Kiến tạo chiến lược dài hạn, đánh thức “kho báu” giữa biển và rừng

UBND tỉnh Cà Mau vừa phê duyệt Đề án phát triển du lịch tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm định hình chiến lược phát triển dài hạn, khai thác hiệu quả tiềm năng đặc thù và từng bước nâng tầm thương hiệu du lịch Cà Mau trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Đề án đặt mục tiêu huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, khai thác bền vững tài nguyên thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong bối cảnh du lịch đang chuyển mạnh sang các xu hướng xanh, thông minh, trải nghiệm và cá nhân hóa, Cà Mau xác định phát triển nhanh phải đi đôi với bền vững; bảo tồn phải trở thành nền tảng của phát triển; người dân và doanh nghiệp là chủ thể quan trọng trong quá trình kiến tạo sản phẩm, dịch vụ và sinh kế từ du lịch.

Cùng với đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản trị, tăng cường liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển, tạo nền tảng để du lịch Cà Mau chuyển từ khai thác tiềm năng sang phát triển theo chiều sâu.

Theo ông Ngô Vũ Thăng – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, địa phương có vị trí đặc biệt khi nằm ở địa đầu cực Nam Tổ quốc, ba mặt giáp biển, sở hữu hệ sinh thái tự nhiên đa dạng cùng nhiều tài nguyên có giá trị nổi bật.

Đây là nền tảng thuận lợi để Cà Mau phát triển đa dạng loại hình du lịch như sinh thái, nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp.

Nổi bật trong hệ thống tài nguyên của tỉnh là Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, Vườn quốc gia U Minh Hạ, Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, các khu Ramsar có tầm quan trọng quốc tế, hệ thống rừng ngập mặn lớn, rừng tràm, bãi bồi ven biển, đảo, ngư trường rộng lớn cùng mạng lưới sông ngòi đặc trưng vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Không chỉ có thiên nhiên, Cà Mau còn sở hữu không gian văn hóa phong phú với sự giao thoa của cộng đồng Kinh, Khmer và Hoa. Lễ hội truyền thống, làng nghề, di tích lịch sử, nghệ thuật dân gian, ẩm thực và đời sống sông nước tạo nên những giá trị bản địa khó có thể sao chép.

Sự kết hợp giữa biển - rừng - văn hóa được xem là lợi thế cạnh tranh đặc biệt của Cà Mau trong xu hướng du khách ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm gần gũi thiên nhiên, khám phá bản địa và sống cùng cộng đồng. Tuy nhiên, “kho báu” ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Gỡ điểm nghẽn, đồng bộ giải pháp, tạo đà bứt phá

Đề án thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế đang cản trở sự phát triển của du lịch Cà Mau.

Sản phẩm du lịch tuy đa dạng nhưng chưa thật sự tạo được khác biệt, thiếu chiều sâu và chưa hình thành nhiều sản phẩm có khả năng giữ chân du khách lâu hơn, qua đó gia tăng mức chi tiêu. Sự kết nối giữa các điểm đến, doanh nghiệp và địa phương còn hạn chế, khiến chuỗi giá trị du lịch chưa phát huy hết tiềm năng.

Tại một số Khu, Điểm du lịch, hạ tầng giao thông, cơ sở lưu trú và dịch vụ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Nguồn nhân lực còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng; công tác quảng bá, xúc tiến đầu tư, xây dựng thương hiệu chưa thật sự chuyên nghiệp.

Liên kết với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long cũng chưa tương xứng với lợi thế, trong khi đây là yếu tố quan trọng để kéo dài hành trình và mở rộng thị trường khách.

Đặc biệt, biến đổi khí hậu đang đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với vùng đất cực Nam. Sạt lở bờ biển, xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt và các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể tác động trực tiếp đến hệ sinh thái, đời sống cộng đồng và nguồn tài nguyên phục vụ du lịch.

Vì vậy, Cà Mau xác định bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học và thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là điều kiện quyết định sức cạnh tranh lâu dài của điểm đến.

