Nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp tạo dư địa phục hồi

Trong báo cáo triển vọng đầu tư công bố mùa báo cáo tài chính quý 3 năm 2026, Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đã đưa ra kịch bản dự phóng chỉ số VNIndex dao động trong khoảng 1.759 đến 2.064 điểm trong ba tháng cuối năm. Dự báo này được thiết lập dựa trên hệ số P/E mục tiêu từ 11,5 đến 13,5 lần, kết hợp với lợi nhuận trên mỗi cổ phần dự phóng khoảng 152 điểm vào thời điểm khép lại quý 4 năm 2026.

Đơn vị phân tích nhấn mạnh nền tảng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết hiện là điểm tựa vững chắc nhất cho thị trường. Giai đoạn giao dịch dựa trên kỳ vọng đã qua, thị trường chứng khoán hiện đang trong quá trình xác nhận, nơi động lực tăng giá phụ thuộc vào chất lượng tăng trưởng thực tế thay vì sự nới lỏng định giá. Bức tranh tài chính quý 3 năm 2026 ghi nhận tín hiệu khả quan với tổng doanh thu của các doanh nghiệp trên sàn HOSE tăng 33% và lợi nhuận sau thuế tăng 50,1% so với cùng kỳ. Đặc biệt, biên lợi nhuận sau thuế của nhóm doanh nghiệp thuộc rổ VNIndex đạt mức 13,93%, cải thiện đáng kể so với hiệu suất của năm ngoái.

Khả năng duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận được kỳ vọng sẽ kéo dài sang quý cuối năm. Áp dụng phương pháp phân tích từ trên xuống, chuyên gia phân tích ước tính lợi nhuận sau thuế của các cổ đông công ty mẹ trên sàn HOSE sẽ đạt mức tăng trưởng khoảng 24% so với cùng kỳ trong quý 4 năm 2026. Trong bức tranh này, nhóm cổ phiếu phi tài chính và bảo hiểm được dự báo trở thành lực kéo mới, trong khi nhóm ngân hàng vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định ở mức cao.

Sự cộng hưởng giữa lợi nhuận tăng và nền tảng định giá thấp mở ra dư địa phục hồi đáng kể cho chỉ số chính. Số liệu thống kê cuối tháng 10 năm 2026 cho thấy hệ số P/E của chỉ số VNIndex chỉ neo ở mức 10,91 lần, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 10 năm là 15,28 lần. Tương tự, hệ số P/B ghi nhận mức 1,94 lần so với bình quân 2,17 lần trong cùng giai đoạn tham chiếu. Việc P/E có thể cải thiện lên vùng 11,5 đến 13,5 lần trong điều kiện lợi nhuận trên mỗi cổ phần tăng trưởng chính là chất xúc tác đưa thị trường vượt mốc 2.000 điểm.

Áp lực chi phí vốn hạ nhiệt nhưng rủi ro vĩ mô vẫn hiện hữu

Bên cạnh yếu tố định giá, sự lắng dịu của áp lực chi phí vốn đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp cho thị trường trong ngắn hạn. Hiệu quả kinh doanh trung và dài hạn của các doanh nghiệp phụ thuộc trực tiếp vào khả năng tiếp cận dòng vốn. Trên thị trường nội địa, các biện pháp điều hành lãi suất linh hoạt đang tạo ra môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận nguồn tín dụng với chi phí hợp lý.

Từ góc độ quốc tế, sức ép tài chính cũng có dấu hiệu giảm nhẹ. Cuộc họp tháng 10 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ kết thúc với quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành, mở ra khoảng nghỉ để cơ quan này quan sát thêm dữ liệu vĩ mô trước thềm cuộc họp tháng 12. Cùng lúc đó, lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ hạ nhiệt, kéo theo sự sụt giảm của chi phí vốn trên phạm vi toàn cầu. Những diễn biến này được đánh giá là điều kiện cần để củng cố đà tăng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tuy nhiên, sự bứt phá bền vững đòi hỏi thêm các điều kiện đủ từ việc giải ngân vốn đầu tư công tại các dự án trọng điểm và hiệu quả thực thi của các chính sách miễn giảm thuế kích cầu tiêu dùng. Đơn vị phân tích lưu ý rằng việc các rào cản ngắn hạn tạm thời được gỡ bỏ không đồng nghĩa với việc rủi ro hệ thống đã hoàn toàn triệt tiêu. Thị trường vẫn cần những bằng chứng rõ nét hơn về chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận kéo dài sang năm 2027. Diễn biến lạm phát, các quyết định chính sách tiền tệ từ các ngân hàng trung ương lớn, cùng với biến động địa chính trị và thương mại quốc tế vẫn là những biến số có khả năng gây áp lực lên không gian điều tiết kinh tế vĩ mô trong nước.