Kế hoạch áp dụng đối với học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục công lập và tư thục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, gồm Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS, cấp THPT và Chương trình xóa mù chữ trên địa bàn TP HCM.

Thực hiện theo hình thức mượn - trả

Theo lộ trình, trong năm học 2026-2027, TP HCM triển khai miễn phí sách giáo khoa theo nhu cầu mượn sách thực tế của phụ huynh, học sinh, nhằm tiết kiệm và tránh lãng phí. Trong các năm học 2027-2028 và 2028-2029, các cơ sở giáo dục tiếp tục khảo sát nhu cầu mượn sách, rà soát số lượng sách hiện có để tái sử dụng, đồng thời dự báo nhu cầu bổ sung, tiến tới hoàn thành miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh theo quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP.

Điểm đáng chú ý là chính sách được thực hiện theo cơ chế mượn - trả, không phải cấp phát sách giáo khoa để học sinh sử dụng riêng và giữ lại. Các cơ sở giáo dục tổ chức cho học sinh mượn sách tại thư viện trường vào đầu năm học hoặc đầu mỗi học kỳ; việc bàn giao phải hoàn thành chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng.

Trong quá trình sử dụng, học sinh có trách nhiệm bảo quản sách được giao. Sau khi kết thúc năm học, học sinh phải hoàn trả đầy đủ bộ sách đã mượn cho thư viện nhà trường trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc; trường hợp chuyển trường hoặc thôi học cũng phải hoàn trả sách theo quy định, trừ trường hợp học sinh có nhu cầu tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập.

Khi học sinh chuyển sang cơ sở giáo dục khác, học sinh phải hoàn thành việc trả sách tại trường cũ trước khi hoàn tất các thủ tục hành chính liên quan. Trường tiếp nhận có trách nhiệm rà soát, cân đối và bố trí sách cho học sinh mới, bảo đảm việc học tập không bị gián đoạn.

Ưu tiên sử dụng lại sách, hạn chế lãng phí

Kế hoạch yêu cầu việc miễn phí sách giáo khoa phải bảo đảm đúng đối tượng, công bằng, tiết kiệm và hiệu quả. Trước khi quyết định mua sắm mới, các cơ sở giáo dục phải ưu tiên sử dụng số sách hiện có và điều chuyển sách giữa các trường cùng cấp thông qua cơ chế liên thông thư viện.

Hằng năm, các cơ sở giáo dục rà soát số lượng học sinh, nhu cầu sử dụng và số sách hiện có để xác định số lượng cần mua mới hoặc bổ sung. Sở Giáo dục và Đào tạo tổng hợp nhu cầu toàn Thành phố, trình UBND TP HCM phê duyệt dự báo nhu cầu sách giáo khoa trước ngày 30/10 hằng năm, làm cơ sở lập dự toán ngân sách cho năm học tiếp theo.

Đối với sách bị hư hỏng do hao mòn tự nhiên, ngân sách nhà nước được bố trí kinh phí mua sắm bổ sung hằng năm. Thành phố cũng cho phép mua sắm dự phòng để phục vụ trường hợp số lượng học sinh tăng đột xuất trong năm học, nhưng không vượt quá 10% tổng số sách giáo khoa hiện có đang sử dụng được trong thư viện.

Kế hoạch cũng quy định không được thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, như phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác trái quy định. Các cơ sở giáo dục phải công khai, minh bạch danh mục sách và thực hiện quản lý, theo dõi việc mượn - trả theo quy định.

Kinh phí thực hiện chính sách miễn phí và mua sắm bổ sung sách giáo khoa hằng năm được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành. Thành phố cũng khuyến khích, tiếp nhận các nguồn tài trợ, viện trợ và kinh phí xã hội hóa để hỗ trợ thực hiện chính sách theo quy định.