Hiện nay, hơn nửa tỷ người trên thế giới đang sống chung với đái tháo đường và gần một nửa trong số đó chưa được chẩn đoán. Bên cạnh yếu tố tuổi tác và di truyền, thừa cân, ít vận động, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu cùng chế độ ăn chưa hợp lý đều có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Nếu không được kiểm soát kịp thời, đái tháo đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, đột quỵ, suy thận, giảm thị lực, tổn thương thần kinh và loét bàn chân. Tuy nhiên, nhiều biến chứng có thể được phòng ngừa hoặc làm chậm tiến triển nếu bệnh được phát hiện và điều trị phù hợp từ sớm.
Chủ động tầm soát khi có yếu tố nguy cơ
Khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, nhìn mờ, vết thương lâu lành hoặc tê bì tay chân có thể là những dấu hiệu gợi ý. Tuy nhiên, nhiều người mắc đái tháo đường không có biểu hiện rõ ràng, vì vậy xét nghiệm đường huyết đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán.
Người từ 35 tuổi trở lên, thừa cân hoặc béo phì, có người thân mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, từng mắc đái tháo đường thai kỳ, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc ít vận động nên chủ động kiểm tra đường huyết. Các xét nghiệm như đường huyết lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose có thể giúp phát hiện đái tháo đường và tiền đái tháo đường.
Can thiệp ngay từ giai đoạn tiền đái tháo đường
Tiền đái tháo đường là giai đoạn có nhiều cơ hội để thay đổi diễn tiến bệnh. Với người thừa cân, việc giảm khoảng 5 - 7% cân nặng, duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, ăn uống cân đối, hạn chế đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn, ngủ đủ giấc và không hút thuốc lá có thể góp phần ngăn ngừa hoặc làm chậm tiến triển thành đái tháo đường típ 2.
Với người đã được chẩn đoán, điều trị không chỉ hướng đến kiểm soát đường huyết mà còn cần quản lý đồng thời huyết áp, mỡ máu và tầm soát định kỳ các biến chứng ở mắt, thận, bàn chân. Quá trình này cần sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình và đội ngũ đa chuyên khoa để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với từng trường hợp.
Hiểu đúng để điều trị đúng
Không có triệu chứng không đồng nghĩa với không mắc đái tháo đường; người có cân nặng bình thường vẫn có thể mắc bệnh do nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau. Khi đường huyết đã ổn định, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc vì kết quả này có thể chính là nhờ quá trình điều trị đang phát huy hiệu quả. Việc được chỉ định insulin cũng không đồng nghĩa bệnh đã ở “giai đoạn cuối”, mà đây là một phương pháp điều trị có thể được sử dụng ở nhiều giai đoạn khác nhau nhằm kiểm soát đường huyết phù hợp.
Mỗi gia đình có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản như duy trì vận động, xây dựng bữa ăn lành mạnh, chủ động kiểm tra đường huyết khi có yếu tố nguy cơ và đồng hành cùng người thân trong quá trình điều trị. Những thay đổi nhỏ nhưng được duy trì đều đặn có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Hành động sớm hôm nay - Vững vàng sức khỏe ngày mai.
Nhân Ngày Đái tháo đường thế giới năm 2026, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tư vấn “Đái tháo đường: Phát hiện sớm – Can thiệp kịp thời” tại Hội trường 3A, Lầu 3, Khu A, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh lúc 9h30, thứ Ba, ngày 10/11/2026, và hoạt động Kiểm tra đường huyết và tư vấn sức khoẻ miễn phí từ 7h30 cùng ngày cho 200 người đăng ký tham dự đầu tiên. Với sự tài trợ của Công ty Abbott Việt Nam, Công ty TNHH Terumo Việt Nam và Công ty TNHH Novo Nordisk Việt Nam, chương trình mang đến kiến thức thiết thực về kiểm soát cân nặng, dinh dưỡng hợp lý trong phòng ngừa và kiểm soát đái tháo đường, cùng các biện pháp chủ động phòng ngừa Zona thần kinh và bệnh do vi rút hợp bào hô hấp (RSV) ở người bệnh đái tháo đường.
Số điện thoại đăng ký tham dự: 028.3952.5349