Chủ động, siết chặt quản lý tài nguyên

Tài nguyên khoáng sản là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý. Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa đó, thời gian qua, Công an tỉnh Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, tàng trữ và tiêu thụ khoáng sản trái phép, góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên của địa phương, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nguồn tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Cà Mau không đa dạng, chủ yếu là đất sét và đất mặt lẫn nhiều tạp chất phù sa mịn phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, ít có giá trị khai thác thương mại, phần lớn được sử dụng làm vật liệu san lấp mặt bằng.

Hiện nay, UBND tỉnh Cà Mau chưa cấp phép cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào thực hiện hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản trên địa bàn. Nhu cầu vật liệu xây dựng, vật liệu san lấp phục vụ các công trình dân dụng và hạ tầng chủ yếu được cung ứng từ các địa phương trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thông qua hệ thống giao thông đường thủy và các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 1A, Quản Lộ - Phụng Hiệp, Nam Sông Hậu, Quốc lộ 63...

Mặc dù vậy, thực tế cho thấy tình trạng khai thác, vận chuyển, tàng trữ và tiêu thụ khoáng sản (đất) trái phép vẫn còn xảy ra tại một số địa phương. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các hành vi vi phạm chủ yếu diễn ra với quy mô nhỏ lẻ, manh mún nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước và môi trường sinh thái.

Các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu cải tạo ao nuôi thủy sản, san lấp mặt bằng hoặc chỉnh trang đất sản xuất để tổ chức khai thác đất trái phép nhằm thu lợi bất chính. Hoạt động vi phạm phần lớn diễn ra vào ban đêm, ngày nghỉ hoặc cuối tuần; đồng thời bố trí người cảnh giới từ xa nhằm né tránh sự phát hiện, kiểm tra của lực lượng chức năng.

Đồng bộ giải pháp, nâng cao hiệu quả đấu tranh

Trước tình hình trên, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Một trong những giải pháp được đơn vị triển khai hiệu quả là thực hiện cơ chế “cầm tay chỉ việc” đối với Công an cấp cơ sở trong công tác phát hiện, xác minh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên, khoáng sản. Qua đó, nâng cao năng lực, kỹ năng xử lý tình huống cho lực lượng trực tiếp bám địa bàn, giúp phát hiện kịp thời các dấu hiệu vi phạm ngay từ cơ sở.

Bên cạnh đó, đơn vị đã tham mưu Giám đốc Công an tỉnh xây dựng, ban hành quy trình xử lý vi phạm hành chính và quy trình giải quyết nguồn tin về tội phạm trong lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, bảo đảm việc xử lý đúng quy định pháp luật.

Đại tá Lý Minh Khương, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Cà Mau cho biết: “Tài nguyên, khoáng sản là nguồn tài sản quý giá của Nhà nước, vì vậy mọi hành vi khai thác, vận chuyển, kinh doanh trái phép đều phải được phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Chúng tôi xác định công tác phòng ngừa là trọng tâm, trong đó phát huy vai trò của Công an cơ sở, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, đồng thời kiên quyết đấu tranh với các đối tượng lợi dụng nhu cầu san lấp mặt bằng để trục lợi từ hoạt động khai thác khoáng sản trái phép”.

Kiên quyết xử lý vi phạm, không để hình thành “điểm nóng”

Với tinh thần chủ động, quyết liệt, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Cà Mau đã phát hiện, đấu tranh và xử lý 15 vụ việc liên quan đến 20 cá nhân vi phạm trong hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản (đất) trái phép.

Trong số đó, cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 9 vụ, 10 cá nhân với tổng số tiền 57 triệu đồng; đồng thời buộc nộp lại số tiền tương đương giá trị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu với số tiền hơn 213 triệu đồng.

Một trong những vụ việc điển hình được phát hiện gần đây xảy ra vào ngày 10/6 tại khu vực ao nuôi thủy sản thuộc ấp Vĩnh Mới, xã Vĩnh Hậu.

Qua công tác trinh sát, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh đã tổ chức kiểm tra và bắt quả tang các đối tượng đang sử dụng xe cuốc cùng xe tải để khai thác, vận chuyển đất đi tiêu thụ phục vụ san lấp mặt bằng.

Tại cơ quan Công an, các đối tượng L.V.V., L.M. và L.T.T. khai nhận thực hiện việc khai thác, vận chuyển đất theo sự thuê mướn và chỉ đạo của N.H.K. (SN 1983, ngụ xã Vĩnh Hậu).

Quá trình điều tra ban đầu xác định N.H.K. là người trực tiếp thỏa thuận bán đất cho ông H.N.L., ngụ khóm 12, phường Bạc Liêu, với giá 250.000 đồng/m³ để san lấp mặt bằng. Đến thời điểm bị phát hiện, các đối tượng đã khai thác, vận chuyển và tiêu thụ hơn 210m³ đất, tương đương giá trị hơn 53 triệu đồng.

Hiện vụ việc đang được cơ quan Công an tiếp tục điều tra, củng cố hồ sơ để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Theo Đại tá Lý Minh Khương, vụ việc trên cho thấy các đối tượng ngày càng có nhiều thủ đoạn tinh vi khi lợi dụng hoạt động cải tạo mặt bằng hoặc chỉnh trang đất sản xuất để hợp thức hóa hành vi khai thác khoáng sản trái phép.

Tuy nhiên, nhờ sự chủ động của lực lượng chức năng cùng sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương và quần chúng nhân dân, các hành vi vi phạm đều được phát hiện, xử lý kịp thời.

Phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ tài nguyên

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, công tác đấu tranh phòng, chống vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép cơ bản được kiểm soát, không để hình thành các điểm nóng phức tạp về khai thác đất trái phép.

Bên cạnh công tác đấu tranh, xử lý vi phạm, lực lượng Công an xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là giải pháp căn cơ, lâu dài nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ tài nguyên khoáng sản.

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên, khoáng sản; không tham gia, tiếp tay hoặc cho thuê đất để các đối tượng lợi dụng khai thác khoáng sản trái phép dưới bất kỳ hình thức nào.

Đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng vật liệu san lấp, cần tìm hiểu kỹ nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp của vật liệu trước khi mua bán, sử dụng nhằm tránh tiếp tay cho các hoạt động vi phạm pháp luật.

Đồng thời, người dân cần tích cực tham gia phát hiện, tố giác các hành vi khai thác, vận chuyển, tàng trữ và tiêu thụ khoáng sản trái phép đến cơ quan chức năng gần nhất để kịp thời kiểm tra, xử lý. Mỗi người dân chính là một “tai mắt” quan trọng, góp phần cùng lực lượng chức năng bảo vệ tài nguyên khoáng sản, giữ gìn môi trường sinh thái và bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ phát triển bền vững của địa phương.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần chủ động, quyết liệt của lực lượng Công an, công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục được tăng cường, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi các hành vi vi phạm, bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá cho hôm nay và các thế hệ mai sau./.