Kết quả này cho thấy vai trò của cửa khẩu trong thúc đẩy giao thương, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục cải thiện hạ tầng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

Thúc đẩy giao thương, duy trì đà tăng trưởng

Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy là một trong những đầu mối giao thương quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc của tỉnh Tuyên Quang.

Trong bối cảnh hoạt động thương mại xuyên biên giới chịu tác động từ nhu cầu thị trường, chính sách quản lý hàng hóa và tính thời vụ của nông sản, việc duy trì hoạt động thông quan ổn định, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế khu vực biên giới.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy tập trung thực hiện các nhiệm vụ được giao, bảo đảm công tác giám sát, quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, hành lý và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh theo đúng quy định.

Đơn vị chủ động bố trí cán bộ trực trong các ngày nghỉ, lễ, Tết, giải quyết công việc kịp thời, không để xảy ra tình trạng ách tắc, chậm trễ thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp.

Theo báo cáo của đơn vị, trong kỳ, có 186 doanh nghiệp và tư thương tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu, gồm 161 doanh nghiệp và 25 tư thương, tăng 15 doanh nghiệp và tư thương so với cùng kỳ năm 2025.

Tổng số tờ khai xuất nhập khẩu đạt 14.599 tờ, tăng 30%; số lượt phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và xuất nhập biên đạt 33.319 lượt, tăng 39%; số lượt người xuất nhập cảnh đạt 24.764 lượt, tăng 41%.

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, quả Sầu riêng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đạt trị giá 534,465 triệu USD, tăng 51% so với cùng kỳ; mặt hàng nhập khẩu năng lượng điện đạt trị giá 57,670 triệu USD, tăng 57% so với cùng kỳ năm 2025.

Một số mặt hàng xuất nhập khẩu giảm như: Antimon kim loại: 6,576 triệu USD, giảm 72% so với cùng kỳ năm 2025; Hạt cà phê: 17,380 triệu USD, giảm 30% so với cùng kỳ; các mặt hàng dây nhôm không hợp kim, nhôm hợp kim billet, nhôm hợp kim dạng thỏi, khuôn nhôm dùng trong xây dựng giảm 27% so với cùng kỳ năm 2025 và từ tháng 7 đến nay chưa phát sinh hàng hóa.

Hàng quá cảnh – chuyển cửa khẩu: Hạt đỗ xanh, hạt lạc nhân, Quả nhãn tươi, Quả sầu riêng.

Những số liệu trên cho thấy hoạt động giao thương qua cửa khẩu tiếp tục được duy trì, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp và tư thương. Các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu gồm quả sầu riêng, rau tươi, quả tươi, tinh bột sắn, hạt đậu, gỗ dán công nghiệp, thớt gỗ, máy móc phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp và một số mặt hàng khác.

Để hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy thường xuyên trao đổi với các doanh nghiệp trên địa bàn, nhất là những doanh nghiệp có đóng góp số thu ngân sách lớn, nhằm nắm bắt tình hình kinh doanh và những khó khăn trong quá trình làm thủ tục.

Qua đó, đơn vị chủ động phối hợp, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các quy định về hải quan, đồng thời tìm giải pháp thu hút thêm doanh nghiệp đến làm thủ tục xuất nhập khẩu tại cửa khẩu.

Tăng cường cải cách thủ tục, ứng dụng công nghệ thông tin

Cùng với công tác giám sát, quản lý hàng hóa, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan và ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện nhiệm vụ.

Trong 9 tháng đầu năm, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết 252 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến.

Công tác phân luồng tờ khai được thực hiện theo quy định, với tổng số 12.981 tờ khai, gồm 9.650 tờ khai luồng xanh, 2.994 tờ khai luồng vàng và 337 tờ khai luồng đỏ, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2025.

Việc phân luồng giúp cơ quan hải quan thực hiện công tác kiểm tra, giám sát theo quy định, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục. Đơn vị tiếp tục duy trì hệ thống mạng, các phần mềm quản lý và hệ thống xử lý văn bản, bảo đảm hoạt động nghiệp vụ được thực hiện thông suốt.

Bên cạnh đó, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy chú trọng giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực thi nhiệm vụ.

Trong 9 tháng đầu năm, đơn vị không nhận được đơn thư hoặc phản ánh của doanh nghiệp, người dân về công chức hải quan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc các kênh truyền thông.

