Với nhiều người cao tuổi bên Hồ Gươm, cờ tướng không chỉ là môn thể thao trí tuệ. Mỗi nước đi là một lần tập tư duy, tập kiềm chế cảm xúc, và sau mỗi ván cờ là cảm giác nhẹ đầu, sảng khoái.

Chiều bên Hồ Gươm, những ván cờ không vội phân thắng bại

Khoảng 16 giờ, khi nắng bên Hồ Gươm dịu lại, những bàn cờ tướng trên vỉa hè bắt đầu có người ngồi.

Hai người đối diện nhau, lặng lẽ đẩy quân cờ qua lại. Xung quanh, vài người đứng xem, chăm chú theo từng thế trận, thỉnh thoảng buông một lời nhận xét. Tiếng quân cờ chạm mặt bàn lách cách, xen lẫn tiếng chuyện trò, tạo nên thứ âm thanh rất riêng của một chiều Hà Nội.

Phần lớn người chơi ở đây đã lớn tuổi. Họ đến vào những khoảng giờ quen thuộc, chọn một bàn còn trống rồi bắt đầu ván đấu như một thói quen không cần hẹn trước.

Người quen mặt nhau thì buổi cờ chẳng chỉ có nước đi, mà còn là dịp hỏi han, kể nhau nghe chuyện thường ngày.

Ông Dương Văn Minh, 67 tuổi, ngày nào cũng ghé. Ông bảo: “Ngày nào bác cũng chơi, bác cứ đi thể dục xong vào làm ván cờ cho đầu óc nó thông thoáng. Hồ gươm thì đẹp nhất Hà Nội, thoáng mát với con người nó thân thiện”. Một buổi tập thể dục cho người, một ván cờ cho đầu óc, và cái không gian thân thiện ấy là phần thưởng đi kèm.

Một cuộc đấu trí, mà cũng là một cuộc tự đấu với mình

Trên bàn cờ, mỗi nước đi đều đòi hỏi sự quan sát và tính toán. Một quyết định vội vàng có thể đảo lộn cả thế trận, nên người chơi buộc phải cân nhắc trước khi đặt quân xuống. Có người ngẫm nghĩ rất lâu, có người đi nước nào ra nước ấy. Mỗi lối chơi tạo nên một thế trận riêng, và mỗi ván cờ vì thế là một cuộc đấu trí không lặp lại.

Với những người gắn bó lâu năm, cờ tướng là một cách vận động trí óc, giúp giữ cho tư duy và sự tập trung không chùng xuống theo tuổi tác. Nhưng có lẽ điều đáng giá hơn nằm ở chỗ khác: học cách bình tĩnh trước những nước đi bất ngờ của đối thủ, và không để cảm xúc lấn át phán đoán.

Ông Trần Quang Nguyên, 70 tuổi, nói giản dị: “Chơi cờ là phải kiềm chế tính nóng tính này, chơi xong thoải mái đầu óc này, ra về thấy nó sảng khoái con người”.

Ở đây, đối thủ lớn nhất đôi khi không ngồi phía bên kia bàn cờ, mà chính là cái nóng nảy trong lòng mình. Ván cờ vì vậy cũng là một buổi tập sống chậm lại và nghĩ kỹ hơn.

Không khí bên bàn cờ đôi lúc rôm rả hẳn lên khi mọi người bàn nhau một nước đi: lời góp ý, tiếng tranh luận về thế cờ khiến cuộc chơi thêm phần thú vị. Với họ, niềm vui không chỉ nằm ở chuyện thắng thua, mà ở cả quá trình chơi và những câu chuyện nảy ra bên bàn cờ.

Bàn cờ cũng níu chân cả người qua đường. Có người dừng lại một lát rồi đi tiếp, có người đứng xem mãi, rồi tự lúc nào đã nhập vào câu chuyện của những người trong cuộc. Tiếng bình luận, tiếng cười, lời cổ vũ khiến ván đấu không còn là chuyện riêng của hai người, mà thành chuyện chung của cả một góc phố.

Giữa nhịp sống đông đúc của Hà Nội, những bàn cờ tướng vẫn giữ được sức hút riêng. Đó là hoạt động giản dị, không ồn ào, nhưng đáp ứng được niềm yêu thích của người chơi và góp thêm một nét sinh hoạt đời thường vào không gian bên Hồ Gươm.

Giữa phố xá tấp nập, vẫn có những người chọn ngồi xuống, đi từng nước một, thong thả như cách họ yêu thành phố này.