Cùng với mở rộng quy mô sản xuất, ngành giấy sẽ tập trung phát triển vùng nguyên liệu, nâng tỷ lệ thu hồi giấy đã qua sử dụng và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Phát triển 3 vùng nguyên liệu, tăng năng lực sản xuất

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 2082/QĐ-TTg ngày 2/11/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành giấy giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chiến lược).

Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp giấy Việt Nam đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất trong nước cả về sản lượng, chất lượng, chủng loại; đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh.

Trong giai đoạn đến năm 2030, ngành giấy phấn đấu tăng trưởng sản lượng giấy và bột giấy bình quân hằng năm từ 10% trở lên; kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân tối thiểu 4%/năm.

Qua đó, từng bước giảm mất cân đối cung cầu và sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là quy hoạch, tập trung đầu tư tối thiểu 3 vùng nguyên liệu giấy trọng điểm tại các khu vực miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên.

Việc phát triển các vùng nguyên liệu phải bảo đảm tính bền vững, đáp ứng nhu cầu sản xuất bột giấy phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Bên cạnh nguồn nguyên liệu từ rừng trồng, Chiến lược khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hệ thống thu gom, thu hồi giấy sau sử dụng trong nước; thực hiện trách nhiệm tái chế của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì theo quy định pháp luật.

Tỷ lệ thu hồi giấy sau sử dụng được đặt mục tiêu đạt trên 60%, góp phần hạn chế nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất.

Về hạ tầng sản xuất, Chiến lược khuyến khích đầu tư tối thiểu 3 khu công nghiệp giấy tập trung tại ba miền Bắc, Trung, Nam, tạo điều kiện để các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ tập trung sản xuất, tối ưu chi phí đầu tư, vận hành và xử lý môi trường.

Đáng chú ý, định hướng đầu tư mới gồm 5-10 nhà máy sản xuất giấy có công suất trên 250.000 tấn/năm; 2-5 nhà máy sản xuất bột giấy có công suất từ 200.000 tấn/năm trở lên và 2-5 nhà máy sản xuất giấy chất lượng cao, giấy đặc chủng đòi hỏi công nghệ kỹ thuật cao, vốn đầu tư lớn.

Hướng tới ngành công nghiệp giấy xanh và phát triển bền vững vào năm 2045

Không chỉ đặt mục tiêu mở rộng quy mô, Chiến lược còn định hướng cơ cấu lại các cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và kiểm soát tác động môi trường.

Từ năm 2030, khuyến khích doanh nghiệp có dây chuyền công suất nhỏ trong lĩnh vực bột giấy, giấy bao bì, giấy in, viết thông thường dưới 5.000 tấn/năm cơ cấu lại, sáp nhập hoặc chuyển vào các khu công nghiệp tập trung.

Từ năm 2040 trở đi, hạn chế các dây chuyền sản xuất bột giấy, giấy bao bì, giấy in, viết thông thường có công suất dưới 20.000 tấn/năm và giấy tissue dưới 5.000 tấn/năm. Đối với các sản phẩm giấy tráng phủ chất lượng cao và giấy đặc chủng, không giới hạn quy mô sản xuất.

Tầm nhìn đến năm 2045, ngành công nghiệp giấy Việt Nam hướng tới sử dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu và năng lượng; chủ động, cân đối nguồn nguyên liệu, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Mục tiêu là hình thành ngành công nghiệp xanh, phát triển bền vững, đủ sức cạnh tranh với ngành giấy của các quốc gia phát triển.

Để hiện thực hóa định hướng này, Chiến lược xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành giấy; phát triển thị trường tiêu thụ; phát triển nguồn nhân lực; đổi mới khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; phát triển bền vững và xanh hóa ngành công nghiệp giấy.

Trong đó, Nhà nước định hướng ưu tiên các dự án đầu tư công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh, không gây tác động xấu đến môi trường; khuyến khích phát triển sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với môi trường và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Cùng với đó, việc xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia đối với sản phẩm ngành giấy, đặc biệt trong thu gom và tái chế giấy, được xác định là một trong những nhiệm vụ cần triển khai.

Doanh nghiệp cũng được hỗ trợ tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường xuất khẩu, phát triển thương mại điện tử và nâng cao năng lực marketing.

Về nhân lực, Chiến lược chú trọng đào tạo lao động chất lượng cao, tăng cường hợp tác giữa hiệp hội, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo; tập trung phát triển các kỹ năng mới về thiết kế, phát triển sản phẩm, công nghệ và quản trị sản xuất.

Với các mục tiêu về tăng trưởng, vùng nguyên liệu, đầu tư công nghệ và chuyển đổi xanh, Chiến lược hướng tới nâng cao năng lực tự chủ, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, đồng thời tạo nền tảng để ngành giấy Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.