Không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, những công trình này được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và tạo nền tảng để Quảng Ninh bước vào một giai đoạn phát triển mới với sức cạnh tranh cao hơn.

Dồn lực cho những tuyến giao thông mở rộng không gian phát triển

Trong quá trình phát triển đô thị và kinh tế - xã hội, hạ tầng luôn giữ vai trò nền tảng. Với Quảng Ninh, yêu cầu này càng trở nên rõ nét khi tỉnh đang đứng trước bài toán vừa phát triển các trung tâm đô thị hiện hữu, vừa mở rộng không gian kinh tế, tăng cường liên kết giữa các khu vực và khai thác hiệu quả hơn những lợi thế về công nghiệp, du lịch, dịch vụ và logistics.

Từ định hướng đó, đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những công cụ quan trọng để dẫn dắt phát triển. Tại Kỳ họp thứ 3, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV đã thông qua nghị quyết phân bổ 1.230 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công năm 2026 từ nguồn tăng thu tiền sử dụng đất ngân sách cấp tỉnh năm 2025 cho 7 dự án khởi công mới.

Đáng chú ý, giao thông chiếm tới 1.100 tỷ đồng, tương đương gần 90% tổng nguồn vốn.

Cơ cấu phân bổ này cho thấy rõ ưu tiên của tỉnh: tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông để tạo ra những hành lang phát triển mới, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về kết nối giữa đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư và các trung tâm dịch vụ.

Trong danh mục này, dự án giai đoạn 2 tuyến đường bao biển kéo dài từ đường Trần Quốc Nghiễn qua cầu Bình Minh đến cầu Bang có tổng mức đầu tư 958 tỷ đồng, được bố trí 500 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2028. Đây không đơn thuần là một dự án giao thông.

Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện trục giao thông ven biển, tăng khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị và tạo thêm không gian phát triển cho các hoạt động dịch vụ, du lịch và đô thị ven biển.

Giá trị của công trình vì thế không chỉ nằm ở chiều dài tuyến đường hay năng lực lưu thông, mà còn ở khả năng tổ chức lại không gian kinh tế - đô thị dọc theo hành lang mới.

Tương tự, dự án cải tạo, mở rộng và nâng cấp các đoạn tuyến Quốc lộ 18 gắn với chỉnh trang đô thị, bảo đảm an toàn giao thông tại các khu dân cư và đô thị có tổng mức đầu tư 920 tỷ đồng, được bố trí 300 tỷ đồng.

Đây là nhóm công trình có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống dân cư khi Quốc lộ 18 không chỉ đóng vai trò tuyến giao thông huyết mạch mà còn đi qua nhiều khu vực đô thị, dân cư và sản xuất quan trọng.

Trong khi đó, tuyến đường tránh Quốc lộ 18 đoạn qua xã Đông Ngũ có tổng mức đầu tư 560 tỷ đồng, được bố trí 300 tỷ đồng để triển khai trong giai đoạn 2026-2029.

Việc hình thành tuyến tránh có thể góp phần giảm áp lực giao thông qua khu dân cư, đồng thời mở ra khả năng tổ chức lại không gian phát triển ở những khu vực trước đây chịu ảnh hưởng bởi lưu lượng phương tiện lớn.

Nhìn rộng hơn, cách Quảng Ninh phân bổ nguồn lực cho giao thông cho thấy một tư duy đầu tư có tính kết nối. Một tuyến đường chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong tổng thể mạng lưới.

Khi các tuyến đường mới được kết nối với các trục hiện hữu, các khu vực trước đây còn xa trung tâm có thể được rút ngắn khoảng cách tiếp cận, từ đó tạo điều kiện để dòng vốn, lao động, hàng hóa và dịch vụ dịch chuyển thuận lợi hơn.

Đây cũng chính là cơ sở để hạ tầng trở thành động lực tăng trưởng thay vì chỉ là những công trình phục vụ nhu cầu đi lại.

Từ đầu tư công đến những đại dự án tạo dư địa tăng trưởng dài hạn

Nếu nguồn vốn 1.230 tỷ đồng cho 7 dự án là những bước đi cụ thể trong ngắn hạn, thì phía trước Quảng Ninh còn là một không gian đầu tư lớn hơn với hàng loạt công trình có quy mô và sức lan tỏa dài hạn.

Một trong những dự án được kỳ vọng tạo bước chuyển về liên kết vùng là tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.

