Áp lực từ xe điện và bài toán duy trì nguồn thu của các nhà phân phối truyền thống

Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy doanh số xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu trong tháng cuối năm 2025 đều có sự cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, tính chung cả năm, phân khúc xe du lịch chỉ đạt 218.974 xe, giảm 1% so với năm 2024. Sự sụt giảm này được giới quan sát nhận định là kết quả từ sự bứt phá của xe điện. Cụ thể, VinFast đã thiết lập kỷ lục với hơn 175.000 xe bàn giao, tăng 80% so với năm trước đó. Sự thay đổi thị hiếu của người tiêu dùng đã tạo ra áp lực cạnh tranh trực tiếp lên hệ thống đại lý phân phối xe xăng truyền thống tại khắp 34 tỉnh thành.

Tại phân khúc xe hạng sang, Công ty Cổ phần Ô tô Hàng Xanh (HAX) ghi nhận kết quả kinh doanh năm 2025 không mấy khả quan với doanh thu giảm 16% và lợi nhuận sau thuế giảm gần 81%. Để bổ sung nguồn vốn kinh doanh, doanh nghiệp này đang lên phương án chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ bất động sản tại quận Bình Tân, TP.HCM với giá trị sổ sách hơn 542 tỷ đồng. Việc Haxaco lên kế hoạch nhận chuyển nhượng cổ phần tại một đơn vị vận hành chuỗi đại lý VinFast cho thấy việc chuyển hướng kinh doanh là lựa chọn cần thiết để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các doanh nghiệp phân phối xe phổ thông. City Auto (CTF) dù ghi nhận doanh thu tăng nhẹ nhưng lợi nhuận thuần từ hoạt động cốt lõi lại ở mức âm do chi phí bán hàng và quản lý tăng vọt. Trong khi đó, Savico (SVC) dù báo lãi trước thuế gấp 2,7 lần cùng kỳ nhưng phần lớn lợi nhuận lại đến từ hoạt động tài chính thay vì mảng bán xe. Việc các doanh nghiệp phải chấp nhận trả trước lớn cho nhà cung cấp và tăng cường đòn bẩy tín dụng để giữ thị phần đang gây áp lực không nhỏ lên dòng tiền dài hạn.

Sự bứt phá của dòng xe thương mại nhờ đòn bẩy đầu tư công và tối ưu chi phí

Trái ngược với sự ảm đạm của mảng xe du lịch, nhóm xe thương mại, đặc biệt là xe tải, trở thành điểm sáng nhất của thị trường năm 2025. Doanh số xe tải toàn thị trường tăng 24%, đạt hơn 70.000 xe. Sự gia tăng nhu cầu vận tải hàng hóa và tốc độ giải ngân đầu tư công cho các dự án hạ tầng quy mô lớn đã tạo lực cầu mạnh mẽ cho các dòng xe chuyên dụng. Các thương hiệu như Hino và Thaco Truck đều ghi nhận mức tăng trưởng sản lượng ấn tượng, củng cố vị thế tại thị trường nội địa.

Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Máy Việt Nam (VVS) là đơn vị hưởng lợi rõ rệt nhất từ xu hướng này. Với sản phẩm chủ đạo là dòng xe tải nặng, doanh thu cả năm 2025 của VVS đạt hơn 8.000 tỷ đồng, gấp đôi năm trước, trong khi lợi nhuận trước thuế tăng tới 363%. Hiệu quả kinh doanh của nhóm xe thương mại được tối ưu hóa nhờ tỷ lệ chi phí bán hàng trên doanh thu thấp hơn đáng kể so với xe du lịch. Khách hàng của phân khúc này chủ yếu là các doanh nghiệp vận tải với nhu cầu mua số lượng lớn, giúp giảm bớt chi phí cho nhân sự và hệ thống mặt bằng trung tâm đắt đỏ.

Sự phục hồi cũng được ghi nhận tại Ô tô TMT sau giai đoạn thua lỗ. Doanh nghiệp này đã báo lãi trở lại nhờ kiểm soát tốt giá vốn, mặc dù vẫn gặp khó khăn về nguồn cung đối với các dòng xe tải trọng lớn. Theo dự báo từ các tổ chức quốc tế, quy mô thị trường xe thương mại sẽ tiếp tục mở rộng trong giai đoạ

Theo doanhnhan.baophapluat.vn