Hạt dẻ cười hiện chiếm tỷ trọng tới 21,4% tổng trị giá xuất khẩu rau quả của cả nước trong tháng đầu năm. Ảnh IT

Kết quả này không chỉ phản ánh sự năng động của doanh nghiệp mà còn cho thấy tác động tích cực từ việc điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN).

Thống kê sơ bộ từ cơ quan Hải quan cho thấy, trong tháng 1/2026, giá trị xuất khẩu hạt dẻ cười đạt 137,92 triệu USD.

Mặc dù có sự sụt giảm nhẹ (22,7%) so với tháng 12/2025 do yếu tố chu kỳ, nhưng so với tháng 1/2025, mặt hàng này đã đạt mức tăng trưởng lên tới 413,4%.

Đáng chú ý, hạt dẻ cười hiện chiếm tỷ trọng tới 21,4% tổng trị giá xuất khẩu rau quả của cả nước trong tháng đầu năm.

Đây là một con số gây bất ngờ bởi Việt Nam vốn không phải là quốc gia sở hữu vùng nguyên liệu quy mô lớn đối với loại hạt này.

Hạt dẻ cười (hay quả hồ trăn) có nguồn gốc từ Tây Á, hiện nay các vùng sản xuất lớn nhất tập trung tại Mỹ, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, kết quả xuất khẩu vừa qua đã phản ánh sự thay đổi chiến lược của các doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị thực phẩm toàn cầu.

Thay vì chỉ tập trung vào nông sản thô nội địa, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu từ Mỹ, Iran... sau đó đưa vào quy trình chế biến sâu như rang, tách vỏ, đóng gói tiêu chuẩn cao để tái xuất khẩu sang các thị trường châu Á và khu vực phát triển.

Việc tham gia vào các khâu trung chuyển và chế biến giá trị gia tăng đã giúp Việt Nam khẳng định vị thế mắt xích quan trọng trong ngành thương mại hạt khô thế giới.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, một trong những động lực then chốt thúc đẩy đà tăng trưởng này chính là sự điều chỉnh kịp thời về chính sách thuế.

Cụ thể, từ ngày 31/3/2025, thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với hạt dẻ cười đã được điều chỉnh giảm sâu từ 15% xuống còn 5%; tương tự, hạnh nhân cũng giảm từ 10% xuống 5%.

Việc giảm thuế nhập khẩu đã giúp doanh nghiệp hạ giá thành nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là nguồn cung dồi dào từ Mỹ (quốc gia chiếm hơn 40% sản lượng toàn cầu).

Điều này tạo lợi thế cạnh tranh cực lớn cho hàng hóa Việt Nam khi xuất khẩu sang các nước thứ ba.

Tại thị trường nội địa, nhu cầu tiêu thụ hạt dẻ cười cũng tăng mạnh do người dân ngày càng chú trọng đến các sản phẩm có lợi cho sức khỏe.

Với hệ thống phân phối rộng khắp và giá thành được điều chỉnh hợp lý, loại hạt này đã trở thành mặt hàng phổ biến trong giỏ quà Tết và tiêu dùng hàng ngày.

Dựa trên những tín hiệu lạc quan từ thị trường và sự thông suốt trong hoạt động thông quan tại các cửa khẩu phía Bắc, các chuyên gia dự báo xuất khẩu rau quả chủ lực (bao gồm sầu riêng và các loại hạt chế biến) có thể sớm cán mốc 1 tỷ USD ngay trong quý I/2026.

Đây sẽ là bước đệm quan trọng để ngành nông sản thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế trong năm Bính Ngọ./.