Theo thông tin từ Cục Đường sắt Việt Nam, Bộ Xây dựng đang tổ chức thẩm định, xem xét phê duyệt quy hoạch các tuyến và ga đường sắt thuộc khu vực đầu mối TP Hà Nội. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm định hình mạng lưới giao thông đường sắt của Thủ đô trong thời gian tới.

Hà Nội quy hoạch 6 tuyến đường sắt mới dài gần 300km. Ảnh: Thanh Thuý.

Theo phương án trong dự thảo, mạng lưới được nghiên cứu gồm 11 tuyến đường sắt quốc gia với tổng chiều dài khoảng 477km, cùng 39 nhà ga. Hệ thống nhà ga dự kiến có 4 ga đầu mối và 35 ga trung gian, ga kỹ thuật. Ngoài ra, quy hoạch còn xác định vị trí tổ hợp công nghiệp đường sắt và phương án bố trí các điểm giao cắt giữa đường sắt với đường bộ cũng như giữa các tuyến đường sắt.

Trong số 11 tuyến thuộc phạm vi nghiên cứu, 5 tuyến đang khai thác gồm Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Lào Cai và Hà Nội - TP HCM, với tổng chiều dài khoảng 179km. Đối với các tuyến này, định hướng được đưa ra là tiếp tục cải tạo, nâng cấp để bảo đảm an toàn khai thác và duy trì khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển.

Đáng chú ý, 6 tuyến đường sắt mới được đề xuất có tổng chiều dài khoảng 298km, gồm tuyến vành đai phía Đông (Ngọc Hồi - Thường Tín - Kim Sơn); tuyến vành đai phía Tây (Thạch Lỗi - Tây Hà Nội - Ngọc Hồi, Thường Tín); đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và tuyến Hà Nội - Đồng Đăng.

Về phương án kỹ thuật, các tuyến xây dựng mới đều được đề xuất sử dụng đường đôi, khổ ray tiêu chuẩn 1.435mm. Tuy nhiên, cấp kỹ thuật và tốc độ thiết kế sẽ được phân chia tùy theo đặc điểm của từng tuyến.

Cụ thể, hai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Hà Nội - Quảng Ninh được đề xuất thuộc cấp đặc biệt. Trong đó, tuyến Bắc - Nam có tốc độ thiết kế tối đa 350km/h, còn tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dự kiến đạt từ 200km/h trở lên.

Hai tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Hà Nội - Đồng Đăng được định hướng thuộc cấp 1, với tốc độ thiết kế 160km/h. Đối với hai tuyến vành đai phía Đông và phía Tây, dự thảo đề xuất cấp 3, tốc độ thiết kế 120km/h.

Sự khác biệt giữa các tuyến còn thể hiện ở tiêu chuẩn tải trọng. Tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dự kiến có tải trọng trục 17 tấn/trục, trong khi 5 tuyến mới còn lại được đề xuất mức 22,5 tấn/trục.

Việc xác định đồng bộ mạng lưới đường sắt, vị trí nhà ga, tổ hợp công nghiệp và các nút giao được kỳ vọng tạo nền tảng cho quá trình nghiên cứu, bố trí nguồn lực và triển khai các dự án trong tương lai.

Khi được hoàn thiện, quy hoạch hướng tới tăng cường kết nối Hà Nội với các địa phương, các trung tâm kinh tế và những hành lang vận tải quan trọng. Tuy nhiên, các phương án về tuyến, ga và tiêu chuẩn kỹ thuật nêu trên hiện vẫn nằm trong dự thảo quy hoạch, đang được cơ quan có thẩm quyền xem xét.