Bốn doanh nghiệp đầu ngành đồng loạt báo lãi lớn, BSR dẫn đầu với gần 24.900 tỷ đồng sau 9 tháng
Trong quý III/2026, tác động từ bất ổn địa chính trị toàn cầu đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh và có lúc vượt ngưỡng 100 USD/thùng, trái ngược với cùng kỳ năm 2025 khi giá dầu có xu hướng giảm và dao động quanh vùng 60 đến 70 USD/thùng. Theo dữ liệu thống kê của VietstockFinance trên 35 doanh nghiệp ngành xăng dầu và khí đốt đã công bố báo cáo tài chính quý III/2026, có 23 doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận, 9 đơn vị giảm lãi và 3 trường hợp báo lỗ.
Dẫn dắt đà tăng trưởng toàn ngành trong quý III là bốn doanh nghiệp quy mô lớn nhất. Nổi bật là Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán BSR) với doanh thu đạt 59.581 tỷ đồng, tăng 69% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận ròng vọt lên 8.968 tỷ đồng, tăng 888% và là mức lãi quý cao thứ hai của doanh nghiệp trong vòng 10 năm gần nhất. Kết quả tích cực của BSR xuất phát từ việc giá dầu Brent tăng 54% so với cùng kỳ, đồng thời biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) mở rộng đáng kể. Ở mảng khí, do giá khí neo theo diễn biến giá dầu, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS, mã chứng khoán GAS) ghi nhận doanh thu quý III đạt 39.708 tỷ đồng, tăng 11%, và lợi nhuận ròng đạt 4.576 tỷ đồng, tăng 80% so với cùng kỳ năm trước.
Tại khối kinh doanh và phân phối xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã chứng khoán PLX) thiết lập kỷ lục doanh thu quý với 138.482 tỷ đồng, tăng 66% so với cùng kỳ, kéo lợi nhuận ròng tăng 103% lên mức 1.241 tỷ đồng. Bên cạnh yếu tố giá dầu neo cao, đà tăng trưởng ổn định của các công ty con trong mảng dầu mỡ nhờn, gas, nhiên liệu bay, kinh doanh kho và dịch vụ vận tải cũng đóng góp tích cực vào kết quả chung. Tương tự, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL, mã chứng khoán OIL) ghi nhận doanh thu quý III đạt 90.407 tỷ đồng, tăng 176%, cùng lợi nhuận ròng đạt 716 tỷ đồng, tăng 472% và cao gấp hơn 5,7 lần so với mức 125 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025.
Tính lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, cả bốn doanh nghiệp đầu ngành đều ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh. BSR tiếp tục dẫn đầu với doanh thu 164.217 tỷ đồng, tăng 58%, và lợi nhuận ròng đạt 24.899 tỷ đồng, tăng 1.057%, tương đương gấp hơn 11,5 lần cùng kỳ. Xếp kế tiếp là GAS với doanh thu 120.977 tỷ đồng, tăng 32%, và lãi ròng đạt 13.381 tỷ đồng, tăng 33%. Riêng PLX và OIL dù từng trải qua một quý thua lỗ trong nửa đầu năm nhưng vẫn hoàn tất 9 tháng với kết quả khả quan. Cụ thể, doanh thu 9 tháng của PLX đạt 373.226 tỷ đồng, tăng 64%, và lãi ròng đạt 3.278 tỷ đồng, tăng 55%; trong khi OIL đạt doanh thu 226.976 tỷ đồng, tăng 115%, cùng lợi nhuận ròng 1.100 tỷ đồng, tăng 231% so với cùng kỳ.
Lợi nhuận phân hóa giữa các phân khúc chuỗi giá trị, giá dầu dự báo khó giảm nhanh đầu năm 2027
Ở nhóm các doanh nghiệp còn lại, kết quả kinh doanh quý III/2026 thể hiện sự phân hóa rõ rệt giữa ba phân khúc thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn. Tại phân khúc thượng nguồn gồm các doanh nghiệp dịch vụ khai thác và thăm dò dầu khí, áp lực chi phí khiến nhiều đơn vị sụt giảm lợi nhuận. Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (mã chứng khoán PVD) đạt doanh thu 3.214 tỷ đồng, tăng 25% nhờ tăng số lượng giàn khoan tự nâng sở hữu và giàn khoan thuê đi vào hoạt động, nhưng lợi nhuận ròng lại giảm 75% xuống còn 71 tỷ đồng. Nguyên nhân đến từ việc doanh nghiệp tăng vay nợ để đầu tư giàn khoan khiến chi phí lãi vay tăng mạnh, cộng thêm chi phí quản lý doanh nghiệp duy trì ở mức cao. Cùng xu hướng, lợi nhuận ròng quý III của PVB giảm 34% còn 18 tỷ đồng do chi phí neo cao, còn PVS dù cải thiện mạnh lợi nhuận gộp vẫn ghi nhận lãi ròng giảm nhẹ 3% về mức 315 tỷ đồng.
