Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ đang được Cục Đường bộ Việt Nam xây dựng nhằm thay thế quy chuẩn QCVN 41:2024/BGTVT.

Nếu được thông qua, các nội dung sửa đổi sẽ tác động đến cách thiết kế, bố trí và khai thác hệ thống báo hiệu trên nhiều loại đường, trong đó có đường cao tốc.

Một trong những vấn đề được đặt ra là cập nhật thông tin địa danh trên biển chỉ dẫn.

Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, đồng thời số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố.

Tuy nhiên, một số nội dung trong quy chuẩn hiện hành vẫn sử dụng các tên gọi như huyện, thị xã, thị trấn hoặc thành phố thuộc tỉnh.

Vì vậy, việc rà soát, điều chỉnh cách thể hiện địa danh được xem là cần thiết để bảo đảm thông tin trên biển báo phù hợp với thực tế.

Dự thảo cũng hướng tới khắc phục những vướng mắc trong quá trình áp dụng quy chuẩn hiện hành, đồng thời bảo đảm tính thống nhất với Luật Đường bộ, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 và các quy định pháp luật liên quan.

Đáng chú ý, phương án sửa đổi đề xuất thay đổi cách xác định khoảng cách đặt biển báo nguy hiểm, cảnh báo. Thay vì chủ yếu dựa vào những cự ly cố định, khoảng cách bố trí biển sẽ được tính toán tương ứng với tốc độ của tuyến đường.

Theo nội dung dự kiến sửa đổi Điều 30, khi có dữ liệu khảo sát, tốc độ khai thác phân vị 85% (V85) sẽ được ưu tiên sử dụng làm căn cứ xác định khoảng cách đặt biển. Trường hợp chưa có số liệu này, tốc độ thiết kế của tuyến đường sẽ được dùng để tính toán.

Việc lựa chọn vị trí lắp đặt còn phải xét đến địa hình, tầm nhìn và phương án tổ chức giao thông. Mục tiêu là giúp người lái xe có đủ thời gian phát hiện cảnh báo, phản ứng và thực hiện thao tác phù hợp trước khi đi vào khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Biển báo giao thông ở TPHCM (Ảnh: Nam Anh).

Đối với đường ô tô không phải cao tốc, cách bố trí biển chỉ dẫn trước nút giao cũng được đề xuất điều chỉnh. Quy định sử dụng khoảng cách cố định từ 20m đến 50m dự kiến được thay bằng phương án xác định cự ly phù hợp với tốc độ khai thác của từng tuyến.

Dự thảo đồng thời làm rõ vị trí đặt biển cấm. Theo đó, biển phải được bố trí tại nơi bắt đầu áp dụng nội dung cấm.

Nếu địa hình hoặc yêu cầu an toàn khiến việc lắp đặt đúng vị trí không khả thi, biển có thể được đặt ở phía trước nhưng phải đi kèm biển phụ thông báo khoảng cách đến điểm bắt đầu có hiệu lực.

Bên cạnh biển báo, hệ thống đèn tín hiệu giao thông cũng nằm trong diện được rà soát.

Dự thảo đề xuất không sử dụng một đồng hồ đếm ngược chung cho nhiều cụm đèn trong trường hợp có thể khiến người đi đường hiểu nhầm tín hiệu cần chấp hành. Phạm vi và ý nghĩa của đèn hình mũi tên, đèn hiển thị hình phương tiện cũng được làm rõ hơn.

Các yêu cầu về độ cao, vị trí lắp đặt, khoảng cách và tầm nhìn của đèn tín hiệu sẽ được xem xét theo điều kiện khai thác thực tế. Những điều chỉnh này đặc biệt có ý nghĩa tại các nút giao phức tạp, nơi nhiều cụm đèn điều khiển các hướng di chuyển hoặc làn đường khác nhau.

Với hệ thống biển báo, dự thảo đề xuất bổ sung ký hiệu “EV” để nhận diện xe điện, đồng thời quy định rõ hơn cách sử dụng chữ viết tắt hoặc chữ trên biển đối với những phương tiện, đối tượng chưa có biểu tượng riêng.

Kích thước biển báo cũng được định hướng áp dụng linh hoạt, căn cứ vào cấp kỹ thuật của đường và điều kiện khai thác, nhất là tại đường nông thôn hoặc những khu vực có đặc điểm địa hình riêng.

Việc lắp đặt biển trên cột hoặc các công trình khác phải đáp ứng yêu cầu về tầm nhìn, tĩnh không, an toàn và thuận tiện cho công tác quản lý, bảo trì.

Dự thảo còn đề cập giải pháp giúp người tham gia giao thông nhận diện cột biển tốt hơn tại những vị trí dễ xảy ra va chạm hoặc bị hạn chế tầm nhìn.

Vật liệu phản quang, biển có chiếu sáng và các giải pháp kỹ thuật tương đương cũng được xem xét để tăng khả năng quan sát vào ban đêm.

Đối với đường cao tốc, các đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện thông tin chỉ dẫn lối vào, lối ra, địa danh và hướng đi.

Dự thảo dự kiến bổ sung số điện thoại khẩn cấp, thông tin liên hệ lực lượng cứu hộ, cảnh sát giao thông và biển chỉ dẫn đến khu vực dừng xe khẩn cấp, qua đó hỗ trợ tài xế tìm kiếm trợ giúp khi phương tiện gặp sự cố.

Quy định về biển báo điện tử có thông tin thay đổi (VMS) cũng được đề xuất chỉnh lý, làm rõ phạm vi sử dụng và nguyên tắc hiển thị.

Ngoài ra, mã màu thể hiện tình trạng khai thác giao thông trên sơ đồ nút giao được đưa vào dự thảo nhằm giúp người lái xe dễ nhận biết tình hình lưu thông và lựa chọn hành trình phù hợp.

TP Hà Nội đã áp dụng biển báo tình trạng giao thông để người đi đường lựa chọn lộ trình hợp lý (Ảnh: An ninh thủ đô)

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, quá trình xây dựng quy chuẩn mới đã tiếp nhận hơn 300 ý kiến góp ý từ 38 cơ quan, đơn vị, cùng sự tham gia của chuyên gia, cơ quan quản lý và lực lượng cảnh sát giao thông.

Các nội dung nêu trên hiện vẫn là đề xuất trong quá trình xây dựng quy chuẩn mới, chưa phải quy định chính thức có hiệu lực. Việc sửa đổi được kỳ vọng sẽ nâng cao khả năng nhận biết hệ thống báo hiệu, giảm nguy cơ nhầm lẫn khi tham gia giao thông và tạo sự đồng bộ trong công tác quản lý, khai thác hạ tầng đường bộ trên cả nước.