Cá và hải sản tiếp tục là động lực tăng trưởng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), riêng tháng 10/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt 1,315 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ. Lũy kế 10 tháng, con số này đạt 10,459 tỷ USD, tăng 12,1%.

Đáng chú ý, tăng trưởng trong tháng 10 chủ yếu đến từ nhóm cá và hải sản. Xuất khẩu các loại cá khác đạt khoảng 309 triệu USD, tăng 55%, đóng góp khoảng 70% phần kim ngạch tăng thêm của toàn ngành trong tháng. Cá tra đạt hơn 249 triệu USD, tăng 14,9%; cá ngừ tăng 13,4%; mực và bạch tuộc tăng 14,8%.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu tôm trong tháng 10 đạt gần 474 triệu USD, giảm 4,9%. Riêng tôm chân trắng giảm 8,3%, còn gần 307 triệu USD. Tính chung 10 tháng, xuất khẩu tôm chân trắng đạt 2,62 tỷ USD, chỉ tăng 4%.

Nguồn: VASEP

Trong khi đó, tôm hùm xanh đạt gần 915 triệu USD trong 10 tháng, tăng 31%. Nhóm sản phẩm này đóng góp hơn 216 triệu USD, tương đương khoảng 62% phần kim ngạch tăng thêm của toàn ngành tôm. Điều này cho thấy mức tăng trưởng của ngành tôm đang phụ thuộc đáng kể vào tôm hùm, trong khi mặt hàng tôm chân trắng chủ lực có dấu hiệu tăng chậm.

Với cá tra, triển vọng được đánh giá thuận lợi hơn khi kim ngạch xuất khẩu 10 tháng tiến sát 2 tỷ USD, tăng 11%. Theo phân tích của VASEP, giá cá tuyết Đại Tây Dương duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, trong khi cá minh thái cũng chịu sức ép về giá nguyên liệu. Chênh lệch giá giữa cá khai thác và cá nuôi có thể tạo thêm cơ hội cho cá tra Việt Nam tại phân khúc cá thịt trắng có giá vừa phải.

Trung Quốc, ASEAN tăng mạnh, thị trường Mỹ giảm 1,2%

Xét theo thị trường, Trung Quốc - Hồng Kông tiếp tục là điểm sáng khi đạt 2,62 tỷ USD trong 10 tháng, tăng 30,3% so với cùng kỳ. ASEAN đạt 722 triệu USD, tăng 22,9%. Hai thị trường này đóng góp phần lớn mức tăng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Trong khi đó, xuất khẩu sang EU và Nhật Bản có dấu hiệu cải thiện trong tháng 10, lần lượt tăng 22,1% và 6,7%. Tuy nhiên, tính chung 10 tháng, mức tăng tại hai thị trường này vẫn khá khiêm tốn, lần lượt là 1,1% và 2,8%.

Đáng chú ý, thị trường Mỹ tiếp tục gây sức ép lên kết quả xuất khẩu. Riêng tháng 10, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ giảm 11,8%, còn gần 200 triệu USD. Lũy kế 10 tháng đạt 1,63 tỷ USD, giảm 1,2% so với cùng kỳ.

Một yếu tố được ngành tôm đặc biệt quan tâm là kết quả cuối cùng của kỳ rà soát thuế chống bán phá giá tôm POR20. Theo VASEP, kết quả sơ bộ xác định mức thuế đối với STAPIMEX là 6,30%, nhóm Fimex là 10,76% và 27 doanh nghiệp được hưởng mức thuế suất riêng rẽ 7,56%. Kết quả cuối cùng dự kiến được công bố vào đầu tháng 11 sẽ tác động đến chi phí và khả năng đàm phán đơn hàng tôm sang Mỹ.

Nếu mức thuế cuối cùng giảm đáng kể so với kết quả sơ bộ, triển vọng đàm phán đơn hàng có thể tích cực hơn.

Ngược lại, nếu thuế duy trì ở mức gần hoặc cao hơn mức sơ bộ, khả năng thị trường Mỹ sớm trở thành động lực phục hồi cho xuất khẩu tôm sẽ còn hạn chế.

Với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm đạt 12 tỷ USD, hai tháng cuối năm cần đạt bình quân khoảng 770 triệu USD mỗi tháng. Đây là mức thấp hơn đáng kể so với kim ngạch ước tính của riêng tháng 10.

Theo đánh giá của VASEP, mục tiêu 12 tỷ USD có cơ sở, song khả năng vượt xa mốc này vẫn phụ thuộc vào sức mua tại Trung Quốc, ASEAN và diễn biến xuất khẩu tôm sau kết quả POR20.