Theo kết luận điều tra bổ sung vừa được chuyển đến Viện KSND Tối cao, vụ án tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung cùng các đơn vị liên quan có nhiều sai phạm trong quản lý tài sản Nhà nước, hoạt động mua bán nguyên liệu và thực hiện dự án công nghiệp.

31 bị can bị đề nghị truy tố về 6 tội danh, gồm: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Trong số các bị can, cựu Tổng giám đốc VTM Bùi Thanh Bình bị đề nghị truy tố về 3 tội danh liên quan đến quản lý tài sản Nhà nước, nhận hối lộ và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại.

Cơ quan điều tra xác định những sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản tại doanh nghiệp gây thiệt hại hơn 434 tỷ đồng; đồng thời cáo buộc ông Bình nhận tổng cộng 62,2 tỷ đồng từ hoạt động mua bán quặng sắt và than cốc.

Trong đó, khoản tiền liên quan đến quặng sắt là 43,8 tỷ đồng, còn giao dịch than cốc là 18,4 tỷ đồng.

Bùi Thanh Bình (Ảnh: BCA).

Ngoài ra, hành vi thiếu trách nhiệm của cựu Tổng giám đốc VTM bị xác định gây thiệt hại hơn 46,2 tỷ đồng.

Bùi Sỹ Ngọc, nguyên Trưởng phòng Vật tư VTM, bị đề nghị truy tố về tội Nhận hối lộ và Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Theo cơ quan điều tra, ông Ngọc đã giúp sức cho Bùi Thanh Bình nhận tiền và được chia 400 triệu đồng.

Hai cựu cán bộ khác của VTM và Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) là Nguyễn Duy Dũng, nguyên Kế toán trưởng VTM, và Trịnh Khôi Nguyên, nguyên Trưởng phòng Đầu tư phát triển VNS, Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên VTM, cũng bị đề nghị truy tố về các tội liên quan đến quản lý tài sản Nhà nước và thiếu trách nhiệm.

Nhiều cựu lãnh đạo doanh nghiệp khác, trong đó có nguyên Chủ tịch HĐQT VNS Mai Văn Tinh, nguyên Tổng giám đốc VNS Đậu Văn Hùng cùng một số lãnh đạo, cán bộ VTM, bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Đáng chú ý, hai cựu cán bộ lãnh đạo tỉnh Lào Cai là Lê Ngọc Hưng, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang, nguyên Giám đốc Sở Công Thương, bị đề nghị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Kết luận điều tra xác định hai người lần lượt hưởng lợi 355 triệu đồng và 500 triệu đồng.

Cựu Phó Chủ tịch tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng (Ảnh: T.X.).

Ở nhóm bị cáo buộc đưa hối lộ, Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát, bị đề nghị truy tố liên quan khoản tiền 48 tỷ đồng; Ngô Tiến Cương, Giám đốc Công ty Tiến Đại Phát, liên quan 5 tỷ đồng; Nguyễn Xuân Tốt, nguyên Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên, liên quan 7,4 tỷ đồng. Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc Công ty An Bình, và Lê Xuân Định cũng bị đề nghị truy tố về tội Đưa hối lộ, liên quan khoản tiền 1,8 tỷ đồng.

Ngoài ra, Nguyễn Ngọc Khiêm, cựu Phó Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ du lịch cáp treo, bị đề nghị truy tố về tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Theo cơ quan điều tra, bị can này hưởng lợi 3,85 tỷ đồng và 100.000 USD thông qua việc sử dụng ảnh hưởng cá nhân để tác động đến những người có chức vụ, quyền hạn tại Lào Cai, tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu quặng sắt của Công ty An Bình.

Kết luận điều tra cũng chỉ ra những vi phạm trong quá trình triển khai gói thầu EPC thuộc dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai. Cơ quan điều tra xác định việc đàm phán, quyết định giao gói thầu trị giá 160 triệu USD cho Công ty Gang thép Côn Minh (KISC), cùng các khâu thẩm định và phê duyệt tổng mức đầu tư, có sai phạm gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 241,39 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2015-2020, VTM bán quặng sắt cho 16 doanh nghiệp với giá thấp hơn giá thị trường.

Tổng mức chênh lệch giữa giá thị trường và giá bán thực tế được xác định hơn 987,97 tỷ đồng; thiệt hại tài sản Nhà nước trong hoạt động này là hơn 434,77 tỷ đồng.

Sai phạm còn xảy ra trong việc cung cấp than cốc cho VTM. Theo điều tra, Nguyễn Văn Bình và Nguyễn Xuân Tốt đã thỏa thuận, đưa tổng cộng 18,4 tỷ đồng cho Bùi Thanh Bình để được cung cấp mặt hàng này. Kết quả thẩm định cho thấy VTM mua than cốc từ hai doanh nghiệp với giá cao hơn thị trường 29,3 tỷ đồng, trong đó thiệt hại tài sản Nhà nước được xác định hơn 13,37 tỷ đồng.

Đối với giai đoạn 2015-2019, việc quản lý vật tư, nguyên liệu và hạch toán kế toán tại VTM cũng để xảy ra thất thoát.

Cơ quan điều tra xác định Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc và Nguyễn Duy Dũng thiếu trách nhiệm trong quản lý, điều hành, gây thiệt hại hơn 46,29 tỷ đồng.

Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã áp dụng các biện pháp kê biên, phong tỏa và ngăn chặn giao dịch đối với tài sản của những người liên quan thuộc các doanh nghiệp bị khởi tố nhằm phục vụ việc khắc phục hậu quả.

Đối với 13 doanh nghiệp có người liên quan nhưng không bị khởi tố, cơ quan điều tra yêu cầu giao nộp tiền và tài sản để khắc phục thiệt hại.

Đến thời điểm hoàn tất kết luận điều tra bổ sung, 12 doanh nghiệp đã nộp tiền hoặc giao tài sản với tổng giá trị tạm tính khoảng 336,93 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra nhấn mạnh việc các doanh nghiệp có vốn Nhà nước thoái vốn khỏi VTM không đồng nghĩa với việc những thiệt hại do hành vi vi phạm trước đó đã được khắc phục.

Vì vậy, trách nhiệm bồi hoàn, khắc phục hậu quả vẫn được đặt ra đối với các bị can, tổ chức và cá nhân có liên quan theo kết quả điều tra.