Tin90p.com - Người thầy là hạt nhân kiến tạo tri thức, chất lượng người học và giá trị phục vụ xã hội là thước đo của hội nhập giáo dục

Đăng lúc: 2026-11-17 20:06:00 | Bởi: admin | Lượt xem: 6 | Chuyên mục: Pháp luật

Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời đã đặt ra sứ mệnh mới cho nền giáo dục Việt Nam: hội nhập quốc tế không chỉ để mở rộng cánh cửa tri thức, mà để phát huy nội lực, làm chủ công nghệ và khẳng định vị thế trí tuệ Việt. trong giáo dục.

Nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 - dịp tri ân, tôn vinh những người kiến tạo và giữ lửa tri thức, Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với TS. Thái Doãn Thanh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP.HCM (HUIT) về hành trình hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 59.

Thưa Tiến sĩ, Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định hội nhập quốc tế là động lực chiến lược cho sự phát triển đất nước trong tình hình mới.

Vậy nhà trường nhìn nhận như thế nào về vai trò của hợp tác và hội nhập quốc tế đối với sự phát triển của giáo dục đại học Việt Nam nói chung và định hướng phát triển của HUIT nói riêng?

- TS. Thái Doãn Thanh: Theo tôi, hội nhập quốc tế là một phương thức quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục đại học và năng lực tự chủ của mỗi cơ sở đào tạo. Tinh thần của Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 là phát huy nội lực, kết hợp hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, đồng thời chuyển sang tâm thế chủ động đóng góp và có trách nhiệm.

Đối với trường đại học, điều đó cần được thể hiện bằng chất lượng người học, năng lực nghiên cứu và giá trị phục vụ xã hội.

Giáo dục đại học Việt Nam có thể tiếp cận tri thức mới, phương pháp quản trị hiện đại và các mạng lưới nghiên cứu thông qua hợp tác quốc tế.

Nhưng giá trị lâu dài nằm ở khả năng tiếp thu, làm chủ và phát triển những tri thức đó trong điều kiện Việt Nam.

Một chương trình hợp tác chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp giảng viên dạy tốt hơn, sinh viên học tốt hơn và doanh nghiệp giải quyết được vấn đề cụ thể.

Với HUIT, định hướng ứng dụng và sự gắn kết với lĩnh vực công thương là cơ sở để lựa chọn đối tác, nội dung và phương thức hợp tác.

Chúng tôi cần tìm đến những đối tác có thế mạnh bổ sung cho Nhà trường trong công nghệ thực phẩm, công nghệ sinh học, kỹ thuật, quản trị và dịch vụ; đồng thời mang vào hợp tác những bài toán từ sản xuất, thị trường và đời sống của Việt Nam.

Tôi cho rằng quốc tế hóa phải đi vào hoạt động thường ngày của trường, từ xây dựng chương trình, tổ chức dạy học đến bảo đảm chất lượng và nghiên cứu.

Sinh viên học tại Việt Nam cũng cần có cơ hội làm việc với chuyên gia nước ngoài, tham gia dự án có yếu tố quốc tế và tiếp cận học liệu cập nhật.

Qua đó, lợi ích của hội nhập được mở rộng đến nhiều người học hơn và trở thành năng lực bên trong của HUIT.

*Trong thời gian qua, HUIT đã triển khai những chương trình, hoạt động hợp tác quốc tế nổi bật nào trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và trao đổi học thuật? Đâu là những kết quả thiết thực nhất mà Nhà trường đã đạt được từ các hoạt động này?

- TS. Thái Doãn Thanh: Có thể nhìn hoạt động hợp tác quốc tế của HUIT qua ba hướng: hợp tác đào tạo và trao đổi học thuật; nghiên cứu chung; kết nối doanh nghiệp và nguồn lực phục vụ thực hành.

Hiện nay mạng lưới hợp tác có hơn 200 trường đại học, tổ chức; hơn 200 sinh viên đã được gửi đi theo các chương trình hợp tác quốc tế, nhiều cán bộ, giảng viên của HUIT cũng tham gia các chương trình trao đổi với các Trường quốc tế; đồng thời hàng năm trung bình có khoảng hơn 50 giảng viên đến từ nước ngoài tham gia giảng dạy và trao đổi tại HUIT.