Để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng, Đề án đặt ra hệ thống giải pháp trên nhiều lĩnh vực, từ quy hoạch không gian, phát triển sản phẩm đến hạ tầng, nhân lực, chuyển đổi số và thu hút đầu tư.

Theo ông Ngô Vũ Thăng, tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức lại không gian phát triển du lịch phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển kinh tế - xã hội; đa dạng hóa sản phẩm, thị trường khách; ưu tiên đầu tư hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá, xúc tiến du lịch.

Cùng với đó, Cà Mau sẽ tập trung xây dựng thương hiệu điểm đến, phát triển du lịch xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân tham gia phát triển du lịch. Mục tiêu là hình thành mối liên kết hài hòa giữa Nhà nước - doanh nghiệp - cộng đồng, vừa tạo động lực tăng trưởng, vừa bảo đảm lợi ích của người dân và yêu cầu bảo tồn.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một trụ cột quan trọng. Cà Mau hướng tới xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, phát triển cơ sở dữ liệu số, ứng dụng công nghệ trong quảng bá điểm đến, kết nối doanh nghiệp với du khách và nâng cao hiệu quả quản trị ngành.

Doanh nghiệp kỳ vọng, mở rộng không gian tăng trưởng mới

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Công Khanh - Chủ Khu du lịch sinh thái cộng đồng Mười Ngọt (xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau) cho rằng, việc tỉnh ban hành Đề án phát triển du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 sẽ tạo thêm niềm tin để doanh nghiệp và người dân mạnh dạn đầu tư, xây dựng các sản phẩm đặc trưng.

Theo ông Khanh, Cà Mau có nhiều lợi thế về rừng ngập mặn, hệ sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và mô hình du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả hơn, địa phương cần tiếp tục đầu tư hạ tầng kết nối, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường quảng bá, hỗ trợ chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực.

“Các giải pháp trong Đề án được triển khai đồng bộ, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư, người dân sẽ có thêm sinh kế từ du lịch, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên thiên nhiên và các giá trị văn hóa truyền thống” - ông Khanh kỳ vọng.

Đáng chú ý, Đề án phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương, đơn vị quản lý khu, điểm du lịch và cộng đồng dân cư. Lộ trình thực hiện cũng được xác định theo từng giai đoạn đến năm 2050, gắn với danh mục các dự án ưu tiên và cơ chế huy động nguồn lực.

Với những lợi thế khác biệt, Cà Mau có cơ sở để kỳ vọng du lịch sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của địa phương. Tuy nhiên, lợi thế chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được chuyển hóa thành những sản phẩm có chất lượng, có khả năng cạnh tranh và tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Việc triển khai Đề án vì thế không đơn thuần là mở thêm các điểm đến, mà hướng tới một cuộc chuyển đổi toàn diện về tư duy phát triển: từ khai thác tài nguyên sang tạo dựng giá trị; từ phát triển đơn lẻ sang liên kết; từ quảng bá truyền thống sang xây dựng hệ sinh thái du lịch số; từ tăng trưởng bằng mọi giá sang tăng trưởng xanh và bền vững.

Với tài nguyên thiên nhiên đặc sắc, bản sắc văn hóa phong phú cùng định hướng phát triển xanh, chuyển đổi số và liên kết vùng, Cà Mau đang có cơ hội tạo dựng hình ảnh một điểm đến an toàn, thân thiện, khác biệt và giàu trải nghiệm.

Nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt, Đề án sẽ không chỉ góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng mà còn mở ra kỳ vọng hình thành một cực tăng trưởng mới ở địa đầu cực Nam Tổ quốc - nơi rừng ngập mặn, biển cả, bãi bồi và những giá trị văn hóa bản địa được đánh thức, chuyển hóa thành nguồn lực phát triển bền vững, đưa thương hiệu du lịch Cà Mau vươn xa trên bản đồ Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam và quốc tế./.