Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định sửa đổi cơ chế tự chủ tài chính đơn vị sự nghiệp công lập, tập trung vào lộ trình tính giá dịch vụ và tiền lương. (Ảnh minh họa)

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21/6/2021 về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, vốn đã được điều chỉnh trước đó tại Nghị định số 111/2025/NĐ-CP và Nghị định số 248/2025/NĐ-CP.

Dự thảo tập trung vào bốn nhóm nội dung trọng tâm nhằm tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và đồng bộ hóa chính sách pháp luật hiện hành.

Cụ thể, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời điều chỉnh quy định về tiền lương và trích lập quỹ đối với đơn vị nhóm 1, nhóm 2 cho phù hợp với Nghị quyết 79-NQ/TW.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cập nhật cách thức sử dụng số dư Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và đơn giản hóa quy trình lấy ý kiến khi giao quyền tự chủ tài chính.

Đối với lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công, quy định hiện hành yêu cầu cơ bản hoàn thành việc tính đủ chi phí tiền lương, chi phí trực tiếp, quản lý và khấu hao tài sản cố định từ hết năm 2021.

Trường hợp gặp khó khăn khách quan cần xây dựng lộ trình khác, các bộ, ngành và địa phương phải trình Thủ tướng Chính phủ quyết định sau khi có ý kiến thẩm định của Bộ Tài chính.

Tại dự thảo mới, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh giá, phí dịch vụ công theo hướng tính đúng, tính đủ các chi phí nêu trên và lược bỏ thủ tục thẩm định của Bộ Tài chính trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét lộ trình riêng.

Về cơ chế tiền lương và các khoản đóng góp của đơn vị sự nghiệp nhóm 1 và nhóm 2, pháp luật hiện hành đang chia thành hai giai đoạn trước và sau khi thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW.

Trong đó, khi áp dụng chế độ mới, các đơn vị này được tự chủ tiền lương theo kết quả hoạt động như doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và được trích lập quỹ dự phòng tiền lương tối đa 17% mỗi năm.

Tuy nhiên, nếu mức chênh lệch thu lớn hơn chi đạt thấp hơn phương án được duyệt, đơn vị phải tự giảm quỹ lương tương ứng nhưng vẫn bảo đảm không thấp hơn mức lương do Nhà nước quy định.

Để khắc phục, dự thảo Nghị định đề xuất quy định thống nhất việc đơn vị sự nghiệp công lập được thực hiện cơ chế tự chủ tiền lương theo kết quả hoạt động như doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Khi Nhà nước điều chỉnh chính sách tiền lương, đơn vị phải tự bảo đảm phần tăng thêm từ nguồn thu của mình mà không được ngân sách cấp bổ sung.

Ngoài ra, các khoản đóng góp theo lương cũng áp dụng tương tự doanh nghiệp nhà nước, còn việc chi tiền thưởng sẽ thực hiện theo Luật Thi đua, khen thưởng, chế độ thưởng chung cho công chức, viên chức và các quy định chuyên ngành được phép tính vào chi thường xuyên giao tự chủ.

Liên quan đến phân phối kết quả tài chính cuối năm của đơn vị nhóm 1 và nhóm 2, quy định cũ yêu cầu trích tối thiểu 25% vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp từ phần chênh lệch thu lớn hơn chi.

Phần còn lại được phân bổ cho Quỹ bổ sung thu nhập (tùy theo cơ chế trả lương), Quỹ khen thưởng và phúc lợi tối đa không quá 3 tháng lương thực hiện cùng các quỹ khác.

Ở dự thảo lần này, Bộ Tài chính định hướng thay đổi rõ rệt khi quy định đơn vị sẽ không trích lập Quỹ bổ sung thu nhập và không chi trả thu nhập tăng thêm từ nguồn quỹ này.

Thay vào đó, đơn vị trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi dựa trên quỹ tiền lương thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, đồng thời trích lập các quỹ khác theo đúng quy định áp dụng cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Cuối cùng, về việc xử lý số dư Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp đối với đơn vị nhóm 3, quy định hiện tại buộc đơn vị phải nộp ngân sách nhà nước nếu số dư quỹ vượt quá 2 lần mức trích khấu hao, hao mòn tài sản cố định hằng năm mà không có nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Để tạo sự chủ động dài hạn, dự thảo mới cho phép đơn vị tự xác định và phê duyệt kế hoạch đầu tư, mua sắm theo giai đoạn 5 năm phù hợp với chu kỳ phân loại tự chủ tài chính.

Chỉ đến khi kết thúc giai đoạn 5 năm, nếu số dư quỹ tính đến ngày 31/12 năm cuối vẫn vượt ngưỡng quy định và không có nhu cầu sử dụng, đơn vị mới phải nộp phần dôi dư này vào ngân sách nhà nước, ngoại trừ khoản đã dùng cho chi thường xuyên.