Khi được hiện thực hóa, tuyến đường sắt sẽ bổ sung một phương thức vận tải mới, tăng khả năng kết nối Quảng Ninh với vùng Thủ đô và các địa phương lân cận.

Ý nghĩa của một tuyến đường sắt như vậy không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian di chuyển.

Đối với một địa phương có thế mạnh về du lịch, dịch vụ, công nghiệp và logistics, hạ tầng đường sắt tốc độ cao có thể tạo ra những thay đổi đáng kể về khả năng tiếp cận thị trường, tổ chức chuỗi cung ứng và thu hút dòng khách cũng như dòng vốn đầu tư.

Cùng với giao thông, các dự án phát triển đô thị quy mô lớn cũng đang mở rộng không gian tăng trưởng của Quảng Ninh. Tiêu biểu là Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh với quy mô hơn 4.100ha và tổng vốn đầu tư trên 456.000 tỷ đồng, trải dài trên địa bàn các phường Tuần Châu, Hà An và Đông Mai.

Dự án được định hướng hình thành một khu đô thị mới hiện đại ở khu vực phía Tây, qua đó góp phần mở rộng không gian đô thị của Hạ Long và tạo thêm dư địa phát triển các ngành dịch vụ, thương mại và du lịch.

Điều đáng chú ý là chiến lược hạ tầng của Quảng Ninh không chỉ tập trung vào những công trình có quy mô hàng nghìn tỷ đồng.

Trong danh mục đầu tư năm 2026, tỉnh dành 50 tỷ đồng cho dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử Đình - Miếu Cái Chiên; 60 tỷ đồng cho hai dự án sửa chữa, cải tạo các trụ sở hành chính; 20 tỷ đồng xử lý chống thấm, rò nước qua đập chính hồ chứa nước Khe Cát, xã Hải Lạng.

Những khoản đầu tư này cho thấy cách tiếp cận hạ tầng theo hướng đồng bộ hơn. Một đô thị hiện đại không thể chỉ có đường sá và các khu đô thị mới mà còn cần thiết chế văn hóa, công trình hành chính, hạ tầng thủy lợi và các hệ thống bảo đảm an toàn dân sinh.

Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13% trong năm 2026, GRDP bình quân đầu người đạt từ 11.800 USD trở lên và tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn trên 74.000 tỷ đồng. Để đạt được những mục tiêu đó, việc mở rộng năng lực hạ tầng là điều kiện quan trọng.

Tỉnh cũng đã đề xuất danh mục hơn 2.700 công trình dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2030, huy động cả nguồn lực ngân sách nhà nước và xã hội hóa.

Quy mô này cho thấy một giai đoạn đầu tư mới đang được đặt ra, trong đó yêu cầu không chỉ là có thêm công trình mà phải bảo đảm các công trình tạo được giá trị kinh tế - xã hội tương xứng với nguồn lực bỏ ra.

Bởi vậy, bài toán phía sau những con số đầu tư sẽ là chất lượng quản trị dự án. Từ khâu lựa chọn dự án, chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư đến tổ chức thi công, giải ngân và khai thác sau đầu tư đều phải được kiểm soát chặt chẽ.

Một tuyến đường hoàn thành nhưng thiếu kết nối có thể không phát huy hết công suất; một khu đô thị lớn nhưng hạ tầng giao thông không đồng bộ cũng khó tạo ra sức hút như kỳ vọng.

Đầu tư nhanh phải đi cùng chất lượng. Giải ngân nhanh phải gắn với hiệu quả. Phát triển hạ tầng phải đặt trong tổng thể quy hoạch và yêu cầu bảo vệ môi trường, sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.

Với Quảng Ninh, câu chuyện hạ tầng vì thế không chỉ là xây thêm đường, thêm cầu hay thêm những khu đô thị mới.

Đó là quá trình tái cấu trúc không gian phát triển, đưa các khu vực lại gần nhau hơn, tạo điều kiện để các nguồn lực được lưu chuyển hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Từ những dự án giao thông đang được bố trí vốn đến các đại công trình có tầm nhìn dài hạn, Quảng Ninh đang từng bước hình thành một hệ thống hạ tầng mới.

Nếu được triển khai đồng bộ, hiệu quả và đúng định hướng, những công trình này sẽ không chỉ tạo động lực tăng trưởng trong vài năm tới mà còn góp phần định hình diện mạo một Quảng Ninh hiện đại, kết nối và có năng lực cạnh tranh cao hơn trong giai đoạn phát triển mới.