Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 22/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội họp phiên toàn thể ở Hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành Phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Trình bày Tờ trình dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật gồm 13 Chương, 130 Điều, giảm 68 Điều so với quy định của Luật Nhà ở năm 2023.

Về nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, trên cơ sở rà soát, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp và sửa đổi, bổ sung các nội dung như sau:

Phát triển 04 nhóm nhà ở và chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm nhà ở gồm: (1) nhà thương mại; (2) nhà ở cho thuê; (3) nhà ở công vụ; (4) nhà ở chính sách để thể chế hóa quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương.

Trong đó, nhà ở thương mại là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, cho thuê mua theo cơ chế thị trường, cơ bản kế thừa quy định của Luật Nhà ở năm 2023.

Chỉnh lý quy định về việc phân lô bán nền theo hướng: Đối với đô thị loại III và các khu vực còn lại, giao địa phương quyết định khu vực cho phép chủ đầu tư được thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức phân lô bán nền cho người dân tự xây dựng nhà ở.

Dự thảo Luật bổ sung Chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về: (i) đối tượng được thuê; (ii) Hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; (iii) Yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; (iv) Chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án; (vi) Giá cho thuê nhà ở; (vii) Quản lý nhà ở cho thuê.

Bộ trưởng Bộ Tư Pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Ảnh: quochoi.vn

Về nhà ở công vụ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, cơ bản kế thừa quy định của Luật Nhà ở năm 2023, có bổ sung chính sách miễn tiền thuê nhà ở công vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được điều động, luân phiên, biệt phái đến công tác tại xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo.

Về nhà ở chính sách, là nhà ở được Nhà nước đầu tư, tạo lập hoặc hỗ trợ tạo lập để giải quyết chỗ ở cho đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở, bao gồm: Nhà ở của cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước; nhà ở cho người có công và chương trình mục tiêu; nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua, cho thuê; nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân để bán, cho thuê mua, cho thuê và nhà ở phục vụ tái định cư.

Đối với chính sách phát triển nhà ở xã hội, dự thảo Luật đã luật hóa các quy định phù hợp của Nghị quyết số 201 của Quốc hội, Nghị quyết số 66.15 năm 2026 của Chính phủ. Chỉnh lý quy định về bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm; quy định về đất để phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn.

Chỉnh lý quy định liên quan đến nghĩa vụ nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết để tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn về việc xác định chi phí hệ thống hạ tầng kỹ thuật để xây dựng nhà ở xã hội tại thời điểm thực hiện nghĩa vụ.

Các Đại biểu tham dự Kỳ họp. Ảnh: quochoi.vn

Liên quan đến sở hữu nhà ở, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài, trong đó bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật hoàn thiện chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Trong đó, bổ sung nguyên tắc thực hiện dự án gắn với tái thiết đô thị, nguyên tắc xử lý nhà chung cư khi bị phá dỡ gắn với bảo đảm quyền tài sản...

Đối với quản lý sử dụng nhà chung cư, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý sử dụng nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý, vận hành nhà chung cư, hạn chế tranh chấp, khiếu nại.

Về giao dịch về nhà ở, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về giao dịch nhà ở nhằm bảo đảm phù hợp, thống nhất với Bộ luật Dân sự và các luật mới được ban hành.

Bên cạnh đó, lược bỏ 07 nội dung quy định về hành vi nghiêm cấm để đảm bảo phù hợp với quy định của một số luật mới được ban hành hoặc chuyển thành quy định thay vì nghiêm cấm; một số nội dung trùng lắp với pháp luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, gồm 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ còn 01 thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Đồng thời, cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thành phần hồ sơ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, tránh trục lợi

Nêu quan điểm Báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) và các cơ quan tham gia thẩm tra nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở và nhận thấy nội dung của dự thảo Luật đã thể chế hóa nhiều chủ trương, định hướng của Đảng.

Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; cơ bản đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đảm bảo yêu cầu về quốc phòng, an ninh, chuyển đổi số... Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Ảnh: quochoi.vn

Về nhà ở thương mại, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp Chí Hiếu cho biết, so với quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở thương mại của Luật Nhà ở năm 2023, dự thảo Luật đã lược bỏ quy định về nghĩa vụ “đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật” khi bố trí quỹ đất hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại để thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Liên quan đến nhà ở cho thuê, UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê nhà ở cho thuê, các đối tượng ưu tiên được thuê nhà ở để bảo đảm xác định đối tượng thụ hưởng chính sách một cách phù hợp.

Đặc biệt đối với các dự án nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước để bảo đảm phù hợp với mục tiêu của chính sách là giải quyết nhu cầu nhà ở của các đối tượng có khó khăn về nhà ở và tiết kiệm nguồn lực của ngân sách nhà nước.