Tim bẩm sinh không đồng nghĩa với được nhận trợ cấp

Theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP của Chính phủ, người khuyết tật nặng, người khuyết tật đặc biệt nặng thuộc nhóm được trợ giúp xã hội thường xuyên tại cộng đồng. Đối với trẻ em, mức trợ cấp được áp dụng cao hơn so với người khuyết tật cùng mức độ.

Điều này có nghĩa, một trẻ chỉ có chẩn đoán tim bẩm sinh chưa đủ căn cứ để mặc nhiên nhận trợ cấp xã hội hằng tháng. Gia đình cần thực hiện thủ tục xác định mức độ khuyết tật theo quy định. Nếu kết quả xác định trẻ bị khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì mới có cơ sở hưởng chính sách trợ cấp tương ứng.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước đây cũng từng trả lời trường hợp trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh rằng nếu được xác định là khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì đủ điều kiện đề nghị hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.

Điểm mới đối với mức trợ cấp xã hội đáng chú ý từ năm 2026

Nghị định 335/2026/NĐ-CP quy định mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng, tăng 40.000 đồng so với mức 500.000 đồng trước đây.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, trong khi mức chuẩn mới được áp dụng từ ngày 1/7/2026 theo quy định chuyển tiếp.

Đối với trẻ khuyết tật, hệ số trợ cấp được quy định như sau:

Trẻ em khuyết tật nặng: hệ số 2,0, tương đương 1,08 triệu đồng/tháng.

Trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng: hệ số 2,5, tương đương 1,35 triệu đồng/tháng.

Mức trên được tính theo chuẩn 540.000 đồng/tháng quy định tại Nghị định 335/2026/NĐ-CP.

Một thuận lợi khác là Nghị định cho phép địa phương, nếu có điều kiện kinh tế - xã hội, trình HĐND cùng cấp quyết định mức chuẩn và mức trợ giúp xã hội cao hơn mức chung của Trung ương; đồng thời có thể quy định thêm nhóm đối tượng khó khăn được hưởng trợ giúp xã hội.

Thực tế: Có địa phương hỗ trợ riêng trẻ tim bẩm sinh

Chính sách trợ cấp xã hội và chính sách hỗ trợ điều trị tim bẩm sinh là hai cơ chế khác nhau.

Chẳng hạn, tại Bắc Ninh, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết 103/2025/NQ-HĐND, trong đó có chính sách hỗ trợ chi phí phẫu thuật tim cho trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh. Theo hướng dẫn của địa phương, trẻ dưới 16 tuổi bị tim bẩm sinh, thường trú tại Bắc Ninh, thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, có thẻ BHYT và đáp ứng các điều kiện theo quy định có thể được xem xét hỗ trợ.

Đáng chú ý, thực tế trước đó tại Bắc Ninh và Bắc Giang cho thấy từ năm 2014 đến 2024, hơn 1.100 trẻ được khám sàng lọc tim bẩm sinh, trong đó 257 trẻ được hỗ trợ phẫu thuật với kinh phí hơn 7 tỷ đồng từ ngân sách và các nguồn vận động xã hội.

Theo thủ tục hành chính được công bố năm 2026, sau khi trẻ phẫu thuật và ra viện, cha mẹ hoặc người giám hộ có thể nộp hồ sơ đề nghị hỗ trợ tại UBND cấp xã nơi trẻ thường trú; thời hạn giải quyết được quy định là 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Khó khăn cha mẹ có trẻ mắc tim bẩm sinh cần lưu ý

Điểm khó đối với nhiều gia đình là giấy xác nhận trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh không đồng nghĩa với giấy xác nhận mức độ khuyết tật. Hai vấn đề này cần được phân biệt rõ.

Trẻ muốn hưởng trợ cấp xã hội theo diện người khuyết tật phải trải qua quá trình xác định mức độ khuyết tật. Vì vậy, gia đình có con mắc tim bẩm sinh cần chủ động tìm hiểu thủ tục xác định mức độ khuyết tật tại địa phương thay vì chỉ căn cứ vào bệnh án tim mạch.

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ chi phí phẫu thuật tim có thể phụ thuộc vào điều kiện về nơi thường trú, hoàn cảnh kinh tế, BHYT, cơ sở khám chữa bệnh và quy định riêng của từng địa phương. Do đó, trẻ mắc cùng một bệnh nhưng quyền lợi hỗ trợ thực tế có thể không hoàn toàn giống nhau giữa các tỉnh, thành.

Trẻ bị tim bẩm sinh có thể được hưởng trợ cấp xã hội nhưng không phải cứ có bệnh tim bẩm sinh là đương nhiên được nhận. Cha mẹ cần kiểm tra đồng thời hai nhóm quyền lợi: trợ cấp xã hội theo mức độ khuyết tật và chính sách hỗ trợ khám, phẫu thuật tim của địa phương. Đây là hai chính sách có căn cứ và điều kiện hưởng khác nhau.