Giữa trung tâm phường Buôn Ma Thuột của tỉnh Đắk Lắk, Đình Lạc Giao hiện lên như một chứng nhân lặng lẽ của lịch sử, lưu giữ dấu ấn đoàn kết và giao hòa văn hóa trên vùng đất Tây Nguyên. Trải qua gần một thế kỷ, ngôi đình không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn trở thành biểu tượng gắn kết cộng đồng người Kinh và các dân tộc bản địa.

Ngôi đình đầu tiên của người Việt ở Tây Nguyên

Được xây dựng năm 1928, Đình Lạc Giao là ngôi đình đầu tiên của người Việt trên cao nguyên. Công trình do ông Phan Hộ – người gốc Quảng Ngãi – vận động cộng đồng người Kinh lên lập nghiệp tại Tây Nguyên chung tay dựng nên. Ngay từ buổi đầu, đình đã là nơi hội họp, tổ chức sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và thờ Thành hoàng làng.

Đình Lạc Giao ở phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk là ngôi đình đầu tiên của người Kinh trên mảnh đất Tây Nguyên. Ảnh: T.H

Năm 1932, triều đình Nhà Nguyễn sắc phong danh tướng Đào Duy Từ làm Thành hoàng. Sự kiện này khẳng định vị thế tâm linh, đồng thời gắn kết lịch sử vùng đất cao nguyên với mạch nguồn lịch sử dân tộc.

Đặc biệt, sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, đình là nơi ra mắt chính quyền cách mạng tại địa phương. Năm 1990, công trình được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia.

“Lạc Giao” – tinh thần kết nối giữa đại ngàn

Tên gọi “Lạc Giao” được nhiều người lý giải là sự kết hợp của “Lạc” (niềm vui) và “Giao” (kết nối), hàm chứa khát vọng giao hảo, đồng lòng xây dựng cuộc sống mới giữa người Kinh và các dân tộc anh em Tây Nguyên.

Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, đình còn là biểu tượng của tinh thần hợp tác, đoàn kết trong suốt quá trình đấu tranh và phát triển vùng đất Đắk Lắk. Vai trò Thành hoàng Đào Duy Từ – một bậc khai quốc công thần – càng làm sâu sắc thêm ý nghĩa lịch sử của di tích.

Hướng tới điểm đến văn hóa – du lịch bản địa

Theo ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, vào dịp đầu xuân hằng năm, địa phương đều tổ chức lễ cúng tại đình, thu hút đông đảo cán bộ và người dân tham gia. Dịp Tết Nguyên đán 2026, hoạt động sẽ được tổ chức quy mô, trang trọng hơn, đồng thời đẩy mạnh quảng bá nhằm thu hút du khách.

Cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk đang nỗ lực đánh thức, phát triển giá trị văn hóa truyền thống của di tích quốc gia - Đình Lạc Giao. Ảnh: T.H

Ngành văn hóa tỉnh đang xây dựng kế hoạch đầu tư, tổ chức nhiều sự kiện trải nghiệm, hướng dẫn tham quan, giới thiệu tư liệu lịch sử, đặc biệt hướng đến giới trẻ. Mục tiêu không chỉ là bảo tồn di tích mà còn “đánh thức” không gian văn hóa đình làng trong đời sống đương đại.

Kỳ vọng đặt ra là đưa Đình Lạc Giao trở thành điểm sinh hoạt, trải nghiệm văn hóa đặc sắc, một điểm nhấn du lịch bản địa của Đắk Lắk.

Giữa nhịp sống hiện đại, ngôi đình gần trăm tuổi vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về sự giao hòa miền xuôi – miền ngược, về tinh thần đoàn kết đã góp phần tạo nên diện mạo vùng đất cao nguyên hôm nay. Và khi được khơi dậy đúng cách, “Lạc Giao” sẽ không chỉ là ký ức, mà còn là động lực cho hành trình phát triển bền vững của địa phương.