Ảnh minh họa.

Ngày 5/11, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 11281/VPCP-CN, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về việc hoàn thiện Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải và Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo chỉ đạo, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng những giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy giao thông xanh. Mục tiêu là tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương tiện phù hợp với khả năng kinh tế, điều kiện xã hội cũng như hạ tầng giao thông hiện có.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là yêu cầu không đưa ra quy định bắt buộc, cũng không xây dựng lộ trình mang tính ép buộc chủ phương tiện, người dân và doanh nghiệp phải chuyển sang sử dụng xe thuần điện hoặc các phương tiện giao thông xanh khác, đặc biệt là phương tiện cơ giới đường bộ.

Như vậy, định hướng được đặt ra là khuyến khích chuyển đổi thông qua các chính sách hỗ trợ, tạo thuận lợi thay vì buộc người dân phải thay đổi phương tiện theo một thời hạn nhất định.

Bên cạnh nội dung về giao thông xanh, Bộ Xây dựng còn phải tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc họp ngày 2/11 về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics.

Cơ quan này cũng có trách nhiệm rà soát, giải trình các ý kiến của thành viên Chính phủ đối với hai dự thảo quyết định liên quan đến chiến lược phát triển dịch vụ vận tải và chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh.

Các nội dung sau khi chỉnh sửa phải bảo đảm không trùng lặp với Chiến lược phát triển ngành logistics, đồng thời hoàn thiện để báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/11/2026.

Chỉ đạo của Phó Thủ tướng được đưa ra trong bối cảnh nhiều địa phương, đặc biệt là Hà Nội và TP HCM, đang triển khai kế hoạch thúc đẩy giao thông xanh, hướng tới giảm ô nhiễm không khí và phát thải từ phương tiện giao thông.

Tại Hà Nội, thành phố dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 đến hết năm 2026 tại hai khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm.

Trong giai đoạn đầu, thành phố chưa áp dụng lệnh cấm xe máy chạy xăng mà tập trung khuyến khích xe ôm công nghệ hạn chế hoạt động trong khu vực thí điểm.

Đối với phương tiện cá nhân, Hà Nội vận động người dân giảm sử dụng môtô sản xuất, nhập khẩu trước năm 2008 và xe gắn máy trước năm 2016. Song song với đó là khuyến khích chuyển sang phương tiện thân thiện với môi trường hoặc sử dụng giao thông công cộng.

Trong khi đó, TP HCM cũng đang xây dựng kế hoạch chuyển đổi năng lượng xanh và thiết lập các vùng phát thải thấp (LEZ).

Theo dự thảo, từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp dự kiến được triển khai tại khu vực lõi trung tâm và Thủ Thiêm. Từ năm 2030, phạm vi áp dụng sẽ mở rộng ra toàn bộ khu vực nằm trong Vành đai 2.

Thành phố cũng đặt ra những mục tiêu chuyển đổi cụ thể đối với từng nhóm phương tiện.

Từ năm 2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh dự kiến phải sử dụng năng lượng sạch, thân thiện với môi trường. Ôtô, môtô và xe gắn máy của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập khi đầu tư mới hoặc đến thời hạn thay thế cũng phải đáp ứng yêu cầu này.

Đến năm 2030, taxi và xe công nghệ hai bánh sẽ phải chuyển sang sử dụng năng lượng sạch. Xa hơn, TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2045, toàn bộ phương tiện lưu thông trên địa bàn, kể cả phương tiện đặc thù, đều sử dụng năng lượng sạch.

Trong bối cảnh các đô thị lớn đang thúc đẩy chuyển đổi phương tiện để giảm ô nhiễm, chỉ đạo mới của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu cân bằng giữa mục tiêu giao thông xanh và điều kiện thực tế. Việc chuyển đổi cần có giải pháp phù hợp, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp chủ động tham gia, thay vì trở thành một nghĩa vụ bắt buộc.