Theo kế hoạch, lễ hội Thái Miếu nhà Trần năm 2026 diễn ra trong ba ngày, từ 6 đến 8/3 (tức ngày 18 đến 20 tháng Giêng âm lịch). Ngay trong ngày khai hội, các hoạt động đã thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến tham quan, chiêm bái và tham gia các hoạt động lễ hội đầu xuân.

Khai hội Thái Miếu nhà Trần năm 2026 tại Đông Triều.

Thái Miếu là một trong những di tích tiêu biểu, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần. Đồng thời, đây cũng là một trong 12 di tích, cụm di tích nổi bật thuộc quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa thế giới. Thái Miếu là nơi thờ tổ tiên và các vị vua triều Trần, gắn với lịch sử hình thành và phát triển của vương triều này.

Theo sử sách ghi lại, năm 1237, vua Trần Thái Tông ban vùng đất Ngũ Yên cho anh trai là Trần Liễu làm đất thang mộc và phong tước An Sinh Vương. Tại vùng đất này, An Sinh Vương cho xây dựng điện An Sinh và Tiên Miếu để thờ cúng tổ tiên, phụng thờ Đức Thái Tổ Trần Thừa. Sau khi ông qua đời, triều đình nhà Trần tiếp tục mở rộng Tiên Miếu và phát triển thành Thái Miếu của hoàng gia.

Lễ hội Thái Miếu nhà Trần được phục dựng từ năm 2019 và duy trì tổ chức thường niên vào dịp đầu xuân, từ ngày 18 đến 20 tháng Giêng âm lịch. Ngày khai hội cũng trùng với ngày giỗ Đức Thái Tổ Trần Thừa. Đây là hoạt động văn hóa quan trọng, tiếp nối chuỗi lễ hội Xuân Ngọa Vân và Xuân Yên Tử tại địa phương.

Đoàn rước thực hiện nghi lễ rước nước về Thái Miếu.

Lễ hội được tổ chức với hai phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như lễ thỉnh vua, lễ cáo yết, lễ cầu an, lễ rước nước tại hồ Trại Lốc, lễ giỗ Đức Thái Tổ Trần Thừa, lễ tế dâng hương và lễ tạ. Trong chương trình khai hội, các đại biểu thực hiện nghi thức gióng trống, chiêng khai hội, dâng hương và đóng ấn Thái Miếu, đồng thời phát ấn lộc đầu xuân cho nhân dân và du khách.

Song song với đó, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao dân gian như pháo đất, ném còn, đi cầu kiều, biểu diễn võ thuật truyền thống. Chương trình liên hoan văn nghệ với các làn điệu dân ca đặc sắc cũng góp phần tạo không khí lễ hội đậm đà bản sắc văn hóa.

Lễ hội Thái Miếu nhà Trần là dịp để nhân dân và du khách bày tỏ lòng thành kính, tri ân công lao của các bậc tiền nhân và các vị vua triều Trần đã dựng xây nên triều đại hưng thịnh trong lịch sử dân tộc. Đồng thời, sự kiện góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều, qua đó tạo thêm điểm nhấn cho tuyến du lịch văn hóa - tâm linh của tỉnh Quảng Ninh.