Thời gian gần đây, tình trạng học sinh THCS, THPT vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn Hà Nội tiếp tục diễn biến phức tạp.

Những lỗi như không đội mũ bảo hiểm, không cài quai đúng quy cách, điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi hoặc chưa đáp ứng điều kiện theo quy định vẫn xuất hiện tại một số khu vực trường học.

Theo thông tin từ Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội ngày 4/11, mặc dù các trường đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn, tình trạng vi phạm vẫn chưa được kiểm soát triệt để.

Thực tế này cho thấy, nếu chỉ tập trung tuyên truyền trong trường học hoặc xử phạt khi phát hiện vi phạm thì chưa đủ.

Việc quản lý học sinh tham gia giao thông cần có sự phối hợp thường xuyên giữa công an, nhà trường và gia đình.

Phụ huynh có thể bị xử phạt nếu giao xe cho con chưa đủ điều kiện

Một trong những nguyên nhân cần được quan tâm là tình trạng phụ huynh giao phương tiện cho con em sử dụng khi chưa đủ tuổi hoặc chưa đáp ứng điều kiện điều khiển phương tiện.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định cụ thể về độ tuổi và điều kiện của người điều khiển phương tiện.

Theo Điều 56, người lái xe phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện, trừ trường hợp được pháp luật quy định riêng.

Đáng chú ý, theo Điều 59 của Luật này, người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy; người đủ 18 tuổi trở lên mới được cấp giấy phép lái xe các hạng tương ứng để điều khiển xe mô tô theo quy định.

Không chỉ người trực tiếp điều khiển phương tiện phải chịu trách nhiệm, người giao xe cũng có thể bị xử lý nếu giao phương tiện cho người không đủ điều kiện tham gia giao thông.

Cụ thể, khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 8-10 triệu đồng đối với cá nhân là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự thực hiện hành vi giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Quy định này đặt ra yêu cầu phụ huynh phải kiểm soát việc sử dụng phương tiện của con em, thay vì chỉ nhắc nhở sau khi xảy ra vi phạm.

Không thể khoán trắng trách nhiệm cho nhà trường

Bên cạnh gia đình, nhà trường có vai trò quan trọng trong việc hình thành ý thức chấp hành pháp luật giao thông cho học sinh.

Hoạt động giáo dục cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng độ tuổi, kết hợp giữa kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Nhà trường cũng cần duy trì trao đổi với phụ huynh khi phát hiện học sinh vi phạm, phối hợp quản lý phương tiện học sinh sử dụng để đến trường và tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn tại khu vực cổng trường.

Trong khi đó, lực lượng công an cần tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường và khu vực trường học; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời thông báo những trường hợp cần phối hợp giáo dục cho gia đình và nhà trường.

Việc thông tin giữa ba chủ thể phải được thực hiện thực chất, tránh tình trạng xử lý riêng lẻ, thiếu sự theo dõi sau vi phạm.

Giáo dục phải đi cùng với xử lý và phòng ngừa

Theo tinh thần Chỉ thị 31/CT-TTg ngày 21/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cho lứa tuổi học sinh trong tình hình mới, công tác bảo đảm an toàn giao thông học đường cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, gia đình và nhà trường.

Điều quan trọng là phải chuyển từ tuyên truyền mang tính hình thức sang quản lý và giáo dục có kết quả cụ thể.

Học sinh vi phạm cần được nhắc nhở, xử lý phù hợp với độ tuổi và tính chất hành vi; phụ huynh phải nhận thức rõ trách nhiệm khi giao phương tiện; nhà trường cần chủ động phối hợp với lực lượng chức năng để ngăn ngừa vi phạm tái diễn.

Bảo đảm an toàn giao thông cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát giao thông hay riêng ngành giáo dục.

Đây là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và xã hội. Khi mỗi chủ thể thực hiện đúng vai trò của mình, việc hình thành văn hóa giao thông trong học sinh mới có thể đạt hiệu quả bền vững.