Tại nhiều thôn vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi, các tổ hòa giải ở cơ sở đang phát huy vai trò tiên phong trong việc giải quyết mâu thuẫn, giữ gìn sự ổn định và bồi đắp tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Giải quyết mâu thuẫn từ sớm, từ xa. Kết hợp pháp luật với phong tục địa phương

Thôn Măng Lon (xã Đăk Môn) hiện có 132 hộ với 432 nhân khẩu, hơn 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Phần lớn người dân trong thôn luôn chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn tinh thần đoàn kết.

Tuy nhiên, trong sinh hoạt hằng ngày vẫn khó tránh khỏi những va chạm, tranh chấp liên quan đến đất đai, thừa kế hoặc mâu thuẫn trong gia đình.

Các thành viên trong Tổ hòa giải thôn Pêng Long, xã Đắk Long tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người dân. Ảnh: Báo Quảng Ngãi

Theo ông A Thợ – Trưởng ban Công tác Mặt trận, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Măng Lon – mỗi khi phát sinh vụ việc, tổ hòa giải đều chủ động nắm bắt tình hình, tìm hiểu nguyên nhân, phân tích quyền lợi của các bên, đồng thời nghiên cứu quy định pháp luật liên quan để đưa ra hướng giải quyết phù hợp, thấu tình đạt lý.

Một vụ việc điển hình được ông Thợ nhắc lại là mâu thuẫn giữa chị Y.T và chồng là anh A.H do anh H thường xuyên uống rượu, mất kiểm soát hành vi. Tổ hòa giải đã nhiều lần đến vận động, khuyên nhủ, phân tích đúng sai, động viên anh H thay đổi lối sống, chăm lo làm ăn. Nhờ đó, gia đình dần ổn định, vợ chồng hòa thuận trở lại.

Tại thôn Pêng Long, xã Đăk Long, ông A Chả – Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ hòa giải – đã có gần 10 năm gắn bó với công tác này. Ông cho biết, để hòa giải hiệu quả, các thành viên trong tổ thường xuyên tìm hiểu, cập nhật kiến thức pháp luật nhằm tuyên truyền, giải thích cho người dân hiểu và chấp hành đúng quy định.

Bên cạnh đó, tùy từng vụ việc, tổ hòa giải còn linh hoạt vận dụng những phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương để phân tích, thuyết phục các bên giải quyết mâu thuẫn trên tinh thần tôn trọng, sẻ chia.

“Từ năm 2021 đến nay, tổ hòa giải của thôn đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể xã hòa giải thành công 7 vụ việc. Mỗi vụ việc được giải quyết êm thấm là tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó, đó cũng là động lực để chúng tôi tiếp tục cống hiến”, ông Chả chia sẻ.

Phát huy vai trò “cầu nối” trong cộng đồng.

Toàn xã Đăk Môn hiện có 18 tổ hòa giải với 91 thành viên. Thành phần tổ hòa giải gồm những người có uy tín, am hiểu pháp luật như đại diện Ban Công tác Mặt trận, trưởng thôn, bí thư chi bộ, hội nông dân, phụ nữ, cựu chiến binh, đoàn thanh niên.

Nhờ công tác hòa giải ở cơ sở tốt, tại thôn Pêng Long luôn đầy ắp tiếng cười. Ảnh: Báo Quảng Ngãi

Theo lãnh đạo UBND xã Đăk Môn, nhiều mâu thuẫn ban đầu chỉ là những xích mích nhỏ, nhưng nếu không được giải quyết kịp thời có thể trở thành vụ việc phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Vì vậy, vai trò “tháo ngòi nổ” của tổ hòa giải ngay từ khi mâu thuẫn mới hình thành là hết sức quan trọng.

Tại xã Đăk Long, công tác hòa giải ở cơ sở cũng mang lại hiệu quả tích cực. Nhiều vụ việc như mâu thuẫn vợ chồng, tranh chấp đất đai, gây rối trật tự công cộng đã được giải quyết dứt điểm, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật của người dân và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Có thể thấy, bằng sự tận tâm, trách nhiệm và uy tín trong cộng đồng, các tổ hòa giải ở vùng cao Quảng Ngãi đang thực sự trở thành “điểm tựa” giữ gìn bình yên thôn bản, thắt chặt tình làng nghĩa xóm từ những việc làm giản dị nhưng đầy ý nghĩa.