Hồ sơ tồn đọng bủa vây hệ thống, làm nghẽn dòng chảy kinh doanh

Chiến dịch này được triển khai sau Văn bản số 438/2026/TTĐT ngày 27/5/2026 của Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ (trước đây là Cổng Thông tin điện tử Chính phủ) phản ánh về thực trạng nhiều đơn vị biến mất khỏi địa chỉ đăng ký nhưng vẫn tồn tại trên sổ sách.

Sự chậm trễ, kéo dài trong khâu giải thể đang gây ra nhiều hệ lụy và khó khăn cho người nộp thuế.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, lượng người nộp thuế ngừng hoặc nghỉ hoạt động tích lũy qua nhiều năm hiện đã lên tới khoảng 1,1 triệu trường hợp.

Nhóm này bao gồm các doanh nghiệp đang mắc kẹt trong quy trình giải thể, các đơn vị tự ý bỏ địa chỉ kinh doanh, hoặc những trường hợp dù đã hoàn tất nghĩa vụ thuế nhưng vẫn chưa bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Nguyên nhân dẫn đến nhiều hồ sơ tồn đọng này rất phức tạp, từ việc doanh nghiệp làm mất tài liệu, tự ý thay đổi người đại diện, không thể liên lạc cho đến sự thiếu hụt nguồn lực xử lý của cơ quan chức năng.

Đáng lo ngại hơn, có những trường hợp người dân bị đánh cắp, giả mạo thông tin cá nhân để đứng tên thành lập doanh nghiệp, đòi hỏi phải có sự vào cuộc xác minh liên ngành.

Bộ Tài chính cảnh báo nếu không tổ chức rà soát tổng thể, thực trạng này không chỉ làm sai lệch dữ liệu quản lý thuế mà còn cản trở quyền lợi chính đáng của những doanh nghiệp muốn giải thể hợp pháp hoặc có nhu cầu khôi phục hoạt động.

Khởi động chiến dịch làm sạch mã số thuế và đề xuất cơ chế phá sản bắt buộc

Để phá vỡ điểm nghẽn này, Bộ Tài chính đã trình Quốc hội ban hành Luật Quản lý thuế số 108/2025 với tư duy cốt lõi là chuyển dịch sang quản lý dựa trên dữ liệu, ứng dụng quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi số.

Theo cơ chế mới, cơ quan thuế sẽ chỉ tiến hành thanh kiểm tra trực tiếp tại trụ sở đối với những trường hợp được hệ thống phân loại có mức độ rủi ro cao trước khi đóng mã số thuế.

Đặc biệt, tại dự thảo nghị định hướng dẫn luật, Bộ Tài chính đã đề xuất cho phép cơ quan thuế chủ động mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp đã "mất tích" khỏi địa chỉ đăng ký quá 3 năm. Hoặc những đơn vị bị cưỡng chế nợ thuế kéo dài trên 3 năm nhưng không thể xử lý.

Đi đôi với việc siết chặt hành lang pháp lý, ngành Thuế đang dồn lực triển khai Chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh".

Mục tiêu của chiến dịch là phân loại để xử lý dứt điểm ba nhóm đối tượng tồn đọng: Doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể; doanh nghiệp đã rời bỏ thị trường nhưng chưa tất toán thủ tục; và các trường hợp bị giả mạo thông tin để lập doanh nghiệp "ma".

Trong giai đoạn tới, Bộ Tài chính sẽ thắt chặt phối hợp với Bộ Công an để định danh chính xác người nộp thuế, chặn đứng các hành vi lợi dụng pháp nhân và hóa đơn để trốn thuế hoặc trục lợi ngân sách, qua đó làm sạch môi trường kinh doanh và tạo lối thoát minh bạch cho các doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.