Chiều 7/10, TAND TP Hà Nội đưa ra phán quyết đối với 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, liên quan các hành vi đưa hối lộ, nhận hối lộ và nhiều sai phạm khác.

Các bị cáo tại phiên tòa - Ảnh: TAND thành phố Hà Nội

Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, quê Hà Tĩnh) nhận mức án tổng hợp 30 năm tù về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ.

Theo HĐXX, Mai Anh có 7 tiền án, tiền sự, phạm nhiều tội với phương thức tinh vi, xảo quyệt và giữ vai trò trung tâm trong vụ án. Bị cáo bị đánh giá có nhân thân xấu, chưa thực sự thành khẩn nên cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc.

Trong số các bị cáo bị tuyên án, Trần Văn Trường, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương, lĩnh 20 năm tù về tội Nhận hối lộ.

HĐXX nhận định ông Trường giữ vai trò cao nhất trong nhóm bị cáo nhận hối lộ. Người này tham gia nhiều hội đồng giám định, nhận số tiền lớn và bị xác định có liên quan đến nhiều kết luận giám định không đúng thực tế.

Bị cáo Trần Văn Trường và bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh tại phiên tòa - Ảnh: TAND thành phố Hà Nội

Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 6/2023, ông Trường bị xác định đã nhận 4,68 tỷ đồng từ Mai Anh và một số người khác để tác động, làm sai lệch kết quả giám định đối với 27 trường hợp là bị can, bị cáo và người đang chấp hành án.

Ngoài khoản tiền trên, cựu Viện trưởng còn bị xác định nhận hơn 3,34 tỷ đồng từ Phó Trưởng phòng tổ chức của Viện để tạo điều kiện tuyển dụng một số người vào làm việc. Ông Trường cũng nhận tiền từ Mai Anh để hỗ trợ một số nhân viên trong việc đi học, chuyển khoa.

Vợ ông Trường là Đặng Thị Hòa bị tuyên 8 năm tù về tội Nhận hối lộ.

Theo bản án sơ thẩm, năm 2016, sau khi bị xử lý về hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Mai Anh được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Đến năm 2020, dù tiếp tục bị xử lý về hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, bị cáo vẫn được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Năm 2023, sau khi Mai Anh và Lê Văn Đông bị khởi tố về hành vi Gây rối trật tự công cộng, Mai Anh tìm cách quay lại Viện do lo ngại bị bắt tạm giam.

Bị cáo sau đó liên hệ với vợ ông Trần Văn Trường để nhờ tác động và xin được bố trí phòng điều trị riêng. Mai Anh được xác định đã hai lần chuyển tiền cho vợ cựu Viện trưởng, đồng thời trực tiếp mang tiền đến nhà người này.

Đến tháng 10/2023, Mai Anh quay lại Viện để điều trị bắt buộc. Dù phương án xử lý đối với trường hợp này khi đó vẫn đang được Bộ Y tế và các cơ quan liên ngành bàn bạc, ông Trường cùng một số người liên quan vẫn thống nhất cho Mai Anh ở phòng riêng cùng hai con nhỏ và hai người giúp việc.

Theo HĐXX, việc này không chỉ tạo điều kiện để Mai Anh được hưởng chế độ điều trị vượt quy định mà còn giúp bị cáo thiết lập quan hệ, trở thành đầu mối kết nối những người có nhu cầu “chạy” kết luận giám định tâm thần.

Ngoài Mai Anh và cựu Viện trưởng Trần Văn Trường, chồng Mai Anh là Lê Văn Đồng (SN 1978, có 13 tiền án, tiền sự) bị tuyên 19 năm tù về các tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép chất ma túy.

Ba cựu cán bộ Công an TP Hà Nội gồm Đỗ Văn Tuấn, Phạm Minh Tuấn và Lê Văn Thưởng lần lượt nhận các mức án 4 năm, 11 năm và 9 năm 6 tháng tù.

Dương Thị Hòa, cựu kiểm sát viên Viện KSND khu vực 2 TP Hà Nội, bị tuyên 3 năm tù. Bị cáo này được xác định có vai trò tư vấn cho vợ chồng Mai Anh trong việc thực hiện các thủ đoạn liên quan đến giám định tâm thần.

Bốn bảo vệ của Viện gồm Phùng Văn Chơn, Lý Văn Xuân, Nguyễn Văn Ngọc và Đặng Hoa Bốn bị tuyên từ 2 đến 3 năm tù sau khi nhận tiền để mở cổng, tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh trốn ra ngoài.

Khoảng 50 bị cáo còn lại gồm những người có liên quan đến Mai Anh cùng các bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương nhận mức án từ 12 tháng tù cho hưởng án treo đến 16 năm tù, tùy hành vi và vai trò.

Đánh giá toàn bộ vụ án, HĐXX cho rằng đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của Viện Pháp y tâm thần Trung ương mà còn xâm phạm uy tín của nhiều cơ quan, tổ chức, đặc biệt trong lĩnh vực giám định tư pháp và tố tụng.

Theo nhận định của tòa, một số giám định viên được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nhưng vì động cơ vụ lợi đã đưa ra kết luận không phù hợp với tình trạng tâm thần thực tế của những người được giám định.

Một số bị cáo khác vì lợi ích vật chất hoặc muốn giúp người thân né tránh trách nhiệm pháp lý đã tham gia đưa, nhận hoặc môi giới hối lộ nhằm tác động đến kết quả giám định.

Tại các khoa điều trị bắt buộc, một số bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế và bảo vệ cũng bị xác định không tuân thủ quy định quản lý người đang chữa bệnh bắt buộc, nhận tiền hoặc lợi ích để cho phép “bệnh nhân” sinh hoạt, ra vào không đúng quy định.

HĐXX đánh giá những sai phạm này đã làm đình trệ quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ án hình sự; có trường hợp phải tạm đình chỉ hoặc đình chỉ, tạo điều kiện để những người vi phạm pháp luật tránh bị xử lý hoặc không phải chấp hành hình phạt tù.

Từ vai trò được xác định trong toàn bộ vụ án, HĐXX cho rằng Nguyễn Thị Mai Anh là mắt xích trung tâm, trong khi cựu Viện trưởng Trần Văn Trường giữ vai trò nổi bật trong nhóm nhận hối lộ. Hai bị cáo này cùng một số người liên quan vì vậy phải nhận mức án nghiêm khắc.