Chỉ còn ít ngày nữa là lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Trường THPT Hồng Thái. Ba mươi năm – một quãng thời gian đủ dài để mái trường chứng kiến biết bao thế hệ học sinh đến rồi đi, đủ dài để những hàng cây ngày nào trở nên xanh thẫm, để những người học trò năm xưa giờ đã trưởng thành, mỗi người một công việc, một gia đình, một ngã rẽ riêng.

Trường THPT Hồng Thái (xã Ô Diên, TP Hà Nội) thành lập năm 1996.

Vậy mà khi nghe tin sẽ được trở về trường trong ngày hội lớn, trong tôi bỗng dâng lên một cảm giác thật khó gọi thành tên.

Vừa vui sướng, háo hức, lại vừa bồi hồi như thể sắp được tương phùng với chính thanh xuân năm mười bảy tuổi.

Có những ký ức tưởng đã nằm yên đâu đó giữa bộn bề cuộc sống, vậy mà chỉ cần nhắc đến hai tiếng Hồng Thái, tất cả lại hiện về rõ ràng đến lạ.

Tôi nhớ những năm tháng từ quê nhà ở xã Thọ An (cũ) đến trường. Ngày ấy, con đường đi học không chỉ đơn giản là quãng đường nối từ nhà đến lớp. Với chúng tôi, đó gần như là một phần của tuổi trẻ.

Con đường đê chạy dài, lộng gió. Một bên là sông Hồng nặng đỏ phù sa, dòng nước cứ miệt mài trôi qua những mùa mưa nắng.

Một bên là những cánh đồng lúa xanh bát ngát, có mùa xanh non mơn mởn, có mùa chuyển vàng óng ả, thơm mùi lúa chín. Những sớm mai đạp xe tới trường, cả một khoảng trời rộng mở trước mắt.

Chúng tôi khi ấy chẳng nghĩ đó là điều gì đặc biệt. Chỉ đến nhiều năm sau, đi qua biết bao con đường khác, tôi mới hiểu rằng mình đã từng sở hữu một con đường đến trường đẹp đến thế.

Tôi nhớ những chiều đông giá lạnh, gió từ mặt sông thốc lên, luồn qua từng lớp áo khiến đôi tay cầm ghi đông tê cóng. Đứa nào cũng chỉ mong đạp thật nhanh để tới lớp.

Có những hôm trời xám đục, hơi lạnh phủ kín triền đê, mấy người bạn vừa đi vừa xuýt xoa, vậy mà vẫn đủ sức trêu nhau, cười vang cả một đoạn đường.

Rồi những ngày đầu thu, cơn gió nhẹ hơn, bầu trời cao và xanh hơn. Gió mùa thu thổi qua đồng lúa, mang theo một mùi hương rất riêng của làng quê.

Tuổi học trò lúc ấy cũng giống như mùa thu vậy, trong veo, dịu dàng và chất chứa những điều chưa biết gọi tên.

Rồi mùa hạ gõ cửa, mang theo một dáng vẻ hoàn toàn khác. Nắng bỏng rát mặt đê, hơi nóng hắt lên từ mặt đường, chiếc áo trắng đôi khi ướt đẫm mồ hôi. Nhưng mùa hè cũng là mùa của những cánh phượng đỏ rực sân trường, mùa của tiếng ve ran, của những trang lưu bút chuyền tay nhau và những lời hứa nghe thật chắc chắn: "Sau này nhất định chúng mình vẫn gặp nhau.""Dù đi đâu cũng không quên lớp mình.""Nhất định phải quay về trường nhé!"

Ngày ấy, chúng tôi tin rằng những lời hứa ấy rất dễ thực hiện. Nhưng rồi cuộc sống cứ cuốn mỗi người đi. Người học xa, người lập nghiệp ở nơi khác, người bận rộn với gia đình, công việc.

Có những người bạn từng ngồi cạnh nhau mỗi ngày, vậy mà nhiều năm mới có dịp gặp lại. Có người chỉ còn nhìn thấy nhau qua một bức ảnh trên mạng xã hội. Thế mới thấy, một cuộc trở về đông đủ đôi khi lại trở thành điều quý giá biết bao.

