Mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã gửi Công văn số 119/CV-VASEP tới Cục Thủy sản và Kiểm ngư, báo cáo và đề xuất có hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc trong cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cảng cá công lập.

Vướng mắc từ đặc thù của cảng cá công lập

Cảng cá công lập là đơn vị sự nghiệp công lập, được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thực hiện chức năng quản lý, khai thác hạ tầng cảng cá và cung cấp dịch vụ hậu cần nghề cá. Cảng cá công lập không phải là cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm theo mô hình doanh nghiệp và không có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Trong khi đó, theo điểm b khoản 1 Điều 34 Luật An toàn thực phẩm năm 2010, cơ sở chỉ được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, gọi tắt là Giấy chứng nhận ATTP, khi có đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Điểm b khoản 1 Điều 36 Luật An toàn thực phẩm cũng quy định hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận ATTP đối với cơ sở phải có bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Do không có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, các cảng cá công lập hiện không thể thực hiện thủ tục xin cấp hoặc cấp lại Giấy chứng nhận ATTP, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động bình thường của chuỗi cung ứng thủy sản xuất khẩu.

Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT đã đơn giản hóa hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận ATTP, trong đó loại bỏ yêu cầu phải nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, việc cắt giảm thành phần hồ sơ này vẫn chưa giải quyết được vướng mắc tại một số địa phương do điều kiện tại Điều 34 Luật An toàn thực phẩm vẫn quy định cơ sở phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Cảng cá phải đáp ứng đầy đủ quy chuẩn chuyên ngành

Theo Công văn 119/CV-VASEP, Luật Thủy sản và các quy định chuyên ngành đã xác định cảng cá là công trình hạ tầng quan trọng trong chuỗi thủy sản khai thác, có trách nhiệm đáp ứng các yêu cầu về ATTP và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, QCVN 02-12:2009/BNNPTNT về cảng cá – điều kiện bảo đảm vệ sinh ATTP là căn cứ để cơ quan quản lý chuyên ngành tổ chức thẩm định, kiểm tra định kỳ đối với các cảng cá.

Như vậy, cơ quan quản lý đã có căn cứ kỹ thuật để kiểm tra, đánh giá việc đáp ứng điều kiện ATTP tại cảng cá theo yêu cầu của Luật Thủy sản, không phụ thuộc vào việc cảng cá phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hay không.

Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT và Quyết định số 1908/QĐ-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã loại bỏ Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh khỏi thành phần hồ sơ, thể hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Cảng cá vẫn phải được thẩm định thực tế và đáp ứng đầy đủ các quy định tại quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành. Nội dung cần tháo gỡ là cách xử lý điều kiện, giấy tờ pháp lý đối với loại hình cảng cá là đơn vị sự nghiệp công lập, được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Cần có hướng dẫn để các địa phương thống nhất thực hiện

Theo thông tin trao đổi từ các doanh nghiệp hội viên, từ năm 2025 đến nay, cơ quan quản lý tại một số địa phương như Cà Mau, Hà Tĩnh và Lâm Đồng còn lúng túng trong việc thực hiện thủ tục hành chính đối với cảng cá công lập không có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Các địa phương đã có văn bản báo cáo và đề nghị hướng dẫn đối với trường hợp này. Một số Giấy chứng nhận ATTP đã hết hiệu lực nhưng hồ sơ cấp lại chưa được tiếp nhận hoặc xử lý do địa phương vẫn còn lúng túng trong việc tiếp nhận, thẩm định và cấp lại Giấy chứng nhận ATTP cho cảng cá công lập.

Vì vậy, cần có hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xác định cách áp dụng phù hợp và thống nhất đối với cảng cá công lập, tránh mỗi địa phương hiểu và xử lý khác nhau.

Trên tinh thần đồng hành, chia sẻ cùng cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện chính sách và góp phần tháo gỡ bất cập cho các cảng cá, VASEP trân trọng đề nghị Quý Cục quan tâm xem xét, tổng hợp, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để sớm có văn bản hướng dẫn các địa phương thống nhất thực hiện trong hiện tại và thời gian tới.

Việc sớm có hướng dẫn sẽ giúp các cảng cá công lập có thể được cấp hoặc cấp lại Giấy chứng nhận ATTP, duy trì điều kiện hoạt động bình thường, liên tục của chuỗi cung ứng thủy sản.