Mục tiêu GDP 500 tỷ USD và sự thay đổi cục diện kinh tế Đông Nam Á

Theo phân tích mới nhất từ Nikkei Asian Review, trật tự kinh tế tại khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt. Trong khi nền kinh tế Thái Lan có dấu hiệu giảm tốc do những bất ổn chính trị trong nước và căng thẳng biên giới với Campuchia, Việt Nam lại đang duy trì đà tăng trưởng ấn tượng.

Số liệu ước tính cho thấy Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Việt Nam đã tăng trưởng khoảng 8% trong năm 2025. Bước sang năm 2026, nền kinh tế này đặt ra lộ trình tăng trưởng cao hơn với mục tiêu vượt ngưỡng 10%. Tại một diễn đàn kinh tế diễn ra vào tháng 12/2025, các nhà hoạch định chính sách Việt Nam khẳng định mức tăng trưởng hai con số là khả thi, dựa trên các dữ liệu vĩ mô tích cực.

Nếu đà tăng tốc diễn ra đúng kế hoạch, quy mô GDP danh nghĩa của Việt Nam dự báo sẽ vượt mốc 500 tỷ USD trong giai đoạn 2026 - 2027. Kết quả này sẽ đưa Việt Nam vượt qua Thái Lan để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia. Đồng thời, GDP bình quân đầu người dự kiến vượt ngưỡng 5.000 USD, tiệm cận mức thu nhập trung bình của Indonesia.

Trái ngược với sự lạc quan này, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đưa ra dự báo thận trọng cho Thái Lan với mức tăng trưởng GDP thực tế chỉ đạt 1.5% trong năm 2026, giảm 0.5 điểm phần trăm so với năm trước. Tình trạng nợ hộ gia đình gia tăng đang kìm hãm sức mua, cộng hưởng với sự phục hồi chậm chạp của ngành du lịch và các rào cản thuế quan từ thị trường Mỹ, đang đặt Thái Lan trước nguy cơ bị cả Việt Nam và Philippines vượt qua trên bảng xếp hạng kinh tế khu vực.

Lực đẩy từ giải ngân đầu tư công và áp lực tái định hình dòng vốn ngoại

Động lực chính cho sự bứt phá của kinh tế Việt Nam đến từ chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ. Ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), nhận định kế hoạch đầu tư công năm 2026 tăng khoảng 26% sẽ đóng góp trực tiếp 1.6 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung. Các dự án trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ, bao gồm việc đưa vào khai thác sân bay quốc tế mới gần TP.HCM trong năm nay và khởi công tuyến đường sắt tại khu vực miền Bắc.

Tuy nhiên, để tối ưu hóa dòng vốn đầu tư, giới chuyên gia cho rằng cải cách pháp lý và cắt giảm thủ tục hành chính là yêu cầu cấp thiết. Hiện có hơn 2.000 dự án đang gặp vướng mắc pháp lý cần được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực.

Bức tranh kinh tế khu vực cũng phản ánh sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đặc biệt trong ngành công nghiệp ô tô. Doanh số bán xe mới tại các thị trường lớn như Indonesia đã giảm khoảng 10% trong 10 tháng đầu năm 2025, tương đương mức tiêu thụ của Malaysia - quốc gia có dân số chỉ bằng 1/10. Các tập đoàn Nhật Bản như Suzuki Motor và Honda Motor đang tái cấu trúc hoạt động, thu hẹp quy mô sản xuất tại Thái Lan để thích ứng với tình hình mới.

Thêm vào đó, rủi ro địa chính trị và chính sách bảo hộ thương mại đang tạo ra những thách thức không nhỏ. Việc Mỹ áp dụng mức thuế suất khoảng 20% đối với hàng hóa từ Đông Nam Á buộc các nền kinh tế trong khu vực phải tìm hướng đi mới. Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, khuyến nghị việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Trung Đông, châu Phi và Nam Mỹ là chiến lược cần thiết để giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn biến động hiện nay.