Mảnh đất khai hoang hợp pháp bị cấp chồng sổ đỏ

Theo hồ sơ vụ việc, năm 2000, ông Bùi Văn Tý (sinh năm 1972), trú tại xóm Mọi Mới, xã Tuân Đạo, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình (cũ), nay là xóm Mọi Mới, xã Mường Vang, tỉnh Phú Thọ được cấp Giấy nhận chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đối với thửa đất số 62C, tờ bản đồ số 09, diện tích 517m2 tại xã Tuân Đạo. Quá trình đo đạc chính quy sau này xác định đây là thửa đất số 739, tờ bản đồ số 33, diện tích 451,9 m2.

Nguồn gốc đất do gia đình ông sử dụng ổn định từ năm 1974. Năm 2004, do gia đình ông Bùi Văn Xướng (sinh năm 1978, trú tại xóm Chuông Bắp, xã Xuất Hóa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình cũ) chưa có chỗ ở, ông Tý đã cho ông Xướng mượn một phần diện tích để dựng nhà tạm phục vụ công tác.

Việc cho mượn này chỉ được thực hiện thông qua thỏa thuận miệng giữa hai bên mà không lập thành văn bản. Tuy nhiên, đến năm 2008, phía ông Xướng đã được cấp GCNQSDĐ tại thửa số 738 chồng lên diện tích đất của gia đình ông Tý.

Tranh chấp chính thức phát sinh vào năm 2017 khi gia đình ông Xướng chuyển đến nơi khác sinh sống và bỏ hoang căn nhà từ đó cho đến nay.

Qua kết quả thẩm định tại chỗ của Tòa án nhân dân (TAND) huyện Lạc Sơn (cũ), diện tích thửa đất số 738 của ông Xướng là 114,2 m2, đã cấp chồng lên thửa 62C của ông Tý là 75,1 m2 và chồng lên thửa 62B của hộ liền kề là 26,2 m2.

Về việc này, UBND huyện Lạc Sơn (cũ) và UBND xã Tuân Đạo (cũ) đều có quan điểm xác định toàn bộ diện tích thửa 62C và 62B vẫn còn nguyên vẹn, chưa chia tách; việc cấp GCNQSDĐ đối với thửa 738 cho ông Bùi Văn Xướng là không đúng quy định do sai sót nghiệp vụ địa chính và đề nghị thu hồi.

Từ những căn cứ trên, tại Bản án sơ thẩm số 09/2024/DS-ST ngày 30/9/2024, TAND huyện Lạc Sơn (cũ) đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Do hiện trạng căn nhà 1 tầng trên đất đã bị bỏ hoang từ năm 2017 đến nay, cấp sơ thẩm tuyên giao toàn bộ thửa đất số 738 và căn nhà cho ông Bùi Văn Tý sử dụng. Ông Tý có trách nhiệm thanh toán giá trị căn nhà là 55.967.000 đồng cho phía ông Xướng.

Bản án phúc thẩm buộc người dân phải chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi bản án sơ thẩm bị kháng cáo, ngày 06/5/2025, TAND tỉnh Hòa Bình (cũ) đã xét xử phúc thẩm và ban hành Bản án số 23/2025/DS-PT. Bản án dân sự phúc thẩm này đã quyết định sửa một phần bản án sơ thẩm trước đó liên quan đến vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất tại xã Tuân Đạo, huyện Lạc Sơn (cũ).

Tại phiên tòa phúc thẩm, đối với phần đất diện tích 75,1 m2 cấp chồng lên thửa 62C của ông Tý, kết quả trích đo thực tế xác định diện tích căn nhà của ông Xướng xây đè lên đất của ông Tý là 37,2 m2, phần đất phía trước ngôi nhà giáp đường giao thông diện tích 1,9 m2, tổng cộng 39,1 m2.

Tòa cấp phúc thẩm cho rằng nếu buộc ông Xướng tháo dỡ công trình, trả lại đất cho ông Tý sẽ không đảm bảo kết cấu công trình xây dựng. Do đó, Bản án dân sự phúc thẩm số 23/2025/DS-PT buộc ông Xướng, bà Lệ trả lại phần diện tích đất còn lại 36 m2, thuộc thửa số 62C, tờ bản đồ số 09 và thanh toán giá trị phần diện tích đất 39,1 m2 với số tiền 23.460.000 đồng cho ông Tý; ông Xướng, bà Lệ được quyền sử dụng diện tích đất 65,3 m2 (bao gồm cả 26,2 m2 từ hộ liền kề ông Nức và 39,1 m2 từ ông Tý).

Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, ghi nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của ông Bùi Văn Xướng đối với tổng diện tích 65,3 m2 tại thửa 738 bao gồm cả phần đất được cho và phần đất đã trả tiền.

Bản án cũng kiến nghị UBND huyện Lạc Sơn (cũ) tiến hành thu hồi và chỉnh lý biến động trên các GCNQSDĐ đã cấp cho ông Bùi Văn Tý, ông Bùi Văn Nức và ông Bùi Văn Xướng theo đúng hiện trạng diện tích mới được tòa tuyên.

Hồ sơ địa chính "biến mất" đầy khuất tất - Nguyên đơn vẫn mong mỏi một phán quyết khách quan

Không đồng ý với phán quyết này, ông Bùi Văn Tý đã gửi đơn đề nghị giám đốc thẩm yêu cầu xem xét sửa một phần Bản án dân sự phúc thẩm số 23/2025/DS-PT ngày 06/5/2025 theo hướng công nhận nội dung Bản án sơ thẩm số 09/2024/DS-ST ngày 30/9/2024.

Ông Tý cho rằng việc tòa cấp phúc thẩm buộc ông phải chuyển nhượng 39,1 m2 đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình ông là chưa phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Theo quy định tại Điều 3 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân xác lập quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận; mọi cá nhân đều bình đẳng và được pháp luật bảo hộ như nhau về tài sản. Việc bản án phúc thẩm tước bỏ quyền định đoạt, buộc nguyên đơn phải giao đất để nhận tiền khi không có sự thỏa thuận tự nguyện là hạn chế quyền hợp pháp của công dân.

Đồng thời, ông Tý phản ánh công trình nhà ở trên phần đất tranh chấp đã xuống cấp, đóng cửa và không có người sử dụng ổn định suốt nhiều năm qua kể từ khi gia đình ông Xướng chuyển đi nơi khác sinh sống. Việc ép buộc một giao dịch chuyển nhượng trong bối cảnh căn nhà bỏ hoang trong khi gia đình nguyên đơn đang có nhu cầu về nhà ở cho con cái là chưa sát với tình hình thực tế.

Được biết, ông Bùi Văn Tý đã gửi đơn Giám đốc thẩm lên các cơ quan tố tụng Tối cao để yêu cầu xét lại vụ án một cách khách quan, công bằng.

Theo ông Bùi Văn Tý, trước đây khi TAND huyện Lạc Sơn (cũ) có quyết định yêu cầu ông Bùi Văn Xướng và các cơ quan chức năng (Văn phòng đăng ký đất đai huyện Lạc Sơn; Chi Cục thuế khu vực Lạc Sơn – Yên Thuỷ; UBND xã Tuân Đạo) cung cấp các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp, hợp lệ thì ông Bùi Văn Xướng và các cơ quan chức năng trên không còn lưu giữ cũng như không cung cấp được chứng cứ chứng minh đối với thửa đất 738.

Ông Bùi Văn Tý đặt câu hỏi: Tại sao một tài liệu, chứng cứ quan trọng để chứng minh nguồn gốc và giúp giải quyết tranh chấp đất đai như thế, mà các cơ quan quản lý và bị đơn lại không còn lưu trữ? Người dân hy vọng rằng, các cấp có thẩm quyền sẽ có những giải pháp thấu tình đạt lý, xem xét toàn diện bản chất vụ án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của gia đình ông.

Phía nguyên đơn cũng chia sẻ: Ông vẫn hy vọng vụ án sẽ được TANDTC xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy bản án phúc thẩm, công nhận nội dung bản án sơ thẩm nên ông vẫn kiên trì gửi Đơn khiếu nại.

Mới đây nhất, ngày 1/6/2026 Công văn số 626/TB-TA của TANDTC trả lời công dân cho thấy: Hiện toàn bộ hồ sơ vụ án đã được TAND tỉnh Phú Thọ chuyển sang VKSNDTC bằng Công văn số 505 ngày 20/5/2026. Theo đó TAND tỉnh Phú Thọ chuyển hồ sơ vụ án để xem xét theo yêu cầu của Công văn số 486/YC-VKS-DS ngày của VKSNDTC, vậy đề nghị công dân liên hệ với VKSNDTC để được giải quyết.

Phía nguyên đơn hy vọng vụ án sẽ được xem xét lại thấu đáo, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, công bằng.