Sự việc không chỉ đặt ra vấn đề về bảo vệ môi trường mà còn cần làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan trong quá trình thi công công trình sử dụng vốn ngân sách.

Nhiều vị trí đất đá thải tràn xuống ruộng ngô, hoa màu của người dân

Theo tìm hiểu của Báo Pháp luật Việt Nam, dự án xây dựng tuyến đường ĐH.05 giai đoạn 2 (đoạn qua xã Thành Long, huyện Hàm Yên cũ, nay là xã Thái Sơn, tỉnh Tuyên Quang) được đầu tư với tổng mức khoảng 6,3 tỷ đồng bằng nguồn vốn ngân sách nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân, phục vụ sản xuất, lưu thông hàng hóa, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và các xã lân cận.

Dự án có chiều dài gần 1,9km, điểm đầu từ Km8+344,21 đến Km10+213,0 (tiếp giáp địa phận xã Bằng Cốc), được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp V miền núi.

Theo hồ sơ được phê duyệt, mặt đường rộng 6,5m, kết cấu láng nhựa ba lớp trên nền cấp phối đá dăm; đồng thời xây dựng đồng bộ hệ thống mương thủy lợi, rãnh thoát nước, cống hộp và các hạng mục phụ trợ khác.

Chủ đầu tư dự án hiện nay là UBND xã Thái Sơn sau khi tiếp nhận từ Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng khu vực huyện Hàm Yên. Đơn vị thi công là Liên danh Công ty TNHH Hùng Long Tuyên Quang và Công ty Cổ phần Hoàng Thịnh.

Đất đá thải từ quá trình mở rộng nền và lề đường từ taluy dương được đơn vị thi công đổ trực tiếp ra đất nông nghiệp, ruộng ngô ảnh hưởng đến hoa màu của người dân.

Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân thôn Phúc Long 2, xã Thái Sơn, trong quá trình thi công mở rộng nền đường, đào taluy và vận chuyển đất đá phát sinh, đơn vị thi công đã không đưa chất thải xây dựng đến vị trí đổ thải theo quy định mà đổ trực tiếp xuống khu vực taluy âm là đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp của người dân.

Ghi nhận thực tế của phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam vào đầu tháng 6/2026 cho thấy nhiều vị trí đất đá từ công trường đã tràn xuống ruộng ngô, hoa màu, làm thay đổi hiện trạng đất canh tác. Một số khu vực đất đá còn bồi lấp xuống lòng suối, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước và môi trường sinh thái khu vực.

Hiện nay hạng mục ống bi thoát nước mới được đơn vị thi công, tuy nhiên gặp mưa lớn một lượng lớn đất đá thải trôi xuống suối.

Người dân cho rằng việc đổ thải kéo dài trong thời gian qua không chỉ gây thiệt hại về sản xuất mà còn làm biến dạng địa hình tự nhiên, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và ảnh hưởng lâu dài đến đời sống của các hộ dân ven tuyến.

Theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và hoạt động xây dựng, chất thải phát sinh trong quá trình thi công phải được thu gom, vận chuyển và đổ thải đúng vị trí được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận; không được gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân liên quan. Trường hợp đổ thải lên đất nông nghiệp, làm thiệt hại hoa màu hoặc thay đổi hiện trạng sử dụng đất có thể bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.

Mặc dù dự án đã thi công trong thời gian dài và cơ bản hoàn thành hạng mục mở rộng nền đường nhưng trên toàn tuyến không xuất hiện biển thông tin công trình.

Tại thời điểm phóng viên ghi nhận, dự án vẫn đang thi công cầm chừng chỉ có một máy múc 75 hoạt động, các hạng mục như rãnh thoát nước, cống hộp và chưa tiến hành thảm nhựa nhưng cả tuyến đường này không có một biển cảnh báo, thông báo về thông tin dự án như Chủ đầu tư, nhà thầu, thời gian thực hiện và hoàn thành dự án.

 Chính quyền xã và đơn vị thi công đều thừa việc đổ thải trái quy định

Liên quan đến sự việc này, trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, ông Đinh Công Lý, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Thái Sơn cho biết dự án được khởi công từ năm 2025 nhưng gặp một số vướng mắc về thủ tục nên đến cuối năm 2025 mới triển khai thi công đồng bộ.

Theo ông Lý, địa phương đã yêu cầu đơn vị thi công hoàn thành và bàn giao công trình trong tháng 8/2026.