Công tác kiểm soát hải quan và phòng, chống buôn lậu cũng được triển khai thường xuyên. Trong 9 tháng, đơn vị chủ trì phát hiện, bắt giữ và xử lý 14 vụ với 12 đối tượng vi phạm, tổng số tiền xử phạt hơn 66,15 triệu đồng; trị giá tang vật ước tính hơn 425,37 triệu đồng.

Đơn vị tiếp tục tổ chức tuần tra, kiểm soát địa bàn và phối hợp với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Cán bộ hải quan hướng dẫn, giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp.
(Ảnh: Cổng TTĐT tỉnh Tuyên Quang)

Thu ngân sách còn gặp khó khăn

Tổng thu ngân sách đạt 175,64 tỷ đồng, giảm 15% so với năm 2025; bằng 74% chỉ tiêu 239 tỷ đồng do Bộ Tài chính giao và 69% chỉ tiêu phấn đấu 255 tỷ đồng do Chi cục Hải quan khu vực XVI giao.

Nguyên nhân chủ yếu là hoạt động xuất nhập khẩu một số mặt hàng có thuế giảm so với cùng kỳ. Thu từ mặt hàng antimon kim loại đạt 8,56 tỷ đồng, giảm 73%; máy móc, thiết bị đạt 10,9 tỷ đồng, giảm 67%.

Các mặt hàng dây nhôm không hợp kim, nhôm hợp kim billet, nhôm hợp kim dạng thỏi và khuôn nhôm dùng trong xây dựng có số thu giảm 27%; từ tháng 7/2026 đến thời điểm báo cáo chưa phát sinh số thu.

Đáng chú ý, năng lượng điện tiếp tục là mặt hàng đóng góp lớn cho ngân sách, với số thu đạt 120,05 tỷ đồng, chiếm 68% tổng thu của đơn vị.

Tuy nhiên, nguồn thu tập trung vào một số mặt hàng nhất định cũng đặt ra yêu cầu phải chủ động nắm bắt tình hình xuất nhập khẩu, tìm kiếm nguồn thu mới và hạn chế thất thu ngân sách.

Bên cạnh những khó khăn từ thị trường, doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, năng lực tài chính còn hạn chế, dễ bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường.

Cơ sở hạ tầng tại cửa khẩu còn bất cập; vị trí làm việc của các lực lượng chức năng, luồng di chuyển của phương tiện và lối đi lại của người xuất nhập cảnh chưa thật sự thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát.

Trước tình hình đó, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy đã chủ động làm việc với Ban Quản lý các khu công nghiệp và khu kinh tế tỉnh Tuyên Quang cùng các đơn vị liên quan để phối hợp giải quyết những khó khăn, vướng mắc.

Đồng thời, đơn vị tiếp tục trao đổi, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục, nắm bắt tình hình kinh doanh và vận động thu hút thêm nguồn hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.

Tập trung nhiệm vụ những tháng cuối năm

Trong 3 tháng cuối năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu có xu hướng giảm do mặt hàng sầu riêng đã hết mùa vụ.

Các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu dự kiến vẫn là năng lượng điện, máy nông nghiệp, rau tươi, quả tươi nhập khẩu, quả sầu riêng, antimon kim loại, thớt gỗ và gỗ dán công nghiệp xuất khẩu.

Trước tình hình đó, đơn vị xác định tiếp tục thực hiện tốt công tác giải quyết thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện xuất nhập cảnh, bảo đảm nhanh chóng, thuận lợi, đúng quy định.

Đồng thời, triển khai các giải pháp thu ngân sách, chủ động nắm bắt nguồn thu, thu hút doanh nghiệp làm thủ tục tại cửa khẩu và tăng cường kiểm tra để chống thất thu thuế.

Cùng với nhiệm vụ thu ngân sách, đơn vị tiếp tục thực hiện công tác kiểm soát hải quan, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; nâng cao hiệu quả giám sát và kiểm tra sau thông quan.

Công tác phối hợp với các lực lượng chức năng và cơ quan liên quan cũng được tăng cường nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Với những nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy tiếp tục hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về hải quan và phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách trong năm 2026.

Đây cũng là cơ sở để khai thác hiệu quả hơn hoạt động giao thương qua cửa khẩu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực biên giới của tỉnh Tuyên Quang.