Quản lý tận gốc dòng thực phẩm trên môi trường số

Nội dung trên được Bộ Công an đưa ra trong quá trình góp ý xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Theo đánh giá của cơ quan này, dự thảo hiện tại chủ yếu mới tập trung vào hoạt động quảng cáo thực phẩm trên không gian mạng.

Trong khi đó, các hành vi vi phạm thực tế đang có xu hướng chuyển dịch mạnh sang hoạt động kinh doanh trực tuyến thông qua các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội và hình thức livestream bán hàng.

Việc tiêu thụ thực phẩm giả, kém chất lượng trên môi trường mạng diễn biến phức tạp, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, truy vết và xử lý.

Bộ Công an nhận định, nếu chỉ quản lý hoạt động quảng cáo mà chưa có cơ chế ràng buộc trách nhiệm đối với các nền tảng nơi diễn ra giao dịch thì hiệu quả kiểm soát sẽ rất hạn chế.

Từ thực tế đó, Bộ Công an đề nghị dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.

Việc bắt buộc xác thực danh tính người bán được xem là giải pháp then chốt nhằm xóa bỏ tình trạng sử dụng tài khoản ảo, thay đổi thông tin nhận diện hoặc đóng tài khoản để né tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm.

Sẽ áp dụng cơ chế trách nhiệm liên đới đối với các nền tảng

Không chỉ dừng lại ở việc xác thực thông tin, Bộ Công an còn kiến nghị các chủ quản nền tảng phải có trách nhiệm lưu trữ dữ liệu giao dịch, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi có yêu cầu và chủ động gỡ bỏ những sản phẩm đã bị cảnh báo vi phạm.

Để kiểm soát hiệu quả, cần thiết lập cơ chế quản lý đơn vị vận hành nền tảng, thay vì chỉ tập trung xử lý người bán sau khi vi phạm đã phát sinh.

Tiếp thu các ý kiến góp ý, Bộ Y tế cho biết sẽ bổ sung quy định về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử vào dự thảo luật.

Các nền tảng sẽ phải thiết lập cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp và công khai đầy đủ giấy tờ pháp lý của sản phẩm.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đang nghiên cứu cơ chế trách nhiệm liên đới đối với nền tảng nếu không thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm soát, dẫn đến sự cố an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Định hướng xây dựng luật mới sẽ chuyển từ mô hình quản lý từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm, từ nguyên liệu đầu vào đến khâu tiêu dùng.

Trong đó, không gian mạng được xác định là một mắt xích quan trọng trong chuỗi lưu thông và sẽ được giám sát tương tự các kênh phân phối truyền thống. Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào cuối năm nay.