Tăng cường giám sát sau những sai phạm nghiêm trọng

Ngày 29/10, tại Hội nghị tổng kết công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và chuẩn bị cho kỳ thi năm 2027 tại Đà Nẵng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm khắc phục hạn chế, tăng cường phòng, chống gian lận thi cử.

Đáng chú ý, Bộ đề xuất nghiên cứu bổ sung hệ thống camera giám sát tại phòng thi và khu vực thi. Dữ liệu camera có thể được sử dụng để phục vụ công tác kiểm tra, hậu kiểm, xác minh và xử lý vi phạm khi cần thiết.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh Báo Công Lý

Theo thông tin tại hội nghị, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh dự thi. Tuy nhiên, số thí sinh bị đình chỉ thi tăng từ 41 trường hợp năm 2025 lên 89 trường hợp năm 2026.

Đáng chú ý, sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính nghiêm túc của kỳ thi, buộc cơ quan chức năng phải xử lý và tổ chức thi lại đối với các thí sinh liên quan.

Thực tế này cho thấy, việc tăng cường giám sát không chỉ nhằm phát hiện hành vi gian lận của thí sinh mà còn phải kiểm soát trách nhiệm của những người trực tiếp tham gia tổ chức kỳ thi.

Không chỉ lắp camera, cần siết trách nhiệm người làm thi

Bên cạnh giải pháp công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu tăng cường kiểm tra chéo, đổi mới phương thức giám sát và siết chặt việc lựa chọn, bố trí cán bộ tham gia tổ chức kỳ thi.

Một nội dung khác được đưa ra xem xét là bố trí thí sinh đến từ các trường khác nhau tại cùng một điểm thi.

Trường hợp không thể thực hiện phương án này, địa phương sẽ xem xét việc tổ chức thi trên cơ sở ý kiến của Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh.

Theo định hướng của Bộ, công tác phòng ngừa gian lận phải được thực hiện xuyên suốt từ khâu chuẩn bị, in sao và bảo mật đề thi đến coi thi, chấm thi, kiểm tra và hậu kiểm.

Cán bộ tham gia kỳ thi cần được lựa chọn phù hợp, tập huấn nghiệp vụ và xác định rõ trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao.

Về phương diện pháp lý, việc xử lý các hành vi vi phạm phải căn cứ tính chất, mức độ và quy định pháp luật có liên quan. Đối với cán bộ làm thi, hành vi vi phạm quy chế có thể bị xử lý theo quy định áp dụng đối với người tham gia tổ chức kỳ thi; trường hợp có dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định.

Do đó, camera chỉ là một công cụ hỗ trợ giám sát, không thể thay thế việc kiểm soát quy trình, trách nhiệm công vụ và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ làm thi.

Đề xuất đang được nghiên cứu, chưa phải quy định bắt buộc

Các nội dung về lắp camera tại phòng thi và điều chỉnh phương án bố trí thí sinh hiện nằm trong quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp THPT. Vì vậy, chưa thể khẳng định tất cả phòng thi trong kỳ thi năm 2027 sẽ bắt buộc phải lắp camera khi quy định chính thức chưa được ban hành.

Việc triển khai cần được tính toán đồng bộ về kinh phí, hạ tầng kỹ thuật, quản lý dữ liệu và quy trình khai thác hình ảnh phục vụ xác minh vi phạm. Các yêu cầu về bảo mật thông tin và giới hạn quyền tiếp cận dữ liệu cũng cần được quy định rõ, tránh tình trạng hình ảnh bị sử dụng sai mục đích hoặc phát tán trái phép.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ là hoạt động đánh giá kết quả học tập mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu thí sinh. Vì vậy, tăng cường giám sát cần đi cùng với cơ chế xử lý vi phạm minh bạch, nhất quán và trách nhiệm giải trình rõ ràng.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là phát hiện gian lận sau khi sự việc xảy ra, mà quan trọng hơn là ngăn chặn nguy cơ vi phạm ngay từ đầu, bảo đảm mọi thí sinh được dự thi trong môi trường công bằng và nghiêm túc.