Đáng chú ý, khi được hỏi về phản ánh của người dân liên quan đến việc đổ đất đá thải xuống khu vực sản xuất nông nghiệp, ông Lý thừa nhận:

"Phản ánh của người dân là đúng, chỗ này đơn vị thi công chỉ đổ được vài xe để sau này họ lấp cái cống thôi. Cảm ơn anh em, tôi sẽ chỉ đạo nhắc nhở đơn vị ngay..."

Vị lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Thái Sơn cũng cho biết thêm: "Nhà tôi ở trong đó nên bản thân thường xuyên đi lại trên tuyến đường đúng là bụi thật, nhiều hôm tôi cũng bức xúc lắm nên đã nhiều lần gọi điện nhắc nhở đơn vị thi công về vấn đề này và đề nghị đơn vị có biện pháp giảm thiểu bụi trong quá trình thi công".

Để khách quan thêm thông tin, qua trao đổi với đại diện Công ty TNHH Hùng Long Tuyên Quang.

Đại diện doanh nghiệp này đã thừa nhận việc đổ đất đá phát sinh trong quá trình thi công xuống ruộng ngô của người dân và cho biết: "Quá trình thi công mở rộng nền đường lấy đất vườn mà bà con hiến đất để làm đường thì anh em có đổ thải vào đất nông nghiệp của người dân. Chỗ ruộng ngô ngay đầu tôi đã nắm được tình hình rồi, ruộng ngô của người dân chắc không có ảnh hưởng gì nếu họ có ý kiến thì tôi sẽ cho anh em xử lý, múc lên luôn...", đại diện Công ty TNHH Hùng Long Tuyên Quang cho biết.

Liên quan đến chất lượng công trình, đại diện doanh nghiệp khẳng định: "Đơn vị đang thi công theo đúng hồ sơ thiết kế được phê duyệt và có cán bộ kỹ thuật giám sát thường xuyên, hiện nay doanh nghiệp mới được tạm ứng khoảng 25 - 30% giá trị hợp đồng, tương ứng hơn 2 tỷ đồng và từng phải tạm dừng thi công gần hai tháng do chi phí xăng dầu quá cao buộc phải dừng chứ không làm thì lỗ quá, còn quá trình thi công đường thì không tránh khỏi bụi bặm, tôi sẽ chỉ đạo anh em tăng cường tưới nước để giảm thiểu bụi. Dự kiến đến tháng 8 sẽ thi công xong...

Vấn đề khác liên quan đến bồi thường giải phóng mặt bằng cũng như các vấn đề khác thì công ty chúng tôi không liên quan. Có hộ dân ngay đầu phát sinh hạng mục kè thì cũng mới được UBND xã đưa vào rồi, chắc họ chờ lâu quá nên họ có ý kiến..."., đại diện nhà thầu thông tin.

Việc nhà thầu thừa nhận hành vi đổ đất đá thải xuống ruộng ngô của người dân, cùng với việc chính quyền địa phương xác nhận phản ánh là có cơ sở, cho thấy cần thiết phải kiểm tra toàn diện quá trình thi công dự án.

Dư luận địa phương đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo các cơ quan chức năng, trong đó có Công an tỉnh, Sở Xây dựng và các đơn vị chuyên môn liên quan kiểm tra việc đổ thải trên toàn tuyến dài gần 1,9km; xác định khối lượng đất đá đã đổ xuống đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến môi trường, sản xuất và đời sống của người dân.

Bên cạnh đó, cần rà soát toàn bộ quá trình thi công các hạng mục nền đường, taluy, cống hộp, rãnh thoát nước, công tác lu lèn và chất lượng vật liệu nhằm bảo đảm công trình được thi công đúng hồ sơ thiết kế, đúng quy trình kỹ thuật trước khi nghiệm thu đưa vào sử dụng.

Trường hợp phát hiện vi phạm về môi trường, đất đai hoặc thi công không đúng thiết kế được phê duyệt, cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật; đồng thời yêu cầu khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước, việc bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả đầu tư và tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường là yêu cầu bắt buộc. Mọi dấu hiệu buông lỏng quản lý, vi phạm trong quá trình thi công cần được làm rõ trách nhiệm để tránh thất thoát nguồn lực công và phát sinh hệ lụy lâu dài đối với người dân.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi quá trình thi công, nghiệm thu và bàn giao công trình để thông tin tới bạn đọc.