Chuyển đổi mô hình tăng trưởng bằng công nghệ số và kinh tế dữ liệu

Chiến lược mới hướng tới việc xây dựng một nền kinh tế số vận hành năng động dựa trên nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, với kỳ vọng sẽ định hình nên những phương thức sản xuất tiên tiến, thay đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất lao động, phát triển xanh và bền vững.

Đối với mặt xã hội, chương trình tập trung kiến tạo một không gian số văn minh, an toàn và bao trùm, giúp mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận, thụ hưởng các thành quả khoa học công nghệ để nâng cao chỉ số hạnh phúc.

Về các mục tiêu định lượng đến năm 2030, cơ quan quản lý đặt mục tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số phải đóng góp khoảng 30% vào GDP cả nước.

Trong giai đoạn này, ít nhất 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được hỗ trợ kỹ thuật để chuyển đổi số; hình thành tối thiểu 5 doanh nghiệp công nghệ số có quy mô và năng lực cạnh tranh ngang tầm với các quốc gia phát triển; đồng thời đưa vào vận hành ít nhất 5 sàn dữ liệu.

Hệ thống tài chính quốc gia cũng hướng tới cột mốc mới khi đặt mục tiêu giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt mức gấp 30 lần GDP. Về giáo dục, quy mô đào tạo các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) ở bậc đại học sẽ được thúc đẩy để chiếm tỷ trọng 40%.

Trong không gian xã hội số, các chỉ tiêu được xác định như sẽ phủ sóng mạng Internet cáp quang băng rộng tốc độ 1 Gb/s đến 100% hộ gia đình.

Đưa mạng di động 5G phủ sóng tới 99% dân số với tốc độ kết nối tối thiểu đạt 100 Mb/s.

Hoàn thành cấp căn cước và tài khoản định danh điện tử cho 100% công dân từ 14 tuổi trở lên.

Nâng tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch ngân hàng hoặc các tổ chức hợp pháp lên mức 95%.

Đạt trên 70% dân số từ 18 tuổi trở lên sở hữu chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân.

Tổ chức đào tạo và phổ cập năng lực số cơ bản cho ít nhất 10.000.000 lượt người trong độ tuổi lao động.

Đồng bộ hóa hạ tầng kỹ thuật và thể chế thông qua các giải pháp

Để hiện thực hóa các mục tiêu mang tính chiến lược trên, Chính phủ đã thiết lập khung hành động gồm các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm:

Hoàn thiện hành lang pháp lý và bứt phá hạ tầng: Trọng tâm thể chế sẽ xoay quanh việc xây dựng các quy định đồng bộ về kinh tế dữ liệu và ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế mới.

Về mặt hạ tầng, Nhà nước đóng vai trò chủ đạo ở các hạng mục chiến lược và công cộng thiết yếu; các doanh nghiệp sẽ phát triển hạ tầng khác theo quy luật thị trường.

Lộ trình này sẽ ưu tiên phát triển mạng 5G, các thế hệ mạng di động tiếp theo, Internet vệ tinh quỹ đạo tầm thấp cùng hệ thống lưu trữ dữ liệu đám mây, trung tâm tính toán hiệu năng cao phục vụ AI theo mô hình dịch vụ.

Phát triển kinh tế dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Hệ thống quản trị sẽ tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, đồng thời mở rộng cơ chế kết nối dữ liệu giữa khu vực công và tư nhân để tối ưu hóa việc khai thác dữ liệu mở đã xử lý ẩn danh.

Các chính sách về tài sản dữ liệu, sàn giao dịch dữ liệu và luồng dữ liệu xuyên biên giới sẽ được thí điểm chặt chẽ.

Bên cạnh đó, mỗi bộ, ngành sẽ chọn ra các bài toán trọng điểm để ứng dụng AI nhằm tối ưu hóa quy trình ra quyết định, đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và quyền riêng tư.

Thắt chặt an ninh mạng và nâng cao nhân lực số: Thể chế an ninh mạng sẽ được áp dụng theo nguyên tắc bảo mật ngay từ khâu thiết kế kết hợp với mô hình bảo vệ nhiều lớp. Ngoài việc phổ cập các công cụ bảo vệ người dùng, Nhà nước sẽ xây dựng các trung tâm an ninh mạng chuẩn quốc tế và ban hành tiêu chuẩn an toàn cho chuỗi khối, điện toán đám mây, dữ liệu lớn.

Công tác phát triển nhân lực sẽ gắn liền giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, có cơ chế thu hút chuyên gia trong và ngoài nước, đồng thời mở rộng các tiện ích trên ứng dụng VNeID kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thúc đẩy thị trường công nghệ và liên kết ngành: Chương trình đặt kỳ vọng vào vai trò nòng cốt của các doanh nghiệp công nghệ lớn và doanh nghiệp nhà nước trong việc phát triển hệ sinh thái sản phẩm "Make in Vietnam" vươn ra toàn cầu.

Các thị trường phục vụ kinh tế số như thị trường đổi mới sáng tạo, tín chỉ carbon, sàn giao dịch tài sản sẽ được vận hành minh bạch.

Song song đó, công tác chuyển đổi số sẽ được triển khai đồng bộ ở các ngành dọc từ nông nghiệp, logistics đến y tế, giáo dục; kết hợp với các kênh truyền thông bằng trợ lý ảo để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận chính sách một cách linh hoạt nhất.