Trước mùa lúa mới, vào cuối tháng 7 dương lịch (cuối tháng 6 âm lịch), tại Nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Xuân Lãnh tổ chức phục dựng Lễ cúng cầu mùa của đồng bào Ba Na. Đây là một trong những hoạt động thuộc Dự án thành phần số 6 về "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch".

Tại xã Xuân Lãnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã đã tổ chức phục dựng Lễ cúng cầu mùa (cúng sức khỏe và cầu mùa) của dân tộc Ba Na tại thôn Xí Thoại.

Đây là hoạt động thuộc Dự án thành phần số 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hướng đến bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch.

Chương trình có sự tham gia của lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lãnh đạo chính quyền địa phương cùng các già làng, nghệ nhân, thầy cúng và đông đảo người dân thôn Xí Thoại.

Lễ cúng cầu mùa là một trong những nghi lễ quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của người Ba Na, được tổ chức vào cuối tháng 7 dương lịch (cuối tháng 6 âm lịch), trước khi bước vào vụ mùa mới. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn đối với Giàng, thần linh và tổ tiên, đồng thời gửi gắm ước nguyện về mưa thuận gió hòa, cây cối sinh trưởng tốt, mùa màng bội thu, buôn làng bình yên, người dân khỏe mạnh, cuộc sống ngày càng ấm no.

Để đảm bảo tính nguyên bản của nghi lễ, trước khi tổ chức, ngành văn hóa đã tiến hành khảo sát thực địa, điền dã, họp bàn với cộng đồng và chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo phong tục truyền thống. Toàn bộ quá trình phục dựng được thực hiện trên cơ sở tôn trọng vai trò chủ thể của cộng đồng, không sân khấu hóa hay làm thay đổi bản chất của nghi lễ.

Trong phần lễ, thầy cúng thực hiện bài khấn bằng tiếng Ba Na, kính mời Giàng, thần lúa, thần núi, thần sông, thần mưa cùng tổ tiên về chứng giám, phù hộ cho mùa màng tươi tốt, gia đình bình an, buôn làng đoàn kết và không xảy ra dịch bệnh.

Sau phần nghi lễ trang nghiêm là không gian lễ hội sôi động với các màn trình diễn trống đôi, cồng ba, chiêng năm, múa xoang cùng nhiều tiết mục văn hóa dân gian đặc sắc. Người dân và du khách còn được thưởng thức các món ẩm thực truyền thống, tạo nên không gian giao lưu văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Ba Na.

Theo ông Nguyễn Thụy Phương Hiếu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, việc phục dựng Lễ cúng cầu mùa không chỉ góp phần gìn giữ, tư liệu hóa và số hóa di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Ba Na mà còn tạo điều kiện để các già làng, nghệ nhân truyền dạy những tri thức văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Đồng thời, hoạt động cũng mở ra cơ hội khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng, góp phần tạo sinh kế, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân và quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.