Luật Đầu tư 2025 tháo gỡ rào cản, kiến tạo môi trường kinh doanh. (Ảnh minh họa AI)

Luật Đầu tư số: 143/2025/QH15 (gọi tắt: Luật Đầu tư 2025) chính thức có hiệu lực từ ngày ngày 01 tháng 03 năm 2026.

Dấu ấn mới đầu tiên phải kể đến là việc cập nhật rành mạch danh mục các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Tại điểm l khoản 1 Điều 6, luật quy định rõ việc cấm: "Kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng."

Ở Luật Đầu tư 2020, mặt hàng thuốc lá thế hệ mới này chưa được định danh và quy định cấm cụ thể, dẫn đến nhiều khoảng trống pháp lý trong quản lý.

Việc Luật Đầu tư 2025 bổ sung trực tiếp điều khoản này giúp chấm dứt những tranh cãi kéo dài, minh chứng cho sự quyết liệt của cơ quan lập pháp trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Điểm nhấn thứ hai, mang tính chất cởi trói mạnh mẽ cho doanh nghiệp, nằm ở cơ chế chưa từng có tiền lệ: Thủ tục đầu tư đặc biệt.

Cụ thể, khoản 2 Điều 28 quy định: "Dự án đăng ký đầu tư theo quy định của Điều này không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập quy hoạch chi tiết, cấp Giấy phép xây dựng và các thủ tục để được phê duyệt, chấp thuận, cho phép trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy."

Trước đây, dù đầu tư vào khu công nghiệp hay khu kinh tế, nhà đầu tư vẫn phải đi qua "rừng" thủ tục từ môi trường đến phòng cháy chữa cháy, kéo dài hàng tháng trời.

Theo luật mới, nhà đầu tư chỉ cần có "văn bản cam kết đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn" (cũng tại khoản 2 Điều 28) là đủ điều kiện xúc tiến.

Đây là bước tiến vượt bậc giúp tiết kiệm tối đa chi phí cơ hội.

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong quản lý dòng vốn đầu tư ra nước ngoài cũng là một dấu ấn quan trọng. Khoản 1 Điều 42 quy định: "Bộ Tài chính cấp, điều chỉnh, chấm dứt hiệu lực của Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với các dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài theo quy định của Chính phủ..."

Đây là một sự dịch chuyển lớn về cơ cấu thẩm quyền.

Việc giao trọng trách cấp phép và quản lý dòng vốn đầu tư ra nước ngoài cho Bộ Tài chính thay vì các cơ quan kế hoạch - đầu tư như truyền thống cho thấy nhà nước đang hướng tới việc kiểm soát chặt chẽ và chuyên sâu hơn về khía cạnh tài chính, ngoại hối và an toàn dòng vốn quốc gia.

Những sửa đổi kịp thời từ Luật Đầu tư 2025 đang định hình một khung pháp lý rõ ràng, linh hoạt và thông thoáng hơn.

Bằng việc minh bạch hóa các điều khoản cấm và nới lỏng mạnh mẽ thủ tục hành chính, bộ luật được kỳ vọng sẽ tạo đà bứt phá lớn cho thị trường trong giai đoạn tới.