Ảnh minh họa.

Nghị định 20/2026/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn thi hành Nghị quyết 198 của Quốc hội, mở ra gói ưu đãi thuế lớn dành cho cộng đồng khởi nghiệp và các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).

Điểm đáng chú ý nhất là quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 3 năm đầu cho các SME đăng ký kinh doanh lần đầu. Thời gian này được tính liên tục kể từ khi cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Thậm chí, những doanh nghiệp thành lập trước khi Nghị quyết 198 có hiệu lực nhưng vẫn còn trong thời hạn ưu đãi thì vẫn được hưởng chính sách cho thời gian còn lại.

Tuy nhiên, ưu đãi này sẽ không áp dụng cho các doanh nghiệp thành lập do sáp nhập, chia tách hoặc có người đại diện pháp luật từng điều hành doanh nghiệp khác mới giải thể trong vòng 12 tháng.

Đối với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, các công ty quản lý quỹ đầu tư, doanh nghiệp khởi nghiệp và tổ chức trung gian sẽ được hưởng lộ trình miễn, giảm thuế TNDN theo quy định tại Nghị quyết 198.

Thời gian ưu đãi tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế. Nếu 3 năm đầu chưa có thu nhập nhưng đã có doanh thu, thời gian miễn giảm sẽ bắt đầu tính từ năm thứ tư.

Nghị định yêu cầu các đơn vị phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Trong trường hợp không thể tách bạch, phần thu nhập ưu đãi sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm giữa doanh thu hoặc chi phí của hoạt động đó so với tổng quy mô của doanh nghiệp.

Một đòn bẩy tài chính khác được kỳ vọng thúc đẩy dòng vốn đầu tư là chính sách miễn thuế TNDN và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Chính sách này áp dụng cho cả hình thức bán toàn bộ doanh nghiệp, trừ các giao dịch cổ phiếu trên sàn chứng khoán hoặc công ty đại chúng. Riêng các trường hợp chuyển nhượng vốn có gắn liền với bất động sản, việc kê khai thuế sẽ thực hiện theo quy định hiện hành về bất động sản.

Nhóm chuyên gia và nhà khoa học làm việc tại các doanh nghiệp khởi nghiệp, trung tâm nghiên cứu phát triển cũng nhận được ưu đãi thuế cá nhân đặc thù.

Cụ thể, thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhóm đối tượng này sẽ được miễn thuế hoàn toàn trong 2 năm đầu (24 tháng) và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo.

Thời gian ưu đãi tính liên tục từ tháng phát sinh thu nhập. Nếu cá nhân có nhiều nguồn lương khác nhau, phần thuế được miễn giảm sẽ được bóc tách riêng theo công thức xác định của Nghị định.

Nghị định cũng nêu rõ nguyên tắc "ưu đãi nhất": nếu doanh nghiệp thuộc diện hưởng nhiều mức miễn, giảm thuế khác nhau thì được lựa chọn mức có lợi nhất và áp dụng ổn định.

Các quy định về miễn, giảm thuế TNDN cho hoạt động khởi nghiệp và SME có hiệu lực từ ngày 17/5/2025, áp dụng ngay cho kỳ tính thuế năm 2025.

Các quy định về miễn thuế từ chuyển nhượng vốn và ưu đãi cho chuyên gia cũng chính thức có hiệu lực từ trung tuần tháng 5/2025.