Sau 10 năm áp dụng Thông tư số 69/2016/TT-BTC, Bộ Tài chính nhận thấy nhiều quy định hiện nay đã quá chi tiết và mang nặng tính kỹ thuật.

Điều này vô hình trung tạo ra rủi ro pháp lý cho cán bộ giám sát trực tiếp, trong khi thực tế máy móc hiện đã hỗ trợ rất nhiều công đoạn.

Do đó, việc rà soát và điều chỉnh là vô cùng cần thiết để phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng của Chính phủ.

Theo dự thảo mới, thủ tục nhập khẩu, xuất khẩu và kinh doanh tạm nhập tái xuất về cơ bản vẫn giữ nguyên như trước đây.

Tuy nhiên, các nội dung này sẽ được dẫn chiếu thực hiện thống nhất theo các thông tư chung về thủ tục hải quan, bao gồm Thông tư 38/2015/TT-BTC, Thông tư 39/2018/TT-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC.

Về việc kiểm tra chất lượng nhà nước, xăng dầu thuộc danh mục rủi ro cao bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn hiện hành.

Nếu quy chuẩn kỹ thuật yêu cầu đánh giá sự phù hợp, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lấy mẫu ngay trước thời điểm bơm hàng từ phương tiện vận chuyển vào bồn chứa.

Khi có kết quả kiểm tra, lô hàng đạt tiêu chuẩn sẽ nhanh chóng được thông quan và giải phóng. Ngược lại, nếu hàng hóa không đạt chất lượng, doanh nghiệp buộc phải tái chế hoặc tái xuất toàn bộ, kể cả khi lượng hàng này đã được bơm chung vào bồn chứa có sẵn.

Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Đối với hoạt động kinh doanh tạm nhập tái xuất, nếu thương nhân muốn chuyển tiêu thụ nội địa hoặc tái xuất, họ được phép sử dụng xăng dầu cùng chủng loại tại các kho đã được cơ quan hải quan công nhận.

Địa điểm làm thủ tục cũng được quy định linh hoạt, có thể diễn ra tại hải quan cửa khẩu hoặc nơi thương nhân có kho tập kết đủ điều kiện kiểm tra, giám sát.

Trong mảng cung ứng xăng dầu cho tàu biển, quy định mới cho phép thương nhân tự do lựa chọn nguồn hàng từ nhập khẩu, kinh doanh tạm nhập tái xuất hoặc sản xuất trong nước.

Việc giám sát quá trình bơm hàng sẽ được áp dụng theo nguyên tắc quản lý rủi ro do lãnh đạo hải quan khu vực quyết định, giúp giảm bớt lượng lớn chứng từ giấy tờ không cần thiết.

Sự nới lỏng này hoàn toàn có cơ sở vì Luật Quản lý thuế hiện hành đã quy định chặt chẽ về thời hạn nộp thuế cũng như yêu cầu bảo lãnh thuế đối với hàng kinh doanh tạm nhập tái xuất.

Trong trường hợp tàu biển thay đổi lịch trình chạy thêm chặng nội địa trước khi xuất cảnh, thương nhân chỉ cần làm thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa cho phần nhiên liệu tiêu hao và tiến hành khai bổ sung thông tin.

Bên cạnh đó, hoạt động cung ứng xăng dầu cho tàu bay cũng được định hướng số hóa mạnh mẽ để tránh tình trạng doanh nghiệp phải liên tục làm việc trực tiếp với hải quan qua từng lần giao nhận.

Thương nhân được phép giao nhận hàng trước rồi đăng ký tờ khai sau, nhưng bắt buộc phải khai báo các chỉ tiêu thông tin qua hệ thống điện tử trước khi bơm hàng.

Vào ngày cuối cùng của tháng, doanh nghiệp mới cần lập bảng tổng hợp chứng từ để nộp cho cơ quan hải quan.

Tương tự như đối với tàu biển, nếu máy bay thay đổi lịch trình bay nội địa, thương nhân chỉ việc điều chỉnh thông tin và báo cáo trực tuyến cho hải quan trước giờ khởi hành.

Riêng đối với mặt hàng dầu thô xuất nhập khẩu, dự thảo đề xuất chuyển địa điểm làm thủ tục về cơ quan hải quan nơi quản lý cảng dầu khí ngoài khơi.

Sự thay đổi này nhằm siết chặt công tác giám sát, đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho các hoạt động giao thương dầu khí chuyên biệt.