Ngày 11/6, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), đồng thời tiến hành khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp máy tính, cài đặt phần mềm.

Theo kết quả điều tra ban đầu, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam, có trụ sở tại phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ, do bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (45 tuổi) làm giám đốc, đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định các máy tính này được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và bộ phần mềm Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng các công cụ kích hoạt bản quyền trái phép như crack, key lậu hoặc activator nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất.

Mở rộng xác minh tại một cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, lực lượng công an tiếp tục phát hiện khoảng 350 máy tính do nhà trường quản lý, sử dụng cũng có dấu hiệu kích hoạt bản quyền phần mềm không hợp pháp. Số thiết bị này được xác định do Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution cung cấp.

Theo cơ quan điều tra, chi phí mua bản quyền hợp pháp đối với hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office hiện dao động từ khoảng 4-9 triệu đồng cho mỗi máy tính. Với số lượng thiết bị vi phạm được phát hiện bước đầu, thiệt hại đối với các chủ thể sở hữu bản quyền được ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng.

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Điều 225 Bộ luật Hình sự, người nào cố ý sao chép tác phẩm hoặc chương trình máy tính, phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ thể quyền tác giả, thu lợi bất chính hoặc gây thiệt hại đạt ngưỡng luật định, có thể bị phạt tiền đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù đến 3 năm.

Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên tới 3 tỉ đồng, kèm theo các hình phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc cấm kinh doanh trong một số lĩnh vực nhất định.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, hành vi sử dụng phần mềm không có bản quyền còn vi phạm các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ về bảo hộ quyền tác giả đối với chương trình máy tính.

Theo pháp luật hiện hành, chương trình máy tính được bảo hộ như tác phẩm văn học và mọi hành vi sao chép, cài đặt, sử dụng trái phép đều có thể bị xử lý.

Nguy cơ mất an toàn thông tin từ phần mềm lậu

Ngoài thiệt hại về kinh tế và quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan công an cảnh báo việc sử dụng các phiên bản Windows, Office được kích hoạt bằng crack hoặc key lậu tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh mạng.

Các công cụ bẻ khóa bản quyền thường can thiệp sâu vào hệ thống, vô hiệu hóa cơ chế bảo mật của nhà sản xuất, tạo điều kiện cho mã độc, phần mềm gián điệp hoặc các chương trình đánh cắp dữ liệu xâm nhập thiết bị.

Điều này có thể dẫn đến nguy cơ lộ lọt thông tin, mất dữ liệu quan trọng hoặc bị tấn công mạng đối với cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân.

Việc khởi tố vụ án được đánh giá là động thái mạnh tay của cơ quan chức năng trong bối cảnh tình trạng sử dụng phần mềm không bản quyền vẫn diễn ra phổ biến tại một số tổ chức, doanh nghiệp.

Vụ việc đồng thời phát đi thông điệp cảnh báo đối với các đơn vị kinh doanh máy tính, dịch vụ công nghệ thông tin có hành vi cài đặt, cung cấp hoặc hỗ trợ sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục mở rộng điều tra để làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.