Tại phân khúc trung nguồn chuyên về thu gom và vận chuyển tài nguyên, diễn biến lợi nhuận có hai chiều đối lập. Tổng Công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans, mã chứng khoán PVT) báo lãi ròng quý III đạt 375 tỷ đồng, tăng 42% nhờ nguồn thu bổ sung từ các tàu mới đầu tư và hiệu quả khai thác đội tàu nâng cao. Cùng nhóm vận tải, GSP báo lãi ròng 8,4 tỷ đồng, tăng 194% nhờ điều kiện khai thác thuận lợi, còn VIP tăng lãi 96% lên 32 tỷ đồng nhờ tăng giá cước và đưa thêm 2 tàu vào vận hành. Ở chiều ngược lại, sau quý II tăng trưởng tốt, VTO chứng kiến lợi nhuận ròng quý III giảm 45% xuống còn 16 tỷ đồng do có 2 tàu dừng hoạt động để sửa chữa trong khi giá nhiên liệu leo thang làm tăng chi phí vận hành.
Với phân khúc hạ nguồn và kinh doanh khí, phần lớn doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu và phân phối khí duy trì diễn biến tích cực. Ở mảng bán lẻ, PPY đạt lãi ròng 3,2 tỷ đồng, tăng 105% nhờ cải thiện biên lợi nhuận, còn COM đạt lợi nhuận ròng 8,5 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ chủ yếu nhờ khoản hỗ trợ bán hàng từ Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Nam Giang; ngược lại, Petrotimes (mã chứng khoán PPT) báo lỗ 22 tỷ đồng so với mức lãi 2,4 tỷ đồng cùng kỳ. Ở mảng kinh doanh khí, PGD nổi bật nhất với mức lãi ròng 265 tỷ đồng, tăng 257% và gấp gần 3,6 lần cùng kỳ nhờ tiết giảm chi phí cùng chính sách giá bán phù hợp từ nhà cung cấp, còn ASP đạt lãi ròng 38 tỷ đồng, tăng 151% nhờ tăng sản lượng và giá bán. Riêng CNG giảm lãi 38% xuống còn 16 tỷ đồng vì giá vốn tăng cao dù sản lượng tiêu thụ khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tăng mạnh. Xét lũy kế 9 tháng đầu năm 2026 ở nhóm doanh nghiệp ngoài bốn đơn vị đầu ngành, PVT và PVS lần lượt ghi nhận lãi ròng 1.272 tỷ đồng (tăng 65%) và 1.262 tỷ đồng (tăng 24%), còn ASP dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng với 148 tỷ đồng lãi ròng, tăng 1.369% và gấp gần 15 lần cùng kỳ.
Về triển vọng thị trường năng lượng, sau nhịp hạ nhiệt vào cuối quý III, giá dầu đã bật tăng trở lại từ đầu tháng 10 và hiện giao dịch quanh mốc 100 USD/thùng. Theo báo cáo của SSI Research, mức giá dầu bình quân cả năm 2026 vẫn được giữ giả định trong vùng 80 đến 90 USD/thùng. Bước sang năm 2027, SSI Research dự báo căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài đến hết quý I trước khi dần hạ nhiệt khi dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz được khôi phục, khiến giá dầu duy trì ở vùng cao trong nửa đầu năm và giảm dần về cuối năm. Cùng góc nhìn về cân đối cung cầu, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính nguồn cung dầu toàn cầu năm 2027 có thể tăng thêm 8 triệu thùng/ngày trong khi nhu cầu phục hồi chậm hơn ở mức 2,6 triệu thùng/ngày, tạo ra mức thặng dư cung khoảng 4,9 triệu thùng/ngày và gây sức ép lên giá dầu. Tuy nhiên, SSI Research nhận định giá dầu khó có thể giảm nhanh về vùng trước xung đột từ 60 đến 70 USD/thùng cho đến nửa cuối năm 2027.