Rừng Cúc Phương. Ảnh Nguyễn Hồng Nhật

Theo Kế hoạch hành động vừa được Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành, trước ngày 31/12/2026, tất cả các địa phương phải hoàn thành việc xây dựng và công bố cơ sở dữ liệu, bản đồ ranh giới rừng cấp tỉnh (tính tại thời điểm 31/12/2020).

Đây là căn cứ pháp lý để đối chiếu, chứng minh các sản phẩm như cà phê, cao su, gỗ của Việt Nam không gây rủi ro về mất rừng hay suy thoái rừng.

Việc xác lập vùng xanh cho nông lâm sản được xem là tấm vé thông hành bắt buộc để tiếp cận thị trường EU.

Việc xây dựng bộ chỉ số và hướng dẫn giám sát rừng không chỉ để đối phó với quy định của EU, mà còn là bước tiến trong việc chuẩn hóa hệ thống pháp luật lâm nghiệp trong nước.

Điều này giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã có cơ sở pháp lý vững chắc để thực hiện trách nhiệm giải trình (Due Diligence), tránh các rủi ro pháp lý và trừng phạt thương mại từ phía nhập khẩu.

Kế hoạch cũng nêu rõ việc xây dựng nền tảng công nghệ tích hợp. Theo đó, mã số vùng trồng, chứng chỉ quản lý rừng bền vững và chỉ dẫn địa lý sẽ được số hóa đồng bộ.

Đây chính là hệ sinh thái số giúp truy xuất nguồn gốc đến từng lô hàng, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về kinh tế tuần hoàn và phát thải thấp.

Để quy định không chỉ nằm trên giấy, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm sẽ tập trung vào công tác hậu kiểm và đào tạo thực thi.

Xác định chính xác các khu vực sản xuất có nguy cơ gây mất rừng. Ban hành hướng dẫn tra cứu, chỉ dẫn địa lý lâm sản làm căn cứ kiểm soát sản xuất, chế biến.

Tổ chức tập huấn diện rộng cho từ cán bộ quản lý đến các hộ nông dân, chủ rừng về phương pháp giám sát EUDR.

Việt Nam sẽ đẩy mạnh đối thoại trực tiếp với Trung tâm Thông tin chung (JRC) của EU để thống nhất dữ liệu bản đồ rừng.

Việc đàm phán công nhận lẫn nhau về chứng nhận nguồn gốc gỗ hợp pháp sẽ là chìa khóa để giảm bớt gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp khi xuất khẩu.