Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), giá trị xuất khẩu tôm hùm nửa đầu năm chiếm hơn 10% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước.

Từ năm 2015 đến nay, tôm hùm là mặt hàng bứt phá nhất nhóm tôm khi tăng tỷ trọng từ 7% lên gần 18% (đạt 858 triệu USD năm 2025), vượt tôm sú để trở thành sản phẩm xuất khẩu lớn thứ hai sau tôm thẻ chân trắng.

Chỉ sau 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đã đạt khoảng 72% kết quả của cả năm trước.

Tuy nhiên, ngành hàng này đang phụ thuộc lớn vào Trung Quốc khi thị trường này tiêu thụ đến 98,5% kim ngạch của Việt Nam trong nửa đầu năm.

Hiện Việt Nam là nguồn cung lớn nhất của Trung Quốc, chiếm 34,5% thị phần nhờ lợi thế vị trí địa lý gần, chi phí logistics thấp và khả năng cung ứng hàng tươi sống tốt cho các nhà hàng.

Dù triển vọng lớn, ngành tôm hùm đang gặp điểm nghẽn về cơ cấu sản phẩm khi xuất khẩu hiện nay gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tôm hùm xanh (đạt 574 triệu USD trong 6 tháng đầu năm).

Ngược lại, mặt hàng có giá trị kinh tế cao hơn là tôm hùm bông lại không ghi nhận lô hàng nào xuất sang Trung Quốc trong nửa đầu năm nay do vướng quy định về nguồn gốc giống F2 và các yêu cầu bảo tồn động vật hoang dã từ nước bạn.

Để phát triển bền vững, VASEP kiến nghị cần xây dựng chiến lược riêng cho ngành tôm hùm.

Trọng tâm là quy hoạch vùng nuôi, nâng cấp cơ sở đóng gói, hoàn thiện logistics và phối hợp với cơ quan chức năng Trung Quốc để tháo gỡ rào cản cho tôm hùm bông.

Đồng thời, người nuôi và doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao chất lượng, từng bước đa dạng hóa thị trường.