Theo quy định tại Nghị định số 106/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 và Nghị định số 69/2026/NĐ-CP, ngày 6/3/2026 (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 106/2025/NĐ-CP) của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, 5 nhóm vi phạm phổ biến về điều kiện an toàn PCCC và CNCH mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý là:

Thứ nhất, vi phạm quy định về trang bị, lắp đặt phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ: Đây là một trong những vi phạm được phát hiện nhiều nhất tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, nhà ở kết hợp kinh doanh và kho chứa hàng hóa.

Theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 106 và các quy định tại Nghị định số 69, hành vi trang bị phương tiện chữa cháy không bảo đảm theo quy định có thể bị xử phạt hành chính; đồng thời buộc trang bị đầy đủ phương tiện theo quy định. Thực tế cho thấy, nhiều đám cháy ban đầu có thể được khống chế nếu cơ sở được trang bị đầy đủ bình chữa cháy và người lao động biết sử dụng đúng cách.

Thứ hai, không bảo dưỡng, duy trì hoạt động của hệ thống báo cháy, chữa cháy: Một số cơ sở đã đầu tư hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động nhưng sau thời gian dài sử dụng không tổ chức kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, dẫn đến thiết bị hư hỏng hoặc không hoạt động khi xảy ra sự cố cháy, nổ.

Tại Khoản 6, Điều 21 và Điều 22 Nghị định 106 đã quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan đến việc duy trì, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện PCCC và CNCH; đồng thời yêu cầu khắc phục các tồn tại nhằm bảo đảm hệ thống luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.

Thứ ba, vi phạm quy định về thoát nạn trong phòng cháy và chữa cháy: Tình trạng hàng hóa, vật tư được tập kết tại hành lang, cầu thang thoát nạn hoặc cửa thoát hiểm bị khóa vẫn còn xuất hiện tại nhiều cơ sở. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm bởi khi xảy ra cháy, khói và khí độc thường lan nhanh hơn ngọn lửa. Nếu lối thoát nạn bị cản trở, người bên trong sẽ không thể thoát ra ngoài kịp thời.

Nghị định 106 cũng đã dành riêng nhóm quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm về thoát nạn trong PCCC và yêu cầu khôi phục điều kiện thoát nạn theo quy định.

Thứ tư, không thực hiện việc tự kiểm tra an toàn PCCC: Một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh chỉ quan tâm đến công tác PCCC khi có đoàn kiểm tra của cơ quan chức năng, việc tự kiểm tra định kỳ tại cơ sở chưa được duy trì thường xuyên. Trong khi đó, việc tự kiểm tra giúp phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn như chập điện, quá tải điện, hư hỏng phương tiện chữa cháy hoặc các điều kiện gây cản trở thoát nạn.

Hành vi không thực hiện tự kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy định kỳ là hành vi vi phạm được quy định tại Khoản 3 Điều 10 Nghị định 106, theo đó cơ sở có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. 

Thứ năm, không khắc phục các tồn tại sau kiểm tra của cơ quan chức năng tại văn bản kiến nghị để cơ sở khắc phục những tồn tại, hạn chế: Sau khi kiểm tra, cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH thường ban hành các văn bản hướng dẫn, kiến nghị hoặc yêu cầu khắc phục những tồn tại, thiếu sót về an toàn PCCC và CNCH. Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ sở chậm thực hiện hoặc không thực hiện các yêu cầu này.

Việc không khắc phục các nguy cơ mất an toàn đã được chỉ rõ có thể dẫn đến việc bị xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả; trường hợp vi phạm nghiêm trọng còn có thể bị tạm đình chỉ hoặc đình chỉ hoạt động theo quy định của pháp luật.

Một số khuyến cáo của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH

Thứ nhất, để bảo đảm an toàn cho người và tài sản, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động rà soát các điều kiện an toàn PCCC tại cơ sở; thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn; duy trì hoạt động của hệ thống báo cháy, chữa cháy; tổ chức tuyên truyền, huấn luyện kỹ năng PCCC cho người lao động và nghiêm túc thực hiện các kiến nghị của cơ quan chức năng.

Thứ hai, chủ động phòng ngừa và khắc phục vi phạm từ sớm không chỉ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh tránh các chế tài xử lý của pháp luật mà còn là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ tính mạng con người, tài sản và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn, bền vững.