Tôi nhớ bạn bè. Nhớ những gương mặt tinh nghịch, những lần cùng nhau trực nhật, những giờ ra chơi vội vàng, những hôm kiểm tra chưa thuộc bài ngồi thấp thỏm cầu mong thầy cô đừng gọi tên.

Nhớ những trận cười tưởng như chẳng có lý do gì. Nhớ cả những giận hờn rất trẻ con, sáng còn không thèm nhìn mặt nhau, chiều đã lại ríu rít đạp xe về cùng. Và tất nhiên, tôi nhớ thầy cô.

Ngày còn đi học, có lúc chúng tôi thấy một lời nhắc nhở là nghiêm khắc, một bài kiểm tra là áp lực, một lần bị phê bình là chuyện thật lớn. Sau này trưởng thành mới hiểu, phía sau những lời nghiêm khắc ấy là sự tận tâm và kỳ vọng.

Kiến thức có thể theo năm tháng mà mai một ít nhiều, nhưng dáng thầy trên bục giảng, giọng cô gọi tên từng học sinh, ánh mắt lo lắng khi cả lớp chưa hiểu bài… lại là những điều cứ ở lại.

Trong miền ký ức ấy còn có một điều rất riêng – những xúc cảm đầu đời mà có lẽ ai từng đi qua tuổi học trò cũng từng một lần trải qua. Trong miền ký ức ấy, còn thấp thoáng bóng hình cô bạn lớp bên.

Chẳng có một câu chuyện tình nào thật sự bắt đầu, cũng chẳng có lời tỏ tình nào đủ can đảm để nói ra.

Chỉ là đôi lần vô tình gặp nhau trên hành lang, một ánh mắt khiến người ta bối rối, một nụ cười đủ làm cả buổi học hôm ấy trở nên vui hơn.

Có khi chỉ mong đến giờ ra chơi để được đi qua cửa lớp bên cạnh. Có những câu định nói đã nghĩ trong đầu rất nhiều lần, nhưng khi gặp rồi lại chẳng nói được gì.

Ngày ấy, tình cảm đơn giản đến thế. Không cần biết tương lai sẽ ra sao, không cần một lời hứa. Chỉ một ánh mắt, một lần đi ngang qua nhau cũng đủ để trở thành kỷ niệm mang theo suốt nhiều năm.

Ba mươi năm thành lập trường không chỉ là dấu mốc của một ngôi trường. Với mỗi cựu học sinh, đó còn là dịp để đo lại khoảng cách giữa ngày ấy và bây giờ.

Trải qua 30 năm hình thành và phát triển, đến nay cơ sở vật chất trường THPT Hồng Thái ngày càng khang trang, hiện đại.

Ngày trở về, có thể sân trường đã khác, những dãy phòng học đã khang trang hơn, cây phượng năm nào có thể đã lớn thêm rất nhiều.

Thầy cô có người tóc đã bạc. Những cô cậu học trò năm xưa giờ gặp lại nhau có thể phải nhìn vài giây mới nhận ra.

Nhưng tôi tin chỉ cần một tiếng gọi tên cũ, một cái bắt tay, một câu “Mày còn nhớ không?”, mọi khoảng cách của thời gian sẽ lập tức biến mất.

Chúng ta trở về không phải để tiếc nuối tuổi trẻ đã qua, mà để biết rằng mình đã từng có một tuổi trẻ thật đẹp.

Tôi mong ngày trở lại THPT Hồng Thái sẽ được đứng thật lâu giữa sân trường, nhìn màu vôi tường quen thuộc, ngắm những hàng cây, những ô cửa lớp, nghe lại tiếng cười của bạn bè và tìm trong ký ức bóng dáng của chính mình ngày trước.

Và nếu có dịp đi lại trên con đê quê Thọ An năm nào, giữa một bên là dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa, một bên là cánh đồng trải dài trong gió, cùng tiếng chuông xe đạp lanh canh chợt vọng về từ quá khứ, có lẽ tôi sẽ đi chậm hơn một chút. Bởi tôi biết, cuối con đường ấy không chỉ có một mái trường. Ở đó có tuổi thanh xuân của chúng tôi.