Cái giá đắt của sự hời hợt và tư duy đối phó

Tại một diễn đàn về phát triển nhân sự, chuyên gia định vị thương mại Gu Junhui đã nhận định lý do khiến nhiều người làm việc cần mẫn suốt nhiều năm nhưng vẫn chật vật về tài chính không xuất phát từ năng lực, mà bắt nguồn từ thái độ phó mặc. Phần lớn người lao động luôn mặc định bản thân chỉ đang bán sức lao động để làm giàu cho doanh nghiệp. Nhận thức này tạo ra một lực cản lớn, khiến hành động của họ trở nên hời hợt, chỉ làm vừa đủ để hoàn thành nhiệm vụ được giao mà không có ý chí đột phá hay tối ưu hóa quy trình.

Thực tế môi trường công sở cho thấy, việc xem công ty chỉ là trạm dừng chân mưu sinh tạo ra một quán tính nguy hiểm. Nhân sự có xu hướng làm ít nhất có thể và đùn đẩy trách nhiệm khi có cơ hội. Nhà sáng lập nền tảng tri thức Get là ông La Chấn Vũ từng dẫn chứng câu chuyện về một biên tập viên. Những ngày đầu, người này rất tận tụy và được tăng lương. Tuy nhiên, khi nảy sinh tâm lý bất mãn vì cho rằng mức đãi ngộ tăng chậm so với công sức bỏ ra, anh ta chuyển sang làm việc đối phó bằng cách chỉ sử dụng phím sao chép và dán, từ chối mọi sự sáng tạo. Hậu quả tất yếu là kỹ năng biên tập thui chột, nhân sự này bị sa thải và liên tục thất bại khi ứng tuyển các vị trí mới, buộc phải chấp nhận cảnh sống bấp bênh với thu nhập thấp.

Nhiều người lầm tưởng việc làm việc qua loa, câu giờ ở chốn công sở là một chiến thuật tối ưu để bòn rút tiền lương từ công ty. Thực chất, sự đối phó ấy đang bào mòn chính năng lực cốt lõi của họ. Trên một diễn đàn việc làm, nhiều ý kiến chỉ ra nguyên nhân khiến người lao động bước sang tuổi ba mươi vẫn loay hoay trong sự mơ hồ là do họ không tự coi mình là giám đốc điều hành của chính cuộc đời mình. Khi thị trường lao động biến động, những nhân sự thiếu kỹ năng chuyên môn nổi bật và thái độ làm việc thụ động sẽ là nhóm đối tượng đầu tiên bị đào thải khỏi tổ chức.

Biến công việc thành bệ phóng với tư duy ông chủ

Sự khác biệt giữa tư duy làm thuê và tư duy làm chủ được thể hiện rõ qua câu chuyện của hai người thợ đường sắt tên Jack và Mike. Hai mươi năm trước, họ cùng làm việc dưới điều kiện khắc nghiệt. Hiện tại, Mike đã trở thành Chủ tịch hội đồng quản trị công ty, trong khi Jack vẫn là công nhân bám trụ với đường ray. Khi được hỏi về sự khác biệt, Jack thừa nhận bản thân trước đây chỉ làm việc vì mức lương 1,75 USD mỗi giờ, trong khi Mike làm việc vì sự nghiệp của ngành đường sắt. Sự tận tâm, chủ động nghiên cứu công nghệ mới và cải tiến quy trình đã đưa Mike lên vị trí lãnh đạo, trái ngược hoàn toàn với tâm lý chỉ mong chờ giờ tan ca của người đồng nghiệp.

Chìa khóa tạo nên sự bứt phá chính là tư duy ông chủ. Chuyên gia đào tạo Hoa Lâm từng chia sẻ kinh nghiệm khi công ty yêu cầu khảo sát thị trường tại nhiều thành phố. Trong khi đồng nghiệp làm qua loa vì thù lao thấp, bà lại hoàn thành bản báo cáo chi tiết nhất. Bản phân tích tâm huyết này giúp công ty xây dựng chiến lược kinh doanh thành công, mang về cho bà vị trí Giám đốc kinh doanh và mức thu nhập vượt bậc. Ông Đồng Văn Hồng, đối tác của tập đoàn Alibaba, cũng từng nhấn mạnh nguyên tắc làm việc với tâm thế của người làm chủ là điều kiện tiên quyết để được lãnh đạo đánh giá cao và trao quyền.

Bên cạnh đó, người lao động cần thay đổi quan điểm đánh đổi thời gian lấy tiền lương. Nhà kinh tế học Xue Zhaofeng khẳng định quá trình làm việc thực chất là việc xây dựng bản hồ sơ năng lực cho chính mình. Tác giả Liu Yong từng khuyên một sinh viên bất mãn với lãnh đạo rằng chính môi trường khắc nghiệt là cơ hội để tranh thủ học hỏi thêm kỹ năng trước khi rời đi. Chàng sinh viên này sau đó chủ động rèn luyện tiếng Anh thương mại và kỹ năng văn phòng, từ đó gây ấn tượng mạnh với cấp trên và được thăng chức.

Chốn công sở chính là trường học thực tiễn mang lại hiệu quả cao nhất. Khái niệm bán thời gian hai lần được chuyên gia Lý Tiếu Lai đúc kết cho thấy người làm việc khôn ngoan sẽ bán thời gian lần một cho công ty để lấy lương và lần hai cho chính mình để đổi lấy sự trưởng thành. Khi nhân sự làm việc với tư duy của người quản lý, tập trung giải quyết vấn đề và tích lũy kinh nghiệm, sự gia tăng về tài sản và vị thế nghề nghiệp sẽ là kết quả tất yếu.