Việc các tài liệu chứng cứ gốc mang tính quyết định của bị đơn bị bỏ qua đặt ra nghi ngại, khiến người dân mòn mỏi mong chờ sự vào cuộc của các cơ quan tố tụng cấp cao để đòi lại công bằng.

Khi chứng cứ pháp lý thua lời khai không chứng từ

Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn phản ánh của bà Vũ Thị Thủy và ông Trần Văn Dũng (trú tại TDP Bảo Long Bãi, phường Đông A, tỉnh Ninh Bình) bày tỏ sự bất bình về những quyết định tại Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2025/DS-ST do Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình tuyên ngày 26/9/2025.

Vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất này xảy ra giữa nguyên đơn là bà Vũ Thị Duyên (chị cả) và bị đơn là bà Vũ Thị Thủy (em út).

Theo hồ sơ vụ án, khu đất diện tích 310m² thuộc thửa 478 và 479, tờ bản đồ 5A, xã Mỹ Hà đã được UBND huyện Mỹ Lộc (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số 34 chính thức cho bà Vũ Thị Thủy từ ngày 25/4/2001. Suốt 1/4 thế kỷ qua, gia đình bà Thủy đã quản lý, sử dụng ổn định và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

Về nguồn gốc đất, tài liệu thể hiện đất được hình thành từ năm 1994 khi cụ Vũ Tình (bố đẻ các đương sự) đại diện giao dịch mua lại từ gia đình ông Trần Văn Thư và cụ Trần Thị Toàn. Số tiền mua đất do bà Vũ Thị Hanh và bà Vũ Thị Xuyên (các chị gái trong gia đình) đóng góp để mua cho em út là bà Thủy.

Các đợt giao tiền vào ngày 16/3/1994 (8 triệu đồng) và ngày 20/4/1994 (2 triệu đồng) hiện đều có giấy biên nhận gốc lưu giữ rõ ràng. Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn Vũ Thị Duyên lại cho rằng toàn bộ diện tích đất trên là do mình tự mua và chỉ cho bà Thủy 80m².

Đáng nói, bà Duyên khai như thế nhưng thừa nhận quá trình mua bán và giao nhận tiền giữa các bên hoàn toàn không có giấy tờ biên nhận. Mặc dù vậy, bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình vẫn chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, tuyên hủy GCNQSDĐ hợp pháp của bị đơn.

Phán quyết này khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng lời khai một chiều, không có chứng cứ chứng minh lại được xem trọng hơn cả quyết định hành chính và hệ thống tài liệu gốc từ cơ quan quản lý nhà nước?

Trăn trở và hy vọng của người dân

Nghiên cứu nội dung bản án sơ thẩm, phía bị đơn đã cung cấp đầy đủ Hợp đồng mua bán, biên nhận tiền cùng các văn bản phối hợp xác minh của Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Mỹ Hà (cũ) để chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.

Thế nhưng, các tài liệu mấu chốt này dường như chưa được Hội đồng xét xử sơ thẩm đánh giá khách quan. Phán quyết của bản án sơ thẩm làm đảo lộn trật tự quản lý đất đai tại địa phương và trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi được pháp luật bảo hộ của công dân Vũ Thị Thủy?

Ngược lại, những dấu hiệu đáng ngờ, bất nhất đối với nội dung cam kết của bà Trần Thị Tuyết, bà Vũ thị Ló, bà Trần Thị Hương, Trần Thị Bẩy, Hoàng Thị Mai đã được bà Duyên giao nộp có trong hồ sơ vụ án hoàn toàn không thống nhất về mặt nội dung. Bà Tuyết và một số cá nhân đã có văn bản đính chính lại nội dung thông tin đã cung cấp tuy nhiên Toà án cấp sơ thẩm đã bỏ qua, không đánh giá trung thực chứng cứ mà lại tiếp tục sử dụng các tài liệu có dấu hiệu không trung thực để làm căn cứ xét xử, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của bà Thuỷ.

Bên cạnh đó, bà Thủy cũng cho rằng lời khai của các nhân chứng ông Trần Công Sơn, ông Trần Xuân Trường, ông Trần Văn Chính, ông Trần Văn Kiểm.. có nhiều dấu hiệu không tin cậy như ký vào văn bản soạn thảo sẵn, người ký có dấu hiệu không đọc hiểu nội dung viết trong văn bản khi nhờ ký xác nhận, địa điểm ký nghi không phải tại Văn phòng công chứng Ngọc Ban. Phía bị đơn cho rằng, các lời khai này thiếu tính chính xác rất cao.

Nỗi lo lắng của gia đình bị đơn càng tăng lên sau các diễn biến tại cấp phúc thẩm. Sau khi bà Vũ Thị Thủy nộp đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, vì lý do cá nhân, các bị đơn vắng mặt và Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội đã ban hành Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án với lý do bị đơn vắng mặt hai lần theo giấy triệu tập.

Việc đình chỉ vì lý do tố tụng này coi như khép lại cơ hội được xét xử công khai, khiến bản án sơ thẩm còn nhiều dấu hiệu khuất tất đương nhiên chính thức có hiệu lực pháp luật.

Trong đơn tố cáo khẩn cấp gửi các cơ quan trung ương, bà Vũ Thị Thủy và bà Vũ Thị Hanh tiếp tục khẳng định có dấu hiệu vi phạm thủ tục tố tụng từ cấp sơ thẩm, đồng thời mong muốn làm rõ các dấu hiệu sai lệch hồ sơ vụ án để bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Một bản án phải dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật và hệ thống chứng cứ khách quan, không thể dựa vào những lời khai một chiều thiếu căn cứ.

Người dân thiết tha mong mỏi các cơ quan tố tụng cấp cao vào cuộc xem xét lại vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án này nhằm làm sáng tỏ những uẩn khúc, bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật và trả lại niềm tin cho nhân dân.