Mặc dù gia đình đã có tên trong danh sách “thống kê thiệt hại về người và nhà ở” của Ủy ban MTTQ xã Mường Lạn, thuộc diện được hỗ trợ.

Lũ dữ đi qua, nỗi lo còn ở lại

Đêm 31/7 rạng sáng 1/8/2025, trận mưa lớn kéo dài đã gây ra lũ lớn trên diện rộng tại nhiều địa bàn của tỉnh Sơn La.

Trong đó, xã Mường Lạn là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề, ước tính thiệt hại lên đến hàng tỷ đồng.

Nhiều người dân vẫn chưa hết bàng hoàng kể lại, thời điểm đó nước lũ đổ về nhanh khiến nhiều gia đình trở tay không kịp, cơn lũ dữ đã cuốn trôi nhiều nhà cửa, hoa màu và ao cá của người dân.

Nhiều hộ buộc phải di dời khẩn cấp để bảo đảm an toàn về người, nhưng khi nước lũ rút đi thì rơi vào cảnh “trắng tay”, mất nhà cửa phải sống tạm bợ, ở nhờ nhà người thân, hàng xóm và phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Nhà nước và các mạnh thường quân... Hơn thế nữa, trận lũ còn để lại những ám ảnh tâm lý đối với người dân nơi đây.

Theo phản ánh của người dân, khi lũ dữ đi qua, chính quyền địa phương xã Mường Lạn có đi lập danh sách và thống kê những thiệt hại của người dân trên địa bàn.

Bản Mường Lạn, xã Mường Lạn là bản có số hộ dân bị thiệt hại nhiều nhất. Nhiều gia đình hy vọng rằng, sau cơn lũ dữ sẽ được Nhà nước hỗ trợ phần nào để xây dựng, sửa chữa lại nhà cửa, sớm ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, đã nhiều tháng trôi qua nhiều hộ dân nơi đây vẫn đang thắc mắc vì không nhận được tiền hỗ trợ, dù gia đình đã có tên trong danh sách “thống kê thiệt hại về người và nhà ở” của Ủy ban MTTQ xã Mường Lạn, thuộc diện được hỗ trợ.

Là một trong những hộ gia đình bị thiệt hại khá lớn (mức thiệt hại 50% - 70%), bà Lường Thị Hải (ở bản Mường Lạn), cho biết: Trong đợt mưa lũ năm ngoái, gia đình bà cũng có thống kê thiệt hại và nằm trong danh sách hỗ trợ. Tuy nhiên đến nay gia đình bà vẫn chưa nhận được nguồn tiền hỗ trợ nào.

 “Đợt mưa lũ vừa rồi gia đình tôi bị thiệt hại nhiều lắm. Nước lũ dâng cao ngập đến nửa ngôi nhà sàn, toàn bộ đồ đạc trong nhà trôi và hỏng hết.

Nước lũ còn làm bung cả cánh cửa ngôi nhà. Cán bộ xã đến xem và nói gia đình sẽ được một suất hỗ trợ sửa nhà là 30 triệu đồng, gia đình cứ sửa nhà trước, tiền đã về đến xã rồi, xã sẽ hỗ trợ sau.

Sau đó, cán bộ có đưa giấy tờ đến cho chúng tôi ký, nhưng từ đó đến nay không hiểu lý do tại sao gia đình tôi vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ”, bà Hải tâm sự.

Cũng tương tự gia đình hộ bà Lường Thị Hải, gia đình ông Lê Văn Đảo cùng bản, cũng bị thiệt hại ở mức lớn (khoảng 50 - 70%) và cũng có tên trong danh sách hỗ trợ.

Tuy nhiên đến nay, gia đình cũng không biết mình có được hỗ trợ hay không và bao giờ nhận được.

“Ngôi nhà tôn sắt rộng 73m2 bị nước lũ nhấn chìm, hàng tạp hóa và đồ gia dụng bị hư hỏng, cuốn trôi… ước tính thiệt hại khoảng 500 triệu đồng.

Khi cán bộ xã xuống rà soát mức độ thiệt hại, trong nhà bị thiệt hại bao nhiêu tôi cũng đã kê khai ra hết, sau đó tôi ký tên vào biên bản, rồi cán bộ động viên gia đình cố gắng khắc phục thiệt hại.

Cán bộ bảo gia đình sẽ được hỗ trợ 30 triệu đồng sửa chữa nhà cửa, tiền hỗ trợ đã về đến xã rồi.

Tuy nhiên đến nay gia đình tôi vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ, từ đó đến nay không thấy nói gì nữa. Tuy số tiền không nhiều nhưng nó là nguồn động viên lúc gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn”, ông Lê Văn Đảo tâm sự.

Kinh phí hỗ trợ… để khắc phục hậu quả những năm tiếp theo

Đến nay, việc chi trả hỗ trợ cho người dân tại xã Mường Lạn vẫn đang khiến nhiều người dân thắc mắc và đặt dấu hỏi về tính minh bạch trong việc giải ngân hỗ trợ và các đối tượng chi trả.

Theo tờ trình số 08/TTr-MTTQ-BTT ngày 15/8/2025, của Ủy ban MTTQVN xã Mường Lạn gửi Ủy ban MTTQVN tỉnh Sơn La và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Sơn La, toàn xã có 4 hộ nhà ở bị cuốn trôi hoàn toàn, 01 hộ nhà ở cần di dời khẩn cấp và 19 hộ nhà ở cần phải sửa chữa (tổng số là 24 hộ nằm trong danh sách thuộc diện được hỗ trợ).

