UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy.

Nhiều mô hình sáng tạo, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương, Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 09/11 (Ngày Pháp luật Việt Nam) hằng năm là dịp để tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, khẳng định vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội; nâng cao ý thức tôn trọng, chấp hành và bảo vệ pháp luật của mỗi cơ quan, tổ chức và người dân.

Trong quá trình triển khai hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, để tránh tình trạng hình thức và đưa pháp luật thấm sâu vào thực tiễn đời sống, Sở Tư pháp TP Hà Nội đã chủ trì và phối hợp các cơ quan tham mưu TP triển khai nhiều mô hình, cách làm hay, sáng tạo, mang lại hiệu quả thiết thực.

Cụ thể, tham mưu TP tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tổng kết trao giải Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật trên địa bàn TP Hà Nội năm 2026.

Tham mưu triển khai Đề án thí điểm xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm, nhằm chuyển trọng tâm từ việc tuyên truyền nhận thức sang hình thành hành vi tự giác tuân thủ pháp luật làm mô hình điểm để nhân rộng.

Xây dựng tài liệu tuyên truyền mục đích, ý nghĩa Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 gắn với yêu cầu đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách, đổi mới công tác PBGDPL, thúc đẩy tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác hiệu quả các nền tảng số qua ứng dụng iHaNoi, Cổng Pháp luật quốc gia, Trang thông tin điện tử phổ biến pháp luật TP kết hợp các sản phẩm truyền thông trực quan, đa phương tiện (video ngắn, infographic), hệ thống truyền thanh cơ sở để đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.

Tham mưu tổ chức thành công nhiều cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật (như tìm hiểu về bảo vệ môi trường, ứng xử trên môi trường mạng, tìm hiểu pháp luật về định danh điện tử và dịch vụ công trực tuyến,… ) thu hút đông đảo cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân trên địa bàn tham gia, trở thành thành phong trào tìm hiểu pháp luật sôi nổi trên địa bàn Thủ đô.

Nhân rộng các mô hình trực quan tại cơ sở: Tiêu biểu như mô hình “Cầu thang pháp luật” kết hợp với hệ thống màn hình điện tử (LED) tại các khu chung cư, tòa nhà cao tầng và khu đô thị để truyền tải các thông điệp, quy định pháp luật ngắn gọn, dễ nhớ đến từng hộ dân.

Phát huy sức mạnh hệ thống thiết chế và các tổ chức đoàn thể: Xây dựng và duy trì các mô hình tự quản hiệu quả như “Nhóm nòng cốt” của Mặt trận Tổ quốc, Câu lạc bộ “Nông dân với pháp luật”, các mô hình câu lạc bộ pháp luật, địa chỉ tin cậy của Hội Liên hiệp Phụ nữ, cùng hệ thống loa truyền thanh cơ sở phát định kỳ mỗi ngày.

Tinh thần thượng tôn pháp luật đang trở thành nếp sống của cộng đồng

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội, từ TP đến cơ sở đã biểu hiện cho cho thấy tinh thần Ngày Pháp luật Việt Nam, tinh thần thượng tôn pháp luật đang trở thành nếp sống của cộng đồng. Điều này thể hiện qua sự tự giác và chủ động trong hành vi ứng xử hằng ngày. Người dân tự giác chấp hành các quy định về trật tự an toàn giao thông, giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện nếp sống văn minh đô thị và ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương. Ảnh: T.H

Chính quyền gương mẫu, phục vụ và minh bạch: Tinh thần thượng tôn pháp luật bắt nguồn từ sự gương mẫu của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ. Biểu hiện là cán bộ, công chức, viên chức đã nâng cao rõ rệt tinh thần trách nhiệm, kỷ cương hành chính, ý thức chấp hành pháp luật trong thực thi công vụ; việc giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn, công khai minh bạch quy trình và luôn lắng nghe, giải quyết thấu đáo các kiến nghị của người dân ngay từ cơ sở.

Chủ động sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và tham gia quản trị xã hội: Người dân không chỉ biết quyền lợi của mình mà còn nắm vững nghĩa vụ, biết cách tra cứu pháp luật khi cần, tích cực tham gia đóng góp ý kiến vào các chính sách của địa phương và cùng cộng đồng giám sát việc thực thi pháp luật.

Giải quyết mâu thuẫn bằng hòa giải và chuẩn mực pháp lý: Khi có vướng mắc, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng, người dân ưu tiên lựa chọn con đường đối thoại, tuân thủ các quy định pháp luật và thông qua các tổ hòa giải cơ sở thay vì giải quyết bằng cảm tính hay các hành vi cực đoan.

Phát huy vai trò chủ thể của người dân, doanh nghiệp

Để Ngày pháp luật Việt Nam ngày càng đi vào chiều sâu, tránh tính hình thức và mang lại những lợi ích thiết thực hơn nữa cho người dân và doanh nghiệp, theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội, trong thời gian tới cần tập trung triển khai đồng bộ một số giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, gắn kết chặt chẽ việc hưởng ứng Ngày pháp luật với các nhiệm vụ trọng tâm và đời sống thực tiễn: Việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng phải luôn bám sát các vấn đề “nóng”, các nhu cầu thiết thực của người dân và doanh nghiệp như cải cách hành chính, chuyển đổi số, giải quyết các điểm nghẽn, tháo gỡ vướng mắc trong sản xuất kinh doanh, đất đai, xây dựng hay bảo vệ môi trường.

Đổi mới thực chất công tác phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với chuyển đổi số: Tiếp tục khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ số hiện đại như Cổng Pháp luật quốc gia, Trang thông tin điện tử PBGDPL Thành phố và ứng dụng iHaNoi; ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, các mô hình tương tác trực tuyến và các sáng kiến tại cơ sở (như cầu thang pháp luật, tuyên truyền qua màn hình LED, hệ thống thông tin tại các khu dân cư) để đưa thông tin pháp luật chính thống, dễ hiểu, bám sát các nhu cầu dân sinh thiết thực đến từng người dân.

Phát huy vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng doanh nghiệp: Chuyển đổi cách tiếp cận theo hướng “lấy người dân làm trung tâm”, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn chủ động tham gia đóng góp ý kiến, phản biện ngay từ quá trình xây dựng chính sách.

Tăng cường nguồn lực và nâng cao chất lượng đội ngũ thực thi: Đảm bảo bố trí nguồn kinh phí thỏa đáng, ổn định từ cấp TP đến cơ sở; đồng thời thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ pháp chế, báo cáo viên, tuyên truyền viên và phát huy vai trò của các chuyên gia, luật sư trong công tác phổ biến pháp luật.

Chuyển đổi phương pháp đánh giá thực chất: Đánh giá hiệu quả công tác pháp luật không chạy theo số lượng hình thức mà đo lường qua sự chuyển biến thực tế của ý thức người dân, tỷ lệ hòa giải thành cao, mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân và việc kéo giảm các vi phạm ngay từ cơ sở.

Nhân rộng hiệu quả mô hình văn hóa tuân thủ pháp luật từ cơ sở: Tiếp tục thực hiện, sơ kết, tổng kết, đánh giá và đẩy mạnh nhân rộng các mô hình điểm về xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật tại các xã Phúc Thịnh và Thư Lâm, bám sát các trụ cột về chính quyền tuân thủ, người dân làm đúng luật và cộng đồng tự quản./.