Về đào tạo, Nhà trường đang triển khai năm chương trình liên kết: Quản trị kinh doanh với Đại học Shinawatra của Thái Lan; Ngôn ngữ Trung Quốc với Đại học Ludong, Ngôn ngữ Trung Quốc với Đại học Ngôn ngữ và Văn hóa Bắc Kinh, Kinh doanh Quốc tế và Ngôn ngữ Trung với Đại học văn hóa Trung quốc (Đài Loan).

Các chương trình này cho thấy hướng mở rộng lựa chọn học tập và môi trường đào tạo có yếu tố quốc tế cho người học.

Về nghiên cứu, các nội dung hợp tác đã được công bố gồm nghiên cứu đặc tính phân tử và biến thể di truyền của nhãn miền Nam Việt Nam; kiểm soát độc tố nấm mốc trong nông sản; an toàn, an ninh lương thực đối với lúa và ngô, với các đối tác châu Âu và Bỉ. Đây là những hướng gắn trực tiếp với chất lượng nông sản và sức khỏe cộng đồng.

Ngoài ra, HUIT có hàng ngàn các công trình công bố quốc tế, trong đó có sự tham gia của nhiều nhà khoa học quốc tế trong sự hợp tác nghiên cứu.

Hàng năm, HUIT có tổ chức một số Hội thảo, Hội nghị quốc tế trong một số lĩnh vực với sự tham gia của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước.

Thông qua các hội nghị, hội thảo này cũng tạo ra sự kết nối, chia sẻ các vấn đề khoa học công nghệ cũng như các hoạt động đào tạo giữa các bên, tăng cơ hội giao lưu học hỏi cho các giảng viên và người học của HUIT.

Theo tôi, kết quả thiết thực cần được nhìn ở cơ hội học tập của sinh viên, năng lực chuyên môn của giảng viên và khả năng tổ chức nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tế.

Với doanh nghiệp nước ngoài, chúng ta cần theo dõi tiếp số vị trí thực tập, số sinh viên được tuyển dụng và số giải pháp được ứng dụng.

Các số liệu này phải được tổng hợp từ hồ sơ thực tế; chưa thể suy ra hiệu quả tuyển dụng hay doanh thu chuyển giao chỉ từ số thỏa thuận hợp tác.

*Một trong những yêu cầu quan trọng của hội nhập là chuyển từ tham gia, tiếp nhận nguồn lực quốc tế sang chủ động đóng góp và nâng cao năng lực cạnh tranh.

HUIT đang làm gì để phát triển các chương trình đào tạo có tính quốc tế, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đồng thời giúp sinh viên có đủ năng lực chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng để làm việc trong môi trường toàn cầu?

- TS. Thái Doãn Thanh: Để chủ động đóng góp trong hội nhập, trước hết HUIT phải có năng lực chuyên môn đủ tốt và những lĩnh vực mà đối tác muốn cùng phát triển.

Tôi nhìn nhận việc nâng cao chất lượng chương trình, đội ngũ và người học là các công việc gắn bó chặt chẽ, phải được thực hiện đồng bộ.

Về chương trình, cần đối sánh chuẩn đầu ra với các chương trình phù hợp ở nước ngoài và yêu cầu nghề nghiệp, sau đó cập nhật nội dung theo năng lực mà sinh viên cần đạt.

Việc có yếu tố quốc tế phải thể hiện trong học liệu, cách đánh giá, bài tập dự án và khả năng vận dụng kiến thức.

Đồng giảng dạy, hướng dẫn đồ án với chuyên gia quốc tế và công nhận kết quả học tập theo thỏa thuận là những cách có thể phát triển từng bước.

Về ngoại ngữ, HUIT đang triển khai các chương trình trọng điểm bằng tiếng Anh cho một số ngành, dành cho người học có năng lực học tập tốt và khả năng sử dụng tiếng Anh phù hợp, với mức học phí như chương trình đại trà.

Nhà trường đồng thời triển khai lộ trình giảng dạy một số học phần bằng tiếng Anh ở bậc đại học và sau đại học.

Cùng với chuẩn hóa năng lực tiếng Anh của sinh viên, đội ngũ giảng viên cũng được đánh giá, bồi dưỡng và chuẩn hóa để có thể giảng dạy chuyên môn bằng tiếng Anh.