Theo văn bản số 26/BC-MTTQ-BBT ngày 02/4/2026, do ông Đinh Văn Bằng – Chủ tịch Ủy ban MTTQVN xã Mường Lạn ký nêu rõ: Trong đợt mưa lũ ngày 01/8/2025, Ban vận động cứu trợ của xã nhận được tổng kinh phí 1.070.000.000 đồng.

Tính đến thời điểm này, Ban vận động cứu trợ xã đã giải ngân hỗ trợ cho 09 hộ dân. Trong đó, 04 hộ nhà ở bị cuốn trôi hoàn toàn và 03 hộ phải di dời khẩn cấp mỗi hộ 100.000.000 đồng, 02 hộ sửa chữa nhà ở mỗi hộ hỗ trợ 30.000.000 đồng (Tổng kinh phí hỗ trợ là 760.000.000 đồng).

Kinh phí còn lại 310.000.000 đồng, đề nghị Ban vận động cứu trợ Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh để lại Quỹ của Ban vận động cứu trợ xã để khắc phục hậu quả những năm tiếp theo.

Trao đổi với phóng viên, ông Đinh Văn Bằng – Chủ tịch Ủy ban MTTQVN xã Mường Lạn lý giải rằng: Danh sách tờ trình lập sơ bộ ban đầu trước khi gửi lên Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã được họp xét và thống nhất.

Nhưng đến lúc xuống xét từng hộ gia đình thì mức ảnh hưởng lại không nhiều. Quá trình rà soát phát sinh thêm 2 hộ nữa là ông Phạm Văn Hoa, ở bản Phiêng Pen và ông Quàng Văn Hiển, ở bản Khá.

Qua đối chiếu văn bản mâu thuẫn ở chỗ, hộ ông Quàng Văn Hiển và ông Phạm Văn Hoa không có trong danh sách theo tờ trình số 08/TTr-MTTQ-BTT ngày 15/8/2025 của Ủy ban MTTQVN xã Mường Lạn gửi Ủy ban MTTQVN tỉnh Sơn La và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Sơn La, đến nay đã nhận được tiền hỗ trợ.

Tuy nhiên, tại biên bản rà soát về tình hình thiệt hại nhà ở do thiên tai của các hộ dân trên địa bàn xã Mường Lạn, cả 2 hộ này đã được lập từ ngày 3/8/2025, nhưng lại không có trong danh sách trong tờ trình, trong khi đó rất nhiều hộ có tên trong danh sách tờ trình thì đến nay vẫn không nhận được tiền hỗ trợ?

Khi phóng viên thắc mắc, theo biên bản rà soát về tình hình thiệt hại nhà ở do thiên tai của các hộ dân trên địa bàn xã Mường Lạn đối với hộ ông Phạm Văn Hoa, ở bản Phiêng Pen về mức độ thiệt hại cho rằng “nhà sập hoàn toàn”, trong khi đó nhà ông Phạm Văn Hoa chỉ bị lún và nứt nền nhà.

Ông Đinh Văn Bằng trả lời rằng: “Có thể là trong quá trình làm hồ sơ chưa xem kỹ, sẽ kiểm tra lại nội dung này”.

Ông Đinh Văn Bằng thừa nhận, hộ gia đình ông Phạm Văn Hoa nhà chỉ sạt và phải di dời.

Thêm nữa, hộ ông Quàng Văn Hiển, bản Khá cũng bị đất trôi sạt vào gầm nhà sàn nhưng theo biên bản rà soát thiệt hại lại cũng cho rằng bị “sập hoàn toàn”?

Phóng viên tiếp tục làm việc với ông Phạm Anh Đào -  Chủ tịch UBND xã Mường Lạn.

Ông Phạm Anh Đào cho biết: Sau khi lũ qua, xã đã tiến hành đi thống kê thiệt hại và lập danh sách các hộ bị ảnh hưởng gửi lên Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh để báo cáo.

Đến nay, tiền đã về tài khoản của MTTQ Việt Nam xã và đã tiến hành chi trả cho một số hộ bị ảnh hưởng.

Và việc chậm chi trả do trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cán bộ xã phải rất sát sao trong việc thống kê và xác minh, lấy ý kiến người dân sao cho chính xác nhất có thể, đúng người, đúng đối tượng…

“Hiện nay, chính quyền địa phương cũng đã nhận được một số ý kiến của người dân về việc giải ngân chưa đúng đối tượng, hay ý kiến về việc không được hỗ trợ thiệt hại.

Vấn đề này, xã cũng sẽ cho xác minh lại và sớm trả lời cho người dân hiểu, còn nếu xác minh mà có sự khuất tất trong việc giải ngân thì sẽ kiên quyết xử lý nghiêm”, Chủ tịch xã Mường Lạn thông tin.

Trước những thắc mắc của người dân, đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Sơn La cần nhanh chóng vào cuộc kiểm tra làm rõ về tính minh bạch trong việc giải ngân hỗ trợ và các đối tượng chi trả.

Nếu phát hiện sai phạm cần xử lý theo quy định của pháp luật, nhằm đảm bảo nguồn tiền hỗ trợ được sử dụng đúng mục đích, đúng người, đúng đối tượng.