Luật chơi mới tái định hình cơ cấu tổ chức

Việt Nam hiện xếp thứ 38 toàn cầu về tỷ lệ người sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với tốc độ ứng dụng tại các doanh nghiệp tăng 39% trong năm 2025. Theo góc nhìn từ bà Trần Thị Nguyệt Oanh, Giám đốc Quản lý Nguồn nhân lực HSBC Việt Nam, AI đã làm thay đổi hoàn toàn bản chất công việc, nhu cầu nhân sự và cách các phòng ban phối hợp cùng nhau. Bà Oanh đặt vấn đề về việc liệu chiến lược nhân sự của các tổ chức có đang bắt kịp sự phát triển như vũ bão của công nghệ hay không, khi ranh giới giữa các chức năng đang trở nên mờ nhạt dần. Nhân viên vận hành hiện nay cần am hiểu về dữ liệu và tự động hóa, còn nhân sự khối công nghệ phải nắm bắt sâu sát hoạt động kinh doanh cùng cách thức tương tác với khách hàng.

Trên quy mô toàn cầu, 88% tổ chức đang đưa AI vào ít nhất một nghiệp vụ kinh doanh. Công nghệ này dần đảm nhiệm các tác vụ cơ bản như soạn thảo văn bản, tóm tắt nội dung, tìm kiếm thông tin và phân tích dữ liệu. Đánh giá về sự dịch chuyển này, Giám đốc Nhân sự HSBC Việt Nam cho rằng sự tham gia của AI giúp giải phóng sức lao động để con người có thể tập trung vào xây dựng chiến lược, đưa ra quyết định và giám sát rủi ro.

Yêu cầu tuyển dụng trên thị trường cũng đang dịch chuyển với tốc độ rất nhanh. Báo cáo 2025 Global AI Jobs Barometer của PwC chỉ ra kỹ năng cần thiết cho những nghề nghiệp liên quan đến AI thay đổi nhanh hơn 65% so với các công việc thông thường. Hầu hết các vị trí hiện tại đều đòi hỏi sự hiểu biết về hệ thống, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Bà Trần Thị Nguyệt Oanh nhấn mạnh, khi máy móc thay thế con người ở nhiều khâu xử lý nghiệp vụ, giá trị của nhân sự càng được thể hiện rõ ở khía cạnh đạo đức, sự đồng cảm và khả năng cân nhắc các tình huống thực tế để ra quyết định một cách có trách nhiệm. Đặc biệt trong ngành tài chính, yếu tố niềm tin là then chốt vì khách hàng luôn đòi hỏi sự công bằng, an toàn và bảo vệ quyền lợi cá nhân. Những thay đổi căn bản này thúc đẩy cơ cấu doanh nghiệp chuyển từ dạng kim tự tháp truyền thống sang mô hình phẳng, chia theo cụm linh hoạt. Các vị trí mang tính điều phối trung gian giảm dần, đòi hỏi tổ chức tạo điều kiện để nhân sự luân chuyển và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Giải bài toán năng suất và cuộc đua giành nhân tài

Tổ chức giành ưu thế trong kỷ nguyên công nghệ không chỉ nhờ nguồn lực tài chính đầu tư vào công cụ hiện đại, mà xuất phát từ việc chuẩn bị sẵn sàng một đội ngũ có khả năng làm chủ hệ thống. Ban lãnh đạo doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ nhân viên sử dụng AI đúng cách và hiểu rõ tầm quan trọng của công cụ này đối với toàn bộ tập đoàn. Việc tái thiết kế các tác vụ, xác định rõ quy trình nào có thể tự động hóa hoàn toàn và chốt chặn nào cần con người quyết định là bước đi bắt buộc, thay vì chỉ đắp công nghệ lên một nền tảng vận hành cũ.

Cuộc cạnh tranh thu hút nhân tài AI đang diễn ra khốc liệt, đẩy mức đãi ngộ cho nhóm chuyên gia này tăng vọt. Cảnh báo về áp lực trên thị trường lao động, bà Oanh nhận định các doanh nghiệp cần có kế hoạch bài bản để không rơi vào thế "trâu chậm uống nước đục", dẫn đến việc không săn được người giỏi hoặc phải trả chi phí cao hơn rất nhiều để tuyển dụng. Việc đầu tư nâng cấp kỹ năng cho nhân viên và xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp trong nội bộ là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp giữ vững lợi thế.

Tại tập đoàn HSBC, khoảng 85% nhân sự toàn cầu đã được trang bị công cụ HSBC Productivity Suite dựa trên mô hình AI tạo sinh. Hệ thống này xử lý hơn 35.000 câu hỏi mỗi ngày, giúp ngân hàng tiết kiệm hơn 3.000 giờ làm việc thông qua việc hỗ trợ soạn email, tóm tắt tài liệu và dịch thuật đa ngôn ngữ. Tổ chức tài chính này đặt mục tiêu triển khai công cụ cho 100% nhân viên vào cuối năm nay. Tháng 3/2026, HSBC đã chính thức bổ nhiệm vị trí Giám đốc Trí tuệ Nhân tạo (Chief AI Officer) đầu tiên của tập đoàn, biến công nghệ này thành nền tảng năng lực cốt lõi phục vụ chiến lược kinh doanh dài hạn. Khép lại câu chuyện chuyển đổi, Giám đốc Nhân sự HSBC Việt Nam khẳng định ngân hàng phát triển các công cụ ứng dụng AI với mục đích giúp nhân viên phát huy năng lực trong một thế giới có sự đồng hành của máy móc, bởi xét cho cùng, bất cứ công nghệ tương lai nào muốn tồn tại lâu dài đều cần thỏa mãn điều kiện cốt lõi là do con người và vì con ngườ