Tuy nhiên, năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh cần được đánh giá qua cả khả năng tổ chức học tập và mức độ tiếp thu của sinh viên.

Theo tôi, phải có học liệu phù hợp, hỗ trợ ngoại ngữ học thuật và cơ chế lấy ý kiến người học để điều chỉnh lộ trình.

Giảng viên cũng cần thêm cơ hội tham gia nhóm nghiên cứu chung, trao đổi chuyên môn và cùng phát triển học phần với đồng nghiệp quốc tế.

Đối với sinh viên, chúng tôi hướng đến năng lực làm việc cụ thể: nắm chắc chuyên môn, sử dụng được ngoại ngữ trong công việc, phối hợp trong nhóm đa văn hóa, khai thác công cụ số và AI có trách nhiệm.

Những năng lực này nên được rèn luyện qua đồ án, thực tập và các nhiệm vụ thực tế. Khi sản phẩm học tập và kết quả làm việc thể hiện được năng lực, sinh viên sẽ có nền tảng vững hơn để tham gia thị trường lao động toàn cầu.

*Nghị quyết số 59-NQ/TW nhấn mạnh việc đẩy mạnh hội nhập quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Với thế mạnh đào tạo gắn với lĩnh vực công thương và nhu cầu của doanh nghiệp, HUIT có những định hướng, giải pháp gì để mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nước ngoài, qua đó thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp Việt Nam?

- TS. Thái Doãn Thanh: Theo tôi, HUIT cần mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ từ những bài toán có nhu cầu ứng dụng rõ ràng của doanh nghiệp Việt Nam.

Chẳng hạn, doanh nghiệp cần kéo dài thời hạn bảo quản thực phẩm, kiểm soát chất lượng nguyên liệu, giảm tiêu hao năng lượng hay số hóa quy trình sản xuất. Từ yêu cầu đó, Nhà trường lựa chọn nhóm nghiên cứu, đối tác nước ngoài và phương án thử nghiệm phù hợp.

Hướng ưu tiên có thể tập trung vào chế biến và bảo quản thực phẩm; công nghệ sinh học phục vụ sản xuất; khai thác phụ phẩm theo hướng kinh tế tuần hoàn; tự động hóa, dữ liệu và AI trong quản lý chất lượng, logistics. Đây là những hướng đề xuất dựa trên sự gắn kết với lĩnh vực công thương; việc lựa chọn dự án cụ thể cần qua đánh giá năng lực, nhu cầu thị trường và nguồn lực thực hiện.

Về phương thức tổ chức, tôi đề xuất phát triển các nhóm hợp tác có sự tham gia của HUIT, trường hoặc viện nước ngoài và doanh nghiệp tiếp nhận kết quả.

Doanh nghiệp cung cấp vấn đề, điều kiện thử nghiệm và tiêu chí nghiệm thu; đối tác quốc tế bổ sung chuyên môn, công nghệ hoặc phương pháp; HUIT tổ chức nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thích nghi giải pháp với điều kiện trong nước.

Mỗi nhiệm vụ cần có lộ trình từ nghiên cứu đến thử nghiệm, đánh giá và ứng dụng. Ngay từ đầu, các bên cần thống nhất sản phẩm đầu ra, kinh phí, quyền sở hữu trí tuệ, điều kiện khai thác dữ liệu và trách nhiệm tiếp nhận. Với kết quả có triển vọng, cần có bước thử nghiệm ở quy mô phù hợp trước khi chuyển giao cho doanh nghiệp.

Một giải pháp quan trọng khác là bố trí giảng viên và học viên sau đại học cùng tham gia dự án. Khi hoạt động nghiên cứu tạo được học liệu, tình huống và đề tài tốt nghiệp, giá trị hợp tác sẽ quay trở lại nâng cao chất lượng đào tạo.

Tôi mong muốn hiệu quả nghiên cứu được đánh giá bằng cả chất lượng học thuật và mức độ giải quyết vấn đề: sản phẩm có được tiếp nhận không, quy trình có vận hành được không, chi phí hoặc tác động môi trường có cải thiện được không.

Đó cũng là cách HUIT đóng góp thiết thực vào năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Vâng, xin cảm ơn Tiến sĩ!

Theo phapluatplus.baophapluat.vn