Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ diện tích danh thắng thuộc Quần thể Danh thắng Tràng An – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, với tổng diện tích 9.663 ha.

Mục tiêu của quy hoạch là tiếp tục nhận diện, làm rõ và bổ sung các giá trị của danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động; bảo tồn di tích gắn với phát triển bền vững, đưa khu vực trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn trong nước và quốc tế, đồng thời là động lực phát triển du lịch của Ninh Bình và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Quy hoạch cũng nhằm bảo tồn các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Tràng An, thực hiện các cam kết của Việt Nam với UNESCO; đồng thời xác định rõ quy mô, ranh giới, phân vùng bảo vệ, tổ chức không gian và hệ thống hạ tầng phù hợp với yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Theo nội dung quy hoạch, các nhóm giải pháp được đặt ra gồm: phân vùng chức năng; định hướng và giải pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; quy hoạch không gian bảo tồn; bảo tồn cảnh quan địa chất; phát huy giá trị văn hóa phi vật thể; phát triển du lịch; quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và cơ chế thực hiện.

Việc bảo tồn, tu bổ di tích phải bảo đảm nguyên tắc giữ gìn yếu tố gốc, duy trì tính toàn vẹn giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, đồng thời hài hòa với phát triển kinh tế di sản, sinh kế cộng đồng và hạ tầng du lịch.

Quy hoạch đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ sức chứa, hoạt động du lịch và xây dựng nhằm bảo vệ môi trường, duy trì cảnh quan và khả năng thích ứng dài hạn của di sản.

Cụ thể, các khu vực cảnh quan thiên nhiên được bảo vệ nghiêm ngặt; khu phát triển du lịch phải bảo đảm kiến trúc hài hòa, ưu tiên du lịch sinh thái, trải nghiệm; khu làng truyền thống không mở rộng đô thị hóa, giữ nguyên cảnh quan và giá trị văn hóa; khu vực bảo tồn đan xen được kiểm soát chặt việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Quy hoạch cũng định hướng bảo tồn và phát huy các làng nghề truyền thống như chế tác đá Ninh Vân, dệt ren Ninh Hải, nấu rượu Gia Lạc, trồng hoa cây cảnh Ninh Xuân, gắn với phát triển du lịch trải nghiệm.

Đồng thời, nhiều lễ hội và giá trị tri thức bản địa được bảo tồn, như Lễ hội Hoa Lư, lễ hội đền Thái Vi, Bái Đính, các nghi lễ nông nghiệp và tín ngưỡng dân gian đặc trưng vùng Cố đô.

Về phát triển sản phẩm du lịch, quy hoạch hướng tới đa dạng hóa các loại hình như du lịch sinh thái, văn hóa – lịch sử, tâm linh, thể thao mạo hiểm, du lịch làng nghề, du lịch sáng tạo – công nghệ, du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch MICE.