Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học với nhiều điểm điều chỉnh, trong đó quy định liên quan đến nguồn tuyển của phương thức xét học bạ đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều.

Theo dự thảo, với hình thức xét tuyển bằng học bạ, tổ hợp dùng để xét tuyển phải dựa trên điểm trung bình chung của 6 học kỳ ở bậc THPT (lớp 10, 11 và 12) của ít nhất ba môn học, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn.

Trọng số tính điểm xét tuyển được quy định không thấp hơn một phần ba tổng điểm theo thang 30.

Đáng chú ý, phương thức này chỉ áp dụng đối với những thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi Toán, Ngữ văn và một môn khác) đạt từ 16 điểm trở lên.

Quy định này không áp dụng cho các trường hợp được đặc cách hoặc miễn thi tốt nghiệp THPT.

Như vậy, so với trước đây, thí sinh muốn sử dụng học bạ để xét tuyển sẽ phải đáp ứng thêm điều kiện về kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, thay vì chỉ căn cứ vào quá trình học tập ở bậc phổ thông.

Những năm gần đây, các trường đại học triển khai nhiều phương thức tuyển sinh song song, trong đó phổ biến nhất vẫn là xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ.

Không ít cơ sở đào tạo dành tỷ lệ chỉ tiêu đáng kể cho phương thức xét học bạ.

Thực tế cho thấy, mức điểm chuẩn học bạ ở nhiều trường hiện nay thường quanh ngưỡng 18 điểm, tương đương trung bình mỗi môn đạt 6 điểm là có thể trúng tuyển.

Trong khi đó, một số trường lại chỉ lấy điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT ở mức khoảng 15 điểm.

Sự chênh lệch này đang làm dấy lên nhiều tranh luận về tính hợp lý và sự công bằng giữa các phương thức tuyển sinh.

Thí sinh đăng ký thi tốt nghiệp THPTQG. Ảnh: Quang Thái

Trao đổi về dự thảo, ông Trịnh Hữu Chung, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, nhận định rằng nếu Bộ GD-ĐT đặt thêm điều kiện ràng buộc về điểm thi đối với phương thức xét học bạ thì sẽ tạo ra tác động lớn đối với cả thí sinh lẫn các trường đại học.

Theo ông, xu hướng chung của giáo dục đại học trên thế giới là mở rộng cơ hội tiếp cận ở đầu vào và chú trọng chất lượng đầu ra, vì vậy việc bổ sung thêm “rào cản” là chưa thật sự phù hợp.

Ông cũng cho rằng hiện nay nhiều trường chỉ lấy điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp ở mức khoảng 15 điểm, nên nếu xét học bạ lại yêu cầu thí sinh đạt tối thiểu 16 điểm thì vai trò của phương thức này sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Bên cạnh đó, ông Chung phân tích rằng chương trình giáo dục phổ thông 2018 được thiết kế theo hướng phân hóa, mức độ học tập ngày càng cao, trong khi đề thi tốt nghiệp ở một số năm có độ khó lớn.

Do vậy, việc ấn định mức điểm sàn 16 cần được cân nhắc lại, thậm chí có thể xem xét điều chỉnh xuống mức thấp hơn, chẳng hạn khoảng 15 điểm, để phù hợp hơn với thực tế.

Ở góc độ khác, Trưởng phòng đào tạo của một trường đại học tại TP.HCM cho rằng dự thảo này nhằm mục tiêu siết lại tình trạng một số cơ sở đào tạo tuyển sinh với mức điểm trúng tuyển quá thấp trong những năm gần đây, phổ biến ở khoảng 14–15 điểm. Xét về chất lượng đào tạo, đây được xem là một chủ trương mang tính tích cực.

Tuy nhiên, theo vị này, việc áp dụng một ngưỡng điểm cố định sẽ gặp không ít trở ngại do độ khó của đề thi tốt nghiệp THPT thay đổi qua từng năm. Trong những năm đề khó, ngay cả thí sinh có năng lực cũng có thể khó đạt mức điểm yêu cầu.

Vì vậy, việc quy định một “mốc cứng” có nguy cơ tạo áp lực lớn cho nhiều trường, nhất là các trường tư thục, trường địa phương hoặc những ngành vốn đã gặp khó trong tuyển sinh.

Thực tế vài năm gần đây cho thấy có những trường chỉ lấy điểm chuẩn ở mức 14–15 điểm. Nếu áp dụng quy định khống chế, các cơ sở này buộc phải nâng điểm chuẩn, song theo đánh giá, cần có sự tính toán thận trọng để vừa bảo đảm chất lượng đào tạo, vừa không gây thêm khó khăn cho công tác tuyển sinh.

Cùng quan điểm, ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc tuyển sinh Trường ĐH Công Thương TP.HCM, cho rằng mục tiêu của dự thảo là tích cực, song việc ấn định một mức điểm cứng chưa thật sự hợp lý.

Theo ông, ngưỡng điểm này nên được điều chỉnh linh hoạt theo từng năm, bởi độ khó của đề thi tốt nghiệp THPT có thể thay đổi.

Ông Sơn phân tích rằng nếu có năm mặt bằng điểm thi của thí sinh cao hơn những năm trước, thì một mức điểm cố định sẽ không còn phản ánh đúng thực tế.

Vì vậy, mức sàn nên được xây dựng dựa trên kết quả chung của kỳ thi tốt nghiệp THPT hằng năm.

Theo đánh giá của ông, mốc 16 điểm hiện nay là khá cao và cần được điều chỉnh linh hoạt theo độ khó của đề, có thể dao động trong khoảng 14–16 điểm để bảo đảm tính